Infekcja dróg moczowych- jaki preparat wybrać?

Infekcje dróg moczowych — przyczyny i objawy

Infekcja dróg moczowych— niepowikłane z żadnymi chorobami, wadami układu moczowego lub upośledzeniami odporności — dotykają dolnych dróg moczowych. 75-95% infekcji dróg moczowych jest wywołane zakażeniem pałeczkami E. coli. Ich najczęstsza przyczyna leży w przetrzymywaniu moczu i/lub nieprawidłowej higienie.

Kobiety

U kobiet dodatkowe predyspozycje do rozwoju ZUM stanowi krótka cewka moczowa oraz umiejscowienie jej ujścia niedaleko odbytu. Infekcje dróg moczowych często charakteryzują się u nich łagodnym przebiegiem. Zazwyczaj są też łatwe w diagnozie — samodzielnie rozpoznawane przez pacjentki, w szczególności te, które borykają się regularnie z ich nawrotami. Do najpopularniejszych objawów należą trudności i bolesność w trakcie oddawania moczu, częstomocz, nocne parcie na pęcherz.

Mężczyzni

Infekcje dróg moczowych u mężczyzn występują dużo rzadziej niż u kobiet, a jednocześnie ze względu na specyfikę budowy ich układu moczowego mogą mieć cięższy przebieg i dodatkowo charakteryzować się krwiomoczem, wysoką gorączką, silnym bólem w okolicy podbrzusza, prącia i/lub jąder. Do ZUM predysponują dolegliwości utrudniające oddawanie moczu, takie jak: przerost prostaty, kamica moczowa, nieprawidłowości anatomiczne (np. nietypowo wąska cewka moczowa). Ze względu na rzadkość występowania ZUM u mężczyzn zaleca się w przypadku wystąpienia stanów zapalnych w obrębie pęcherza lub cewki moczowej przeprowadzić także diagnostykę pod kątem wykluczenia chorób przenoszonych drogą płciową.

Zakażenia u dzieci

Inaczej przebiegają zakażenia dróg moczowych u dzieci poniżej 2 r.ż., które nie muszą wiązać się z objawami ze strony układu moczowego. U najmłodszych tego typu infekcje charakteryzują się przede wszystkim gorączką. Warto w tym przypadku zaproponować pacjentowi skorzystanie z dostępnych w aptekach testów diagnostycznych, pozwalających na wstępne postawienie diagnozy bez konsultacji lekarskiej.

Czytaj także: Zapalenie pęcherza moczowego- objawy choroby i rola farmaceuty

Infekcja dróg moczowych- profilaktyka

W zapobieganiu nawrotom infekcji dróg moczowych dużą popularnością cieszą się sok żurawinowy oraz bazujące na owocach żurawiny suplementy (np. Żuravit, Żurawina, Mega Żurawina, Urinal). Ich działanie jest kojarzone przede wszystkim ze zdolnością do zakwaszania moczu, ale kluczową rolę odgrywają proantocyjanidyny, które hamują adhezję bakterii do komórek nabłonka. Skuteczność owoców żurawiny w leczeniu zakażeń układu moczowego wprawdzie znajduje potwierdzenie w badaniach in vitro i modelach zwierzęcych, jednakże wyniki prób klinicznych prowadzonych wśród pacjentów nie są jednoznaczne. Bazujące na nich preparaty należy więc zalecać jedynie w profilaktyce nawracających infekcji, sięgając przede wszystkim po produkty standaryzowane na zawartość proantocyjanidyn.

Zobacz także: Badanie moczu- wyniki, normy, przygotowanie do badania

W profilaktyce nawracających infekcji dróg moczowych polecić można także konsultację lekarską pod kątem wdrożenia immunostymulantu Uro-Vaxom. Ta doustna szczepionka zawierająca w swoim składzie mieszaninę 18 wyselekcjonowanych szczepów E. coli pozwala na zwiększenie odporności nabytej i wrodzonej na zakażenie bakteriami odpowiedzialnymi za nawet 95% ZUM. Zapobieganie nawrotom z wykorzystaniem Uro-Vaxom polega na podawaniu 1 kapsułki leku dziennie przed przez 90 dni. Możliwe jest stosowanie dawki przypominającej przez 10 dni w 7., 8. i 9. miesiącu.

Zobacz także: Furagina i witamina C- czy to zawsze dobre połączenie?

Infekcja dróg moczowych- farmakoterapia

Ciężkie przypadki zakażeń układu moczowego często wymagają konsultacji lekarskiej i przepisania antybiotyków. Jeśli jest taka możliwość, w łagodnym przebiegu infekcji można jednak ograniczyć się do dostępnych metod niewymagających recepty. Z pomocą przychodzą dostępne w aptekach preparaty OTC i leki roślinne.

