Furagina i witamina C- czy to dobre połączenie?
Zakażenia układu moczowego to nieprzyjemny problem, z którym często mierzą się pacjenci. Pierwsze symptomy infekcji kierują pacjenta najczęściej do apteki. Często stosowanym lekiem w tym schorzeniu jest furazydyna. Czy jest ona skuteczna oraz jak ją najlepiej przyjmować? Czy warto łączyć furazydynę z witaminą C?
Postępowanie w zakażeniu układu moczowego
Ból, pieczenie podczas oddawania moczu, parcie na mocz i częsta mikcja mogą być objawami świadczącymi o zakażeniu układu moczowego. Pacjenci w pierwszej kolejności najczęściej kierują się po poradę do farmaceuty. Jakie są rekomendacje dotyczące leczenia zakażeń dróg moczowych? Oczywiście w pierwszym rzędzie stoi popularna furagina.
Furazydyna dostępna w preparatach, takich jak: uroFuraginum, DaFurag max, Furazek, Furaginum to pochodna nitrofuranu stosowana do leczenia zakażeń dolnych dróg moczowych. Związek ten wykazuje działanie przeciwbakteryjne wobec niektórych bakterii Gram+ i Gram-. Furazydyna może być stosowana już u dzieci od 2. roku życia [1,2].
Furagina – powtórka z farmakoterapii, szczególne grupy pacjentów
Furagina- prawidłowe dawkowanie
U dzieci furazydynę dawkuje się w ilości od 5 do 7 mg na kilogram masy ciała. Jest to dawka dobowa, którą dzieli się na 2 lub 3 podania. Standardowe dawkowanie u dzieci powyżej 15. roku życia i dorosłych to 100 mg furazydyny 4 razy na dobę w 1. dniu terapii. W kolejne dni przyjmuje się 100 mg substancji leczniczej 3 razy na dobę. Leczenie powinno trwać nie dłużej niż od 5 do 7 dni, ale również nie krócej, gdyż lek może nie zadziałać prawidłowo [1,2].
Czy furagina jest skuteczna?
Jeśli chodzi o skuteczność furazydyny, to zdania są podzielone. W przypadku niepowikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych rekomenduje się stosowanie poniższych leków:
- Trometamol fosfomycyny (np. Monural) — u kobiet,
- Antybiotyki beta-laktamowe:
- Cefaklor (Ceclor MR),
- Amoksycylina z kwasem klawulanowym (Augmentin, Taromentin, Ramoclav),
- Fluorochinolony:
- cyprofloksacyna (Cipropol, Cipronex, Ciphin),
- lewofloksacyna (Levalox, Xyvelam, Levofloxacin) [3].
Zagraniczne rekomendacje wskazują na zasadność stosowania nitrofurantoiny (w Polsce furazydyna) w przypadku powikłanego zakażenia dolnych dróg moczowych, jeśli nie ma możliwości przeczekania terapii aż do uzyskania wyniku posiewu bakteryjnego moczu [4].
Reasumując, furazydyna jest skutecznym lekiem dostępnym bez recepty w leczeniu zakażenia dolnych dróg moczowych. Jednak istnieją również skuteczniejsze leki dostępne na receptę. Jeśli jest możliwość opóźnienia terapii, to zawsze najpierw lepiej zrobić posiew bakteryjny moczu i rozpocząć terapię celowaną.
Furagina i witamina C — czy warto polecać takie połączenie?
Istnieje wiele faktów i mitów na temat stosowania furaginy. Jednym z nich jest przyjmowanie furaginy po posiłku. To akurat prawda, gdyż stężenie furazydyny po posiłku jest większe niż po przyjęciu na czczo. Z tego powodu warto przyjmować ten lek w trakcie posiłku [2].
Przegląd lekowy 2 – zakażenie układu moczowego, refluks – rozwiązanie
Uważa się również, że należy stosować witaminę C podczas przyjmowania furazydyny. Czy jest to prawda?
