Instagram
Nadciśnienie w 2019 r. – czy jesteś up-to-date? cz.2
Statystyki są przerażające. Na nadciśnienie w Polsce choruje ponad 10,5 mln osób, co stanowi ok. 35% populacji dorosłych. Połowa Polaków nie jest nawet świadoma choroby. A u tych, u których nadciśnienie zostało wykryte, tylko 65% w ogóle się leczy. W grupie leczących się tylko u 26% terapia była skuteczna.
W poprzednim artykule powiedzieliśmy sobie trochę dla jakich pacjentów wymagane jest leczenie hipotensyjne, a także jakie wartości docelowe ciśnienia i w jakim czasie powinny być osiągnięte. Dzisiaj trochę więcej o tym, co lubimy najbardziej, czyli o narzędziach pomagających ten cel osiągnąć – o lekach hipotensyjnych.
Czytaj również: Nadciśnienie w 2019 r. – czy jesteś up-to-date? cz. 3
Jeden lek to za mało
Kontrola ciśnienia tętniczego jest najważniejszym warunkiem leczenia nadciśnienia, a co za tym idzie, zmniejszenia śmiertelności i częstości incydentów sercowo-naczyniowych. Brak skuteczności w kontroli ciśnienia, wymusiło diametralną zmianę wytycznych i sposobu prowadzenia farmakoterapii.
Pacjenta z nadciśnieniem i jaskrą – sprawdź jak sobie poradzić?
Nowe zalecenia ESC/ESH 2018 i PTNT 2019 wprowadziły całkowicie nowy algorytm postępowania. Jest nim rozpoczęcie terapii od razu od dwóch leków hipotensyjnych, praktycznie u wszystkich pacjentów. Dodatek trzeciego leku jest kolejnym krokiem, stosowanym w celu intensyfikacji leczenia. Monoterapia została zarezerwowana do rzadkich, specyficznych przypadków.
Takie postępowanie wynika z udokumentowanych obserwacji klinicznych. Okazuje się, że połączenie leków z dwóch różnych grup daje 5-krotnie większy efekt hipotensyjny i jest lepiej tolerowane niż podwojenie dawki jednego leku. Co więcej, u pacjentów, u których uzyskano kontrolę ciśnienia tętniczego w krótkim czasie (<6 miesięcy), zaobserwowano istotne zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Z tego względu, kardiolodzy uznali, że nie ma na co czekać – rozpoczęcie terapii ma być intensywne.
| Pierwszy cel terapeutyczny < 140/90 mmHg w ciągu 3 miesięcy |
| Krok I – Terapia skojarzona 2 leków w dawkach podstawowych |
| Krok II – Zwiększenie dawek terapii 2-lekowej (krok opcjonalny) |
| Krok III – Terapia skojarzona 3 leków w dawkach podstawowych |
| Krok IV – Zwiększenie dawek terapii 3-lekowej do maksymalnych |
| Krok V – Dodanie spironolaktonu lub innych leków |
| Kolejny cel – dalsza redukcja ciśnienia do wartości <130/80 mmHg |
Sprawdź także: Nadciśnienie – prawidłowy pomiar i aktualne wytyczne
Leczenie I rzutu
Do podstawowego, rekomendowanego połączenia 2 lekowego należy:
| Inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE-I)
lub Bloker receptora AT1 (sartan) |
+ |
Antagonista wapnia
lub Diuretyk tiazydowy lub tiazydowopodobny
|
Z tabeli wynika, że możliwe kombinacje to
- ACE-I + antagonista wapnia
- ACE-I + diuretyk tiazydowy/tiazydopodobny
- Sartan + antagonista wapnia
- Sartan + diuretyk tiazydowy/tiazydopodobny
Takimi kombinacjami śmiało można rozpocząć terapię nadciśnienia niepowikłanego, z uszkodzeniami narządowymi, po przebytym udarze, z towarzyszącą cukrzycą czy chorobami tętnic obwodowych. Skutecznie zmniejszają ciśnienie tętnicze, są dobrze tolerowane i redukują ryzyko sercowo-naczyniowe.
Zobacz też: Nadciśnienie w 2019 r. – czy jesteś up-to-date?
Kolejny krok w leczeniu
Podstawowe, rekomendowane kombinacje 3-lekowe, to nic innego jak mix powyższych terapii
- ACE-I + antagonista wapnia + diuretyk tiazydowy/tiazydopodobny
- Sartan + antagonista wapnia + diuretyk tiazydowy/tiazydopodobny
Tylko gwoli ścisłości przypomnijmy, że połączenie ACE-I i sartanu jest błędem w sztuce lekarskiej. Znacząco zwiększone jest ryzyko działań niepożądanych ze strony nerek, a brak jest dodatkowej skuteczności.
Pozostałe opcje terapeutyczne
Inne połączenia rekomendowane są w specyficznych przypadkach, np. u kobiet w wieku rozrodczym, u kobiet w ciąży, u starszych pacjentów z izolowanym nadciśnieniem skurczowym, z towarzyszącą niewydolnością serca lub chorobą wieńcową. W przypadku dwóch ostatnich powikłań kardiologicznych, zaleca się dodanie do terapii beta-adrenolityku. Monoterapia zarezerwowana jest dla osób młodych bez ryzyka sercowo-naczyniowego (ciśnienie < 150 mmHg) lub osób starszych > 65 rż.
Im łatwiej, tym lepiej
Kolejną sprawą jest sposób, w jaki mają być pacjentowi przepisywane leki. Obecnie rekomendowane jest stosowanie tzw. produktów złożonych, czyli zamknięcie dwóch, trzech cząsteczek leczniczych w jednej tabletce. Zmniejszenie stosowanych tabletek jest wygodne dla pacjentów, często wiąże się z niższymi kosztami oraz znacznie poprawia stopień stosowania się do zaleceń, współpracę z lekarzem i wytrwałość terapeutyczną. Podnosi to szansę na skuteczne leczenie hipotensyjne.
Mgr. farm. Zuzanna Miś, specjalista farmacji klinicznej
Bibliografia:
- Zasady postępowanie w nadciśnieniu tętniczym – 2019. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego. Nadciśnienie tętnicze w praktyce. 2019.5(1).
- Wytyczne ESC/ESH dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym (2018). Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH) do spraw postępowania w nadciśnieniu tętniczym. Nadciśnienie tętnicze w praktyce 2018.4(2).
- Tykarski A, Widecka K, Narkiewicz K. Zasady postępowanie w nadciśnieniu tętniczym – 2019 rok + Próba komentarza na temat zmian i ich zasadności. Nadciśnienie tętnicze w praktyce. 2019.5(2).
Kopiuj link
