Olej lniany – zastosowanie we współczesnej farmakoterapii

Wchodzi w skład wielu gotowych preparatów, jego właściwości wykorzystywane są w kosmetologii. Ponadto w ostatnim czasie coraz częściej pacjenci zaopatrują się w olej lniany w celu dodania go do sałatek lub potraw spożywanych na co dzień. Jakie korzyści przynosi wdrożenie do diety oleju lnianego?

Czytaj również: Skóra – jak ją zabezpieczyć przed mrozami?

Trochę historii…

Historia lnu sięga ok. 8000 lat p.n.e., kiedy to włókna lniane służyły jako nici do zszywania skór lub jako sznurek, a następnie do tkania materiałów. Z lnu wykonywano nie tylko odzież, ale także żagle, okrycia mebli, a nawet chustki do nosa. Obok wełny, len był drugim włóknem rodzimym o tak szerokim zastosowaniu w Europie. Oleju lnianego używano do leczenia „robaków”, zgagi i wrzodów. Obecnie olej z nasion lnu tłoczony na zimno wykorzystywany jest do celów leczniczych, kosmetycznych, kulinarnych a tłoczony na gorąco służy do produkcji farb, lakierów, pigmentów, kitu i żywic artystycznych.

Czy sposób otrzymania oleju z nasion lnu i jego przechowywania ma znaczenie?

Dobrej jakości olej lniany pozyskuje się metodą tłoczenia na zimno (w temp. do 40°C) siemienia lnianego. Wytwarzany w wymieniony wyżej sposób dodatkowo poddany naturalnej filtracji w celu usunięcia zbędnych, stałych zanieczyszczeń zachowuje bogactwo fitosteroli, tokoferoli i Omega 3. Świeży olej ma wyrazisty smak, zapach i złocistą barwę, który w miarę upływu czasu staje się delikatniejszy.

Olej ten wyjątkowo zaleca się przechowywać w lodówce (temp. max 10°C), wówczas zachowuje unikalny skład i pozostanie wartościowy na dłużej. Przyczyną tego jest fakt, że wchodzące w jego skład kwasy tłuszczowe omega są bardzo wrażliwe na wysoką temperaturę i mogą ulec zniszczeniu przy nadmiernym nagrzaniu. Olej lniany jest podstawą diety Dr Budwig, ponieważ nasyca organizm odpowiednią ilością kwasów Omega 3, dzięki czemu komórki odzyskują swoje naturalne właściwości.

W czym tkwi bogactwo oleju lnianego?

Niezwykłe właściwości olej lniany zawdzięcza znakomitej proporcji kwasów omega 3, 6 i 9. 11 % stanowią nasycone kwasy tłuszczowe, pozostałe to kwasy wielonienasycone, a w tym kwas:

• oleinowy, jednonienasycony,
• linolowy, wielonienasycony, z grupy omega 6,
• alfa-linolenowy (ALA), wielonienasycony, z grupy omega 3, którego zawartość wynosi od 3 do 55% oleju lnianego, dzięki czemu stanowi jego najbogatsze roślinne źródło.

Tabela 1 porównanie zawartości poszczególnych kwasów tłuszczowych w olejach pochodzenia roślinnego [3].

Wykorzystanie oleju lnianego

Badania kliniczne wykazały, że brak kwasu alfa-linolenowego w diecie prowadzi do wielu zmian chorobowych takich jak: zaburzenia widzenia, bóle mięśni, utrata wagi, choroby układu nerwowego.

 Kwas alfa-linolenowy, który stanowi najważniejszy składnik oleju lnianego w organizmie spełnia trzy funkcje:

• Stanowi składnik błon komórkowych organizmu. Nadaje im elastyczność, zapewnia prawidłowy transport substancji odżywczych, a także hamuje wytwarzanie substancji zapalnych. W ten sposób chroni organizm przed infekcjami, chorobami nowotworowym, szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi a także pełni funkcję antyzapalną. Wykazuje również korzystne działanie na kondycję skóry oraz włosów,
• Przyczynia się do utrzymywania prawidłowego stężenia cholesterolu we krwi poprzez obniżenie stężenia trójglicerydów. Zapobiega to zlepianiu się płytek krwi i ułatwienie krążenia. W rezultacie zmniejsza się ryzyko nadciśnienia, miażdżycy i chorób serca.
• Ma działanie przeciwzapalne i normalizujące pracę gruczołów łojowych, polecany jest więc do cery tłustej, zanieczyszczonej, trądzikowej oraz ze skłonnościami do zapaleń.

Inne zalety oleju lnianego:

• Stosowany w diecie u dzieci, odpowiada za prawidłowy rozwój układu nerwowego, ze względu na wysoką zawartość kwasów Omega 3,
• Łagodzi przebieg menopauzy i PMS, gdyż zawiera fitoestrogeny, które wykazują działanie estrogenopodobne, a także ograniczają negatywny wpływ testosteronu i proces łysienia u mężczyzn.
• Oprócz hamowania rozwoju bakterii, udrażnia także gruczoły łojowe, łagodzi przy tym podrażnienia i przyspiesza regenerację naskórka. Tym samym skutecznie poprawia kondycję skóry. Dodatkowo zawarte w nim witaminy sprawiają, że jest ona gładka i odpowiednio napięta. Właściwości te wykorzystywane są w preparatach przeznaczonych do użytku na skórę – np.

Komu zaleca się spożywanie oleju lnianego?

Do osób, którym szczególnie zaleca się stosowanie oleju lnianego zalicza się osoby starsze, dzieci, osoby uczące się a także uprawiające sport. Ponadto może być stosowany wspomagająco podczas menopauzy, problemach hormonalnych u mężczyzn, trądziku, egzemach czy nadciśnieniu.

Bibliografia:

1. Bartowski Lech, Nasiona lnu – naturalne źródło zdrowia i urody, CHEMIK 2013, 67, 3, 186-191.
2. Hans-Ulrich Grimm “Cud oleju lnianego” 2013.
3. Krzymański Jan, Bartkowiak – Broda Iwona, Krygier Krzysztof, Szostak Wiktor B., Tys Jerzy, Ptasznik Stanisław, Wroniak Małgorzata, Olej rzepakowy – nowy surowiec, nowa prawda, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Warszawa, 2009.
4. Wcisło, W. Rogowski „Rola wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w organizmie człowieka”.
5. https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/94462,Linomag-krem (dostęp 16.07.2019).