Colostrum – jak wpływa na odporność?

Colostrum, czyli inaczej siara bydlęca, to pierwsza wydzielina, która wydostaje się z gruczołów mlekowych ssaków. Jest więc po prostu mlekiem produkowanym w ciągu pierwszych dni po urodzeniu cielaka. Stanowi bogate źródło immunoglobulin, peptydów, czynników wzrostu oraz wielu innych substancji aktywnych, kluczowych w prawidłowym rozwoju świeżo urodzonych osobników. Wyróżnia się żółtawą barwą oraz stosunkowo gęstą konsystencją, w porównaniu do mleka wydzielanego na późniejszym etapie.

Ze względu bogaty skład oraz realny wpływ na poprawę oraz wsparcie funkcjonowania ludzkiego organizmu, Colostrum cieszy się dużym zainteresowaniem, zarówno wśród medyków, młodych rodziców, seniorów, czy też po prostu osób, które chcą zadbać
o swoje zdrowie.

Co dokładnie wchodzi w skład siary bydlęcej?

Colostrum zawiera w swoim składzie nie tylko wspomniane wcześniej immunoglobuliny, peptydy, czy też czynniki wzrostu. Jest również bogatym źródłem witamin, minerałów, węglowodanów, lipidów, enzymów, składników bioaktywnych (np. laktoferryny, cytokin), hormonów oraz leptyny.

Jak colostrum może wpierać odporność?

Podstawową funkcją colostrum jest przygotowanie układu immunologicznego młodego osobnika na zewnętrzne warunki środowiskowe, co zapewniają obecne w niej immunoglobuliny IgG, IgM, IgA. Odporność warunkują również cytokiny, odpowiedzialne za aktywację układu immunologicznego, sygnalizację komórkową oraz rozpoznawanie patogenów. Cytokiny pełnią kluczową rolę podczas stanu zapalnego lub urazu, gdyż stymulują działania takie jak różnicowanie, chemotaksja i synteza białek.

Siara bydlęca zawiera laktoperoksydazę, czyli enzym przeciwbakteryjny, który katalizuje utlenianie tiocyjanianu i bierze udział w wytwarzaniu cząsteczek, które w pośredni sposób wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe.

Białka serwatkowe obecne w colostrum warunkują nie tylko prawidłowy wzrost i rozwój młodego organizmu, ale również utrudniają kolonizację patogenów. Takie właściwości posiadają β-laktoglobulina i α-laktoalbumina, które zapobiegają przyleganiu bakterii do powierzchni komórek gospodarza. β-laktoglobulina stanowi około 50% białek serwatkowych zawartych w Colostrum, a aktywność przeciwdrobnoustrojową wykazuje przeciwko bakteriom Gram-dodatnim i ujemnym (np. Bacillus subtilis (B. subtilis), S. aureus, E. coli, Bordetella bronchiseptica).

• Czytaj także: Dlaczego warto suplementować kwasy omega-3 jesienią?

Lizozym to kolejny kluczowy enzym obecny w Colostrum, który wykazuje korzystny wpływ na układ immunologiczny. Jest składnikiem wrodzonego układu odpornościowego, wykazuje silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze oraz przeciwwirusowe. Zwiększa skuteczność innych antybiotyków oraz chroni przed infekcjami, gdyż sam w sobie działa jako naturalny antybiotyk i wzmacnia odpowiedź immunologiczną organizmu.

W związku z powyższymi właściwościami siary bydlęcej, noworodek nabiera zdolności do walki z drobnoustrojami, grzybami, czy też wirusami, z którymi nie miał do czynienia w sterylnych warunkach życia płodowego.

Na podstawie licznych obserwacji oraz badań, można śmiało twierdzić, iż colostrum pozytywnie wpływa na układ odpornościowy zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Jego regularna suplementacja może zmniejszyć liczbę epizodów grypopodobnych oraz infekcji górnych dróg oddechowych. Colostrum zmniejsza również częstość epizodów biegunek u dzieci.

• Sprawdź również: Immunosenescencja czyli odporność zmniejsza się wraz z wiekiem…

Czy colostrum działa tylko na odporność?

