Papierosy i ich wpływ na nasze życie
Papierosy są nieodłącznym elementem każdej imprezy towarzyskiej. Często znajduje się grupka osób, która raz na jakiś czas wychodzi „puścić dymek” lub „dotlenić się”. Mimo że żyjemy w czasach, w których świadomość konsekwencji palenia jest duża, wciąż spory odsetek społeczności pali. Jaki wpływ na życie tych osób mają zatem papierosy?
Trochę o historii tytoniu
Tytoń jest substancją znaną ludzkości od kilku tysięcy lat. Stosowano go w rytuałach szamańskich a później w obrządkach religijnych. Do Europy trafił za sprawą słynnego Krzysztofa Kolumba w 1492 roku. Jean Nicot sprowadził nasiona tytoniu i rozpoczął uprawę oraz badania nad właściwościami tej rośliny. To od jego nazwiska pochodzi nazwa alkaloidu znajdującego się w tytoniu, czyli nikotyny.
Czytaj również: Pacjentka z problemem nałogowego palenia – case study
Problem epidemiologiczny palenia tytoniu
W zasadzie historia każdego palacza jest podobna. Wielu zaczyna od papierosa ze znajomymi na imprezie, później pali się okazyjnie, potem od czasu do czasu, aż czynność ta przeradza się w nałóg. Obecnie szacuje się, że na świecie pali około 1,2 miliarda osób, czyli 1/3 ludzkości powyżej piętnastego roku życia. W Polsce problem dotyczy około 29% dorosłej populacji. W ostatnich latach zaobserwowano spadek liczby palaczy, niestety odsetek ten maleje coraz wolniej…
Bierne palenie
Jest to problem bagatelizowany, a jednak na tyle poważny, że dorobił się własnego medycznego określenia — „second hand smoker”. Zajmuje ono trzecią pozycję wśród przyczyn zgonów, które są możliwe do uniknięcia (zaraz po piciu alkoholu i aktywnym paleniu). Miejscem narażenia na bierne palenie jest środowisko domowe. Osoba przebywająca w zadymionym pomieszczeniu przez godzinę przyswaja taką ilość benzopirenu, ile wypalając 4 papierosy.
Substancje szkodliwe zawarte w dymie tytoniowym dzieli się ze względu na sposób oddziaływania na organizm.
| Rodzaj oddziaływania | Substancje |
| Toksyczne | Tlenek węgla, cyjanowodór, amoniak, tlenki azotu |
| Drażniące | Akroleina, tlenek siarki, amoniak, formaldehyd |
| Ciliotoksyczne (blokują aktywność enzymów oddechowych, oraz ruch rzęsek wyściełających drogi oddechowe) | Cyjanowodór, akroleina, aldehyd octowy, formaldehyd |
| Kokancerogenne (substancje, które nie mają właściwości rakotwórczych, ale wzmacniają ten proces) | Formaldehyd, piren, fluoranten, naftaleny, katechol |
| Kancerogennne (bezpośrednio rakotwórcze) | Benzen, dwuetylonitrozoamina, etylometylonitrozoamina, dwuetylonitrozoamina, nitrozoamina |
| Inicjujące kancerogenezę | Toluen, fenol, uretan |
Sprawdź także: Jak pomóc pacjentowi uzależnionemu od nikotyny?
Najgroźniejsze schorzenia, które wywołuje palenie tytoniu:
- Astma oskrzelowa
- Stany zapalne dróg oddechowych
- Rak płuc
- Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
- Nadciśnienie tętnicze
- Choroba wieńcowa
- Zawał serca
- Udar mózgu
- Nowotwory żołądka, trzustki, układu moczowego, szyjki macicy, jamy ustnej, gardła, krtani
- Schorzenia jamy ustnej
- Schorzenia wzroku [1].
(fot. shutterstock)
Wpływ palenia papierosów na wygląd
Do konsekwencji zdrowotnych palenia tytoniu zalicza się również, te wpływające na nasz wygląd zewnętrzny. Jest to aspekt życia, który oddziałuje na nasze dobre samopoczucie i funkcjonowanie w społeczeństwie. Dym tytoniowy pogarsza stan ważnych elementów naszego wyglądu, czyli: skóry, śluzówek i uzębienia.
Starzenie skóry
Dym tytoniowy posiada dużą ilość wolnych rodników, które są uważane za główną przyczynę starzenia się skóry. Najważniejszą teorią, potwierdzającą ten argument jest „wolnorodnikowa teoria starzenia się skóry”.
Powstawanie zmarszczek i utrata elastyczności skóry
Liczne zmiany w wyglądzie, szczególnie w obrębie twarzy są efektem palenia. Pojawiają się, głębsze i widoczne zmarszczki wokół oczu, szare zabarwienie i suchość skóry. Inhalacja dymem tytoniowym powoduje zmiany zwyrodnieniowe w włóknach budujących skórę właściwą, co przyczynia się do powstawania zmarszczek.
Wpływ palenia na procesy gojenia się ran
Dym tytoniowy rozszerza drobne naczynia krwionośne (teleangiektazja). Ekspozycja na dym opóźnia procesy naprawcze w gojeniu ran poprzez inaktywację migracji fibroblastów do miejsca zranienia. Co za tym idzie, opóźnia obkurczanie gojących się ran.
Palenie papierosów a łysienie
Mechanizmy, które mogą powodować wypadanie włosów, są wieloczynnikowe i prawdopodobnie związane z wpływem palenia na mikrokrążenie.
Wpływ palenia na stan jamy ustnej
Palenie ma szczególny wpływ na występowanie chorób przyzębia. Niepodważalnym faktem jest zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia nowotworów jamy ustnej wśród osób palących. Niekorzystnymi efektami są również: zmniejszona zdolność do odczuwania smaku i zapachu, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, przebarwienia zębów oraz nieprzyjemny zapach z ust.
Dlaczego palimy?
Według mnie jest to najciekawsze pytanie dotyczące problemu. Żyjemy w czasach, w których wiedza na temat szkód wywoływanych przez papierosy jest ogromna. Ludzie natomiast nadal palą… Co ich zatem do tego motywuje? Papieros figuruje jako symbol w kulturze oraz popkulturze. Większość z nas potrafi sobie wyobrazić aktora lub aktorkę Hollywood z papierosem w ustach. Według mnie nadal żyje poczucie, że palenie powoduje podniesienie poziomu prestiżu w społeczeństwie. Obserwuje się to wśród młodzieży szkolnej, jak również studentów, a nawet pracowników korporacji. Dlatego My Farmaceuci jako przedstawiciele zawodu stojącego na straży ochrony zdrowia publicznego, powinniśmy się zastanowić, co możemy zrobić, aby ograniczyć problem palenia.
Bibliografia:
- http://www.wbc.poznan.pl/Content/323385/index.pdf.
- KUŹMICKA, Patrycja, et al. Palenie tytoniu a jakość życia. Medycyna Środowiskowa-Environmental Medicine, 2013, 1.16: 43-50.