Instagram
Metformina – działanie i zastosowanie
Cukrzyca stanowi coraz poważniejszy problem na całym świecie. Jej powikłania są bardzo trudne w leczeniu. Dlatego tak ważnym jest jej skuteczna terapia już od samego początku. Jednym z leków stosowanych w tej jednostce chorobowej jest metformina.
Metformina na kartach historii
Metformina jest obecnie najczęściej stosowanym lekiem na cukrzycę typu 2 przyjmowanym doustnie. Już w latach dwudziestych ubiegłego wieku znane były hipoglikemiczne właściwości pochodnych biguanidyn. Jedną z nich jest metformina, która została na rynek wprowadzona jako lek w 1979 roku we Francji. Dokładnie 15 lat później, w roku 1994 została dopuszczona do obrotu również w Stanach Zjednoczonych.
Zobacz także: Cukrzyca – o czym warto powiedzieć pacjentowi?
Metformina- jaki ma mechanizm działania
Metformina stanowi jedną z pochodnych biguanidu. Leki z grupy biguanidów charakteryzują się działaniem antyhiperglikemicznym. Sama metformina obniża stężenie glukozy w osoczu krwi na czczo, jak i po posiłku. Dzieje się tak poprzez hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy, zwiększenie wrażliwości tkanki mięśniowej na insulinę, a także dzięki opóźnianiu wchłaniania samej glukozy w jelitach. Dodatkowo pobudza ona syntezę glikogenu, a także zwiększa zdolności transportowe przenośników glukozy przez błony komórkowe. Jej wyjątkową zaletą jest bierność na poziom uwalnianej insuliny, a jej stosowanie nie grozi stanem hipoglikemii.
Czytaj też: Kalkulator insuliny
Metformina- jej wskazania i przeciwskazania
Metformina jest wykorzystywana szczególnie w leczeniu otyłych pacjentów z cukrzycą typu 2. Często zostaje ona włączona do leczenia, w przypadku niepowodzenia regulacji poziomu glukozy we krwi innymi metodami, takimi jak zmiana diety czy wysiłek fizyczny.
Do przeciwwskazań do stosowania metforminy zaliczamy: niewydolność oraz zaburzenia czynności nerek lub wątroby, alkoholizm czy karmienie piersią. Innym przeciwskazaniem są ostre lub przewlekłe choroby, mogące prowadzić do hipoksji tkanek takie, jak niedawno przebyty zawał serca, niewydolność serca lub niewydolność oddechowa.
Czytaj również: Decyduj sam – pacjentka z cukrzycą
[film autoplay=1 mute=1]https://www.youtube.com/watch?v=_bf-CkE4JCo[/film]
Metformina- jakie działania niepożądane może powodować?
Mimo że metformina uznawana jest za bezpieczną, to tak, jak przy stosowaniu każdej substancji leczniczej mogą wystąpić działania niepożądane. Według literatury do najczęstszych z nich można zaliczyć zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym utratę apetytu, nudności, wymioty, bóle brzucha czy biegunki. Jednak jak podaje źródło, objawy te mają tendencję do przemijania samoistnie, a dają o sobie znać najczęściej na początku leczenia metforminą.
Przy stosowaniu tego leku mogą pojawić się również zaburzenia odczuwania smaku. Rzadko odnotowuje się inne działania niepożądane takie, jak: zapalenia wątroby, pokrzywkę, rumień czy świąd skóry. Warto wiedzieć, że stosowanie metforminy może wiązać się również z powstawaniem niebezpiecznej dla zdrowia kwasicy mleczanowej. Zgłaszane przypadki występowania kwasicy najczęściej dotyczyły osób z cukrzycą i znaczną niewydolnością nerek. W przypadku długotrwałego stosowania leku, u niektórych pacjentów może dojść do problemów z wchłanianiem witaminy B12, a tym samym jej obniżonym stężeniem w surowicy krwi.
Czytaj także: Metformina a karmienie piersią
Jakiej postaci leku występuje metformina?
Metformina to lek stosowany doustnie. Obecnie na rynku można spotkać ją w postaci tabletek powlekanych i tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosowanie pierwszych z nich pozwalana szybkie podwyższenie stężenia leku we krwi, jednak zmusza to pacjenta do jego częstszego przyjmowania. Z kolei tabletki o przedłużonym uwalnianiu pozwalają na wydłużenie czasu działania leku, dzięki stopniowemu uwalnianiu substancji na całej długości jelita cienkiego, a nie tylko w żołądku.
Nie tylko obniża poziom cukru
Kolejne publikacje naukowe zajmujące się właściwościami metforminy donoszą, że może ona być wykorzystywana nie tylko w leczeniu cukrzycy. Jak czytamy, pochodna biguanidyny cechuje się m.in. działaniem zmniejszającym ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Wykazano, że stosowanie metforminy w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika ma działanie przeciwmiażdżycowe. Metformina pozytywnie wpływa na profil lipidowy osocza, poprzez zmniejszanie stężenia trójglicerydów, cholesterolu całkowitego, a także jego poszczególnych frakcji LDL i VLDL.
Czytaj także: Nowy Lek- metformina+sitagliptyna
Bibliografia:
- Marzena Grzybowska, Joanna Bober, Maria Olszewska – Metformina – mechanizmy działania i zastosowanie w terapii cukrzycy typu 2 – Postepy Hig Med Dosw, 2011; 65: 277-285.
- Kompendium farmakologii, Waldemar Janiec, PZWL.
- Farmacja stosowana. Technologia Postaci Leku, Małgorzata Sznitowska. 2017, PZWL.
- Podręcznik dla studentów farmacji, Waldemar Janiec. 2014, PZWL.
- Charakterystyka produktu leczniczego Avamina, 500 mg, tabletki powlekane http://leki.urpl.gov.pl/files/27_AVAMINA_500mg.pdf.
- Charakterystyka Produktu leczniczego Avamina SR, tabletki powlekane Avamina SR, 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu.
- https://mgr.farm/aktualnosci/bez-paniki-najwazniejsze-informacje-o-ndma-w-metforminie/
- Herb, Nutrient, and Drug Interactions: Clinical Implications and Therapeutic Strategies, Mitchell Bebel Stargrove.
Kopiuj link