Colostrum wpływa również na funkcjonowanie układu pokarmowego. W swoim składzie zawiera spore ilości glikanów, które wpływają na mikrobiotę jelitową poprzez selektywne promowanie wzrostu korzystnych szczepów bakterii. Właściwa flora bakteryjna to nie tylko podstawa odporności, ale również prawidłowy proces trawienia, wchłaniania substancji odżywczych i metabolizmu, synteza witamin (witamina K oraz witaminy z grupy B) oraz neuroprzekaźników wpływających na nastrój.

Siara bydlęca wykazuje również korzystne działanie w wielu chorobach zapalnych jelit. Jej pozytywne działanie zaobserwowano min. w uszkodzeniach jelit wywołanych niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), zespole krótkiego jelita, zapaleniu błony śluzowej przewodu pokarmowego (wywołanym chemioterapią) i choroby zapalnej jelit.

Prawidłowa kondycja mikrobioty jelitowej może mieć również związek ze zdrowiem skóry. Siara bydlęca indukuje proliferację i różnicowanie komórek skóry. Wpływa również na procesy naprawcze oraz zmniejsza stan zapalny w skórze, również po kontakcie z miejscowymi alergenami skórnymi.

Składniki biaktywne zawarte w colostrum przyczyniają się również do prawidłowego rozwoju mięśni oraz szkieletu. Okazuje się, że spożywanie siary bydlęcej zmniejsza ryzyko urazów oraz wzmacnia mięśnie.

A to jeszcze nie koniec – siara bydlęca może mieć również potencjał w terapii chorób metabolicznych, takich jak cukrzyca, hipercholesterolemia i niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD). Wynika to z korzystnego wpływu na poziom lipidów oraz glukozy osób z tymi schorzeniami. Ta teoria wymaga przeprowadzenia kolejnych badań, jednak dotychczasowe obserwacje wydają się być obiecujące.

Colostrum a COVID-19

Dotychczas przeprowadzone badana sugerują, iż suplementacja Colostrum może być uważana za realną metodę wspomagającą leczenie pacjentów z SARS-CoV-2 lub ochronę przed zakażeniem.

Warunkują to składniki bioaktywne siary bydlęcej oraz ich korzystny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego – hamują infekcje wirusowe oraz zmniejszają intensywność objawów. Immunoglobuliny, laktoferryna, kazeiny oraz czynniki wzrostu skutecznie stymulują układ immunologiczny, mają aktywność przeciwwirusową przeciwko SARS-CoV-2 oraz zapobiegają infekcjom dróg oddechowych.

Bogaty profil żywieniowy jest może być również wykorzystywany w rekonwalescencji po chorobie za względu na bogaty skład białek, oligosacharydów, witamin, minerałów i aminokwasów.

Jak pozyskiwana jest siara bydlęca?

Colostrum dostępne jest w aptekach, sklepach ze zdrową żywnością oraz w internecie. Może występować zarówno w postaci proszku, tabletek do żucia, kapsułek, czy też żelków.

Siara bydlęca jest zwykle zbierana, a następnie mrożona w gospodarstwach rolnych
i transportowana do zakładów przetwórczych, gdzie poddawana jest pasteryzacji, odtłuszczaniu oraz usuwaniu laktozy. Ostatni etap to proces suszenia oraz liofilizacji na proszek.

Autor: mgr farm. Dominika Poborca

Piśmiennictwo:

Playford RJ, Weiser MJ. Bovine Colostrum: Its Constituents and Uses. Nutrients. 2021 Jan 18;13(1):265. doi: 10.3390/nu13010265. PMID: 33477653; PMCID: PMC7831509.

Canbolat AA, Lombardo M, Mondragon ADC, López JMM, Bechelany M, Karav S. Bovine Colostrum in Pediatric Nutrition and Health. Nutrients. 2024 Dec 13;16(24):4305. doi: 10.3390/nu16244305. PMID: 39770926; PMCID: PMC11677144.

Duman H, Karav S. Bovine colostrum and its potential contributions for treatment and prevention of COVID-19. Front Immunol. 2023 Oct 16;14:1214514. doi: 10.3389/fimmu.2023.1214514. PMID: 37908368; PMCID: PMC10613682.