Apteczka wakacyjna dla ciężarnej
Przygotowanie apteczki wakacyjnej to wyzwanie, zwłaszcza jeśli w podróż wybiera się kobieta w ciąży. Jako farmaceuci powinniśmy być przygotowani na rekomendację produktów, w które powinna się zaopatrzyć przyszła mama, a które będą dla niej bezpieczne w stosowaniu na wakacjach.
Apteczka wakacyjna – co zabrać na podróż samolotem?
Podróż samolotem jest uważana za bezpieczną dla kobiet w ciąży. Warto zwrócić uwagę na wymagania danej linii lotniczej odnośnie przelotu, często dotyczą one danego tygodnia ciąży. Niektóre linie lotnicze wymagają zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do odbycia lotu. Nawet jeśli, dana linia lotnicza nie miałaby takiego nakazu, wizyta u lekarza prowadzącego ciążę jest koniecznością.
Zagrożenia, jakie niesie lot samolotem w ciąży, dotyczą:
- Ryzyka zakrzepicy związanego z unieruchomieniem przez dłuższy czas
- Niedotlenienia związanego z obniżonym ciśnieniem w kabinie samolotu
- Odwodnienia związanego z niską wilgotnością powietrza w samolocie
Obecne źródła są niejednoznaczne w kontekście wpływu lotu na wcześniejszy poród, jednak odradza się latać w ostatnim stadium ciąży.
W przypadku dłuższych lotów warto skonsultować z lekarzem przyjęcie podskórnie heparyny w celu zminimalizowania ryzyka zakrzepicy.
Stosowanie profilaktycznie kwasu acetylosalicylowego przed lotem nie jest wskazane u zdrowych kobiet. W Polsce kwas acetylosalicylowy w niskich dawkach stosujemy w określonych przypadkach i ma on korzystny wpływ na matkę oraz rozwój płodu. Zamknięcie przewodu Botalla nie następuje przy przyjmowaniu niskich dawek. Nie oznacza to jednak, że każda kobieta w ciąży powinna go stosować, a decyzję o włączeniu jego stosowania zawsze podejmuje lekarz.
Uwaga: w przypadku konieczności stosowania heparyny u kobiet w ciąży podajemy ją podskórnie w fałd brzucha, lub w obrębie ud lub ramion.
Bezpieczne repelenty dla kobiet w ciąży
Planując wycieczkę wakacyjną, warto pamiętać o ochronie przeciwko insektom. W krajach tropikalnych jest to podstawa, aczkolwiek także w naszym kraju bardzo łatwo złapać kleszcza podczas wycieczek na łono natury.
Dla ciężarnych rekomendujemy przede wszystkim preparaty w postaci kremów i roll-onów, które ograniczą możliwość wdychania rozpylonej substancji i przedostanie się jej do układu oddechowego.
Preparaty całkowicie bezpieczne to takie, które zawierają olejki eteryczne. Aczkolwiek agencje ochrony zdrowia dopuszczają stosowanie repelentów w trakcie ciąży o stężeniu DEET równym lub mniejszym 30%.
Przy rekomendacji można zwrócić uwagę pacjentkom na możliwość rozpylania preparatów na odzież, co całkowicie zabezpieczy przed możliwymi działaniami niepożądanymi.
Jakie filtry przeciwsłoneczne stosować w ciąży?
Ochrona przeciwsłoneczna to podstawa zwłaszcza przy zwiększonej ekspozycji na słońce. Dlatego tak ważnym jest, aby apteczka wakacyjna zawierała krem z wysokim filtrem przeciwsłonecznym. W przypadku kobiet w ciąży najbezpieczniejsze będą filtry mineralne, czyli tlenek cynku oraz tlenek tytanu.
Badania dowodzą, że filtry chemiczne przenikają do krwiobiegu, a obecnie brakuje badań nad ich bezpieczeństwem dla matki i płodu. W związku z tym warto zachować ostrożność i rekomendować filtry mineralne zarówno w ciąży jak i dla mam karmiących piersią.
Jak zapobiec przegrzaniu organizmu?
Jednym z zagrożeń wakacyjnych podróży jest przegrzanie organizmu matki. W związku z tym, podczas zbierania wywiadu warto podkreślić jak istotne jest unikanie pełnego słońca, posiadanie przy sobie elektrolitów oraz wybieranie odpowiednich pór dnia do wycieczek. Każda apteczka wakacyjne, także ta dla ciężarnej, powinna zawierać preparaty elektrolitowe.
Jeśli kobieta w ciąży wybiera wypoczynek na plaży, dla przypomnienia powinna odpoczywać w pozycji na boku ciała, a nie na plecach. Jest to pozycja preferowana dla bezpieczeństwa płodu.
Co na biegunkę podróżnych dla kobiet w ciąży?
Podróżowanie często może wiązać się z występowaniem tzw. biegunki podróżnych. W celu jej zapobiegania zaleca się stosowanie probiotyków przed i w trakcie wyjazdu. Apteczka dla ciężarnej powinna koniecznie je zawierