Jaki magnez wybrać, aby spełnić oczekiwania pacjenta?

Rola magnezu w organizmie

Magnez należy do makroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Pierwiastek ten jest aktywatorem znacznej ilości enzymów, przez co bierze udział w przebiegu wielu szlaków metabolicznych. Uczestniczy on w procesach związanych z gospodarką energetyczną człowieka, stabilizuje błony komórkowe, reguluje stężenie glukozy, bierze udział w homeostazie wapnia oraz w innych ważnych procesach organizmu.

Czytaj również: Asmag – 30 sekund

Wpływ magnezu na jednostki chorobowe

Nadciśnienie tętnicze

Można powiedzieć, że magnez działa jak antagonista wapnia, redukuje on zwiększone napięcie i reaktywność naczyń. Jak donosi wiele publikacji naukowych, istnieje korelacja pomiędzy suplementacją magnezu a zmniejszeniem ciśnienia tętniczego. Badania dowodzą, że dieta uboga w ten pierwiastek zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia, miażdżycy, udaru mózgu i niewydolności serca.

Zespół metaboliczny i cukrzyca

Potwierdzono, że magnez obniża ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego, a także zmniejsza nasilenie procesu zapalnego. Cukrzyca typu drugiego, także ma związek z niedoborem magnezu. U osób z cukrzycą często notuje się hipomagnezemię. Badania dowiodły, że 10-krotnie częściej występuje hipomagnezemia u pacjentów, z nowo wykrytą cukrzycą w porównaniu z grupą kontrolną.

Zaburzenia rytmu serca

Magnez od dawna jest stosowany w terapii zaburzeń rytmu serca. Omawiany pierwiastek jest fizjologicznym antagonistą wapnia, a więc przypisuje mu się udział w zwalnianiu działania serca. Dożylna infuzja magnezu podczas napadu częstoskurczu jest skuteczna, co potwierdzają badania. Hipomagnezemia jest rozpoznawana w 20-50% przypadków chorych na napadowe migotanie przedsionków. Na dodatek jest to pierwiastek stosowany w terapii i prewencji nawrotu arytmii.

Zapotrzebowanie i suplementacja magnezu

Ważnym parametrem, który powinien znać farmaceuta, jest dobowe zapotrzebowanie organizmu na magnez. ­W codziennej diecie powinniśmy dostarczyć do organizmu od 300 mg do 400 mg magnezu. Rzeczą jasną jest to, że w przypadku zwiększonego wysiłku, podczas ciąży i karmienia piersią oraz z powodu stresu, parametr ten ulega wzrostowi. 

Źródła magnezu

Podczas suplementacji wielu składników odżywczych pacjenci często zapominają, że oprócz suplementów diety, dostarczają oni je w swojej codziennej diecie. Ważne aby pamiętać, że racjonalna i zbilansowana dieta to klucz do zachowania prawidłowej homeostazy składników odżywczych w naszym organizmie. W poniższej tabeli przedstawiono przykładowe produkty bogate w magnez:

Produkt	Zawartość magnezu w 100 g produktu [mg]
Pestki dyni	540
Otręby pszenne	490
Kakao	420
Nasiona słonecznika	359
Mleczna czekolada	165
Chleb żytni razowy	64
Banan	33
Ser gouda	31
Wołowina, pieczeń	25
Wieprzowina, schab	24
Szynka wiejska	20
Kajzerki	19
Jaja kurze	12

Dodatkowo warto pamiętać, że woda pitna jest także doskonałym źródłem magnezu w naszej diecie. Co prawda szacuje się, że uzupełnia ona jedynie 10% dziennego zapotrzebowania, ale wszystko zależy od tego, ile pijemy w ciągu doby a także, jak bogata jest w magnez.

Wchłanianie magnezu

Być może najważniejszym parametrem dla aptekarza jest wchłanianie magnezu. Trzeba zwrócić uwagę na to, że mamy tutaj pole do popisu, aby zaklasyfikować preparaty jako te dobre i kiepskie. Związki magnezu możemy podzielić na nieorganiczne i organiczne.

Nieorganiczne związki magnezu

Do tej grupy zaliczają się węglany, tlenki, wodorotlenki, chlorki i siarczany magnezu. Ich wchłanianie waha się w zakresie od 10-16%, z czego lepiej przyswajalne są chlorki i siarczany niż węglany, wodorotlenki i tlenki. Wchłanianie tlenku magnezu ocenia się na około 4%, co jest bardzo słabym wynikiem. Jest on jednak nadal dopuszczony do obrotu ze względu na aspekty komercyjne – jest tani w produkcji. Preparaty zawierające MgO, Mg(OH)2 i MgCO3, wykorzystywane są także, ponieważ wywierają korzystny wpływ na wzrost gęstości kości (po długotrwałym stosowaniu).

Organiczne związki magnezu

Substancje te charakteryzują się lepszą rozpuszczalnością w wodzie niż związki nieorganiczne. Do preparatów zawierających związki organiczne zalicza się cytrynian, mleczan, glukonian, diglicynian, asparginian i wodoroasparginian. Dobrą wchłanialność tłumaczy się faktem obecności anionów kwasów organicznych, które są włączane do przemian metabolicznych białek, węglowodanów i lipidów.

Przykłady dostępnych na rynku preparatów zawierających magnez:

Nazwa preparatu	Nazwa związku
Slow-Mag	Chlorek magnezu
Chela-Mag B6	Diglycynian magnezu, witamina B6
Maglek B6	Mleczan magnezu, witamina B6
Magne-B6	Mleczan magnezu, witamina B6
NeoMag Cardio	Węglan magnezu, glukonian potasu, witamina B6
Asmag	Wodoroaspargninian magnezu
Magnezin	Zasadowy węglan magnezu
Magnesol	Cytrynian magnezu

Skutki niedoboru i nadmiaru magnezu

Niedobór

Jednym z objawów niedoboru magnezu są zaburzenia rytmu serca. Brak odpowiedniej ilości tego pierwiastka w organizmie może skutkować  odczuciem ciągłego zmęczenia, braku energii, spadkiem nastroju, trudnościami w koncentracji, tikami nerwowymi, skurczami łydek, mrowieniem kończyn dolnych oraz wypadaniem włosów i łamliwość paznokci.

Nadmiar

Jest to mało prawdopodobna sytuacja, ze względu na to, że organizm może w łatwy sposób usunąć nadmiar tego pierwiastka przez nerki. Natomiast nadmierna suplementacja magnezu może prowadzić do biegunki, odwodnienia, osłabienia, niewyraźnej mowy czy podwójnego widzenia. Natomiast ostatnie objawy obserwowano u pacjentów, którym podawano magnez dożylnie.

Piśmiennictwo:

1. Iskra, Maria,Beata Krasińska, and Andrzej Tykarski. „Magnez—rola fizjologiczna,znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka.” Arterial Hypertension 17.6 (2013): 447-459.
2. https://bazalekow.mp.pl/lek/82922,Magnez-z-witamina-B6-kapsulki.
3. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/73839,magnez.
4. http://www.aptekarzpolski.pl/2017/02/rola-magnezu-w-prawidlowym-funkcjonowaniu-organizmu-czlowieka/.