Leczenie zakażeń u dorosłych

Najpopularniejszym i najczęściej stosowanym lekiem w infekcjach dróg moczowych jest przeciwbakteryjna furazydyna, powszmechnie znana jako Furagina (preparaty: Furagina, Furaginum, neoFuragina, uroFuraginum, Furazek) dostępne w dawkach 50 i 100 mg. Terapia z jej wykorzystaniem obejmuje przyjęcie pierwszego dnia — 4x 100 mg, a w kolejnych 3x 100 mg w równych odstępach czasu. Kuracja powinna być kontynuowana przez 7-8 dni, po których w razie niepowodzenia może zostać powtórzona po 10-15-dniowej przerwie.

https://aptekarz.pl/czy-furagina-i-witamina-c-to-dobre-polaczenie/

Wspomagająco można także stosować leki roślinne, takie jak:

• Fitolizyna pasta (kapsułki są suplementem o innym składzie!):
  • Skład: wyciągi z ziół o działaniu przeciwzapalnym i moczopędnym (liść brzozy, nasiono kozieradki, ziele nawłoci, korzeń lubczyka, kłącze perzu, korzeń pietruszki, ziele skrzypu, ziele rdestu ptasiego, łuski cebuli);
  • Dawkowanie: zawiesić 1 łyżeczkę pasty w ½ szklanki ciepłej wody, stosować 3-4x dziennie.
• Urosept (tabletki drażowane):
  • Skład: wyciągi z ziół o działaniu moczopędnym (korzeń pietruszki, liść brzozy, naowocnia fasoli, liść borówki brusznicy) i składniki rozpuszczające kamienie nerkowe (cytrynian sodu, cytrynian potasu);
  • Dawkowanie: 2 tabletki 3x dziennie.
• Urofort (płyn doustny):
  • Skład: wyciągi z ziół o działaniu moczopędnym (liść mącznicy, ziele nawłoci, ziele pokrzywy);
  • Dawkowanie: 8 ml 2x dziennie.
• Nefrobonisol (płyn doustny):
  • Skład: wyciągi z ziół o działaniu moczopędnym (ziele nawłoci, ziele skrzypu, liść brzozy, ziele pokrzywy, korzeń mniszka, ziele krwawnika);
  • Dawkowanie: 2,5 ml leku rozcieńczonego w kieliszku wody, 2-3x dziennie.

Należy jednak pamiętać, że są to przede wszystkim preparaty o działaniu moczopędnym i lekkim przeciwzapalnym. Więc nie leczą one przyczyny choroby, jaką są bakterie. Działanie przeciwbakteryjne wykazuje stosowany w leczeniu wspomagającym Urosal zawierający mieszaninę metenaminy i salicylanu fenylu, który stosuje się przyjmując 1 tabletkę 3x dziennie.

Zobacz także: Urosept- ziołowy lek w terapii infekcji dróg moczowych

Infekcja dróg moczowych u dzieci

Inaczej jednak wygląda sytuacja z leczeniem zakażeń układu moczowego u dzieci. W szczególności tych młodszych. U niemowląt do 3. miesiąca życia ściśle zalecana jest antybiotykoterapia prowadzona w warunkach szpitalnych. W przypadku starszych dzieci również wskazana jest konsultacja lekarska w celu prawidłowego doboru antybiotyku. Leczenie furazydyną może być zalecone przez lekarza po uprzednim dobraniu odpowiedniej dawki. Rodzice na własną rękę mogą jednak wstępnie potwierdzić przyczynę choroby, korzystając ze wspomnianych wcześniej domowych testów diagnostycznych. Mogą również łagodzić jej objawy poprzez dbanie o prawidłowe nawodnienie dziecka i stosowanie leków przeciwbólowych, rozkurczowych i przeciwgorączkowych.

Autorka: mgr farm. Katarzyna Kimel

Literatura:

1. Hryniewicz W., Holecki M. Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych. Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2015.
2. Klein RD, Hultgren SJ. Urinary tract infections: microbial pathogenesis, host–pathogeninteractions and new treatment strategies. Nature Reviews Microbiology 2020; 18: 211-226.
3. Wasilewska A. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego. Polskie Towarzystwo Nefrologii Dziecięcej, 2021.
4. Wolski Z. Zastosowanie leku Uro-Vaxom w zapobieganiu i leczeniu zakażeń układu moczowego wywołanych przez inne bakterie niż pałeczka okrężnicy (Escherichia coli). Przegląd Urologiczny 2017; 3(103): 26-29.