Prawdą jest, że zasadowy i słabo kwaśny odczyn moczu nie sprzyja leczeniu furaginą. W alkalicznym moczu furagina ulega rozpadowi i traci swoją aktywność farmakologiczną. Istnieje także interakcja pomiędzy preparatami z furaginą a lekami zobojętniającymi. Leki zobojętniające stosowane doraźnie w celu łagodzenia objawów zgagi mogą hamować wchłanianie furazydyny i zmniejszać jej aktywność przeciwbakteryjną [2].
Jakie pH moczu jest odpowiednie?
Kwaśne środowisko moczu będzie korzystnie wpływać na leczenie furaginą. Pamiętajmy jednak, że nie można ani za bardzo zalkalizować, ani zakwasić moczu. Zbyt kwaśny mocz sprzyja resorpcji zwrotnej, co zmniejsza ilość leku w moczu. Dochodzi też do nadmiernego wchłaniania subtancji do tkanek, co może spotęgować działania niepożądane [2].
Normy pH moczu oscylują w granicach od pH 5 do 7. Najczęściej pH moczu wynosi od 5 do 6. Z danych literaturowych wynika, że pH moczu od 5 do 6 jest optymalne do działania furazydyny i w takich wartościach ryzyko działań niepożądanych jest najmniejsze [2].
Czy witamina C wpływa na pH moczu?
Witamina C nieznacznie wpływa na obniżenie pH moczu. Przeprowadzono badania, w których podawano pacjentom bardzo duże dawki witaminy C.
W pierwszym badaniu pacjenci przyjmowali 2 g witaminy C 3 razy na dobę. Badanie pH moczu wykazało spadek o 0,18 jednostki w grupie osób chorych i o 0,16 jednostki w grupie osób zdrowych [5].
W drugim badaniu pacjenci przyjmowali 1 g witaminy C 4 razy na dobę. pH moczu spadło o 0,58 jednostki, jednak wyniki nie mogą zostać uznane jako istotne statystycznie [6].
Furagina i witamina C- czy takie połączenie stanowi niebezpieczeństwo?
Na podstawie powyższych danych wynika, że nie ma sensu podawać witaminy C podczas leczenia furaginą. Furagina dobrze działa w fizjologicznych wartościach pH moczu. Nawet bardzo duże dawki witaminy C nie powodują istotnego obniżenia pH moczu, a mogą nieść ze sobą wiele działań niepożądanych, np. zwiększone ryzyko rozwoju kamieni nerkowych.
Przy poważnym zakażeniu dróg moczowych, pH moczu może wzrastać nawet do pH 8, jednak w takich przypadkach furagina nie jest lekiem I rzutu i powinno się wdrożyć leczenie antybiotykiem [3,4].
Natomiast nie ma teoretycznych przeciwwskazań do stosowania niewielkich dawek witaminy C (np. 200 mg dobowo). Nie zakwasi to istotnie moczu, ale też nie będzie miało wpływu na efektywność i bezpieczeństwo kuracji.
Autor: mgr farm. Dawid Hachlica
Bibliografia:
- [1] A. Żurowska i in., „Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego”, Forum Med. Rodz., t. 10, nr 4, Art. nr 4, 2016.
- [2] uroFuraginum – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- [3] H.-S. Choe i in., „Summary of the UAA-AAUS guidelines for urinary tract infections”, Int. J. Urol., t. 25, nr 3, s. 175–185, 2018, doi: 10.1111/iju.13493.
- [4] F. Caron i in., „Practice guidelines for the management of adult community-acquired urinary tract infections”, Médecine Mal. Infect., t. 48, nr 5, s. 327–358, sie. 2018, doi: 10.1016/j.medmal.2018.03.005.
- [5] C. Bannwart, V. Hagmaier, E. Straumann, H. Hofer, J. P. Vuillemier, i G. Rutishauser, „[Modification of urinary pH through ascorbic acid]”, Helv. Chir. Acta, t. 48, nr 3–4, s. 425–428, sie. 1981.
- [6] S. K. Hetey, M. L. Kleinberg, W. D. Parker, i E. W. Johnson, „Effect of ascorbic acid on urine pH in patients with injured spinal cords”, Am. J. Hosp. Pharm., t. 37, nr 2, s. 235–237, luty 1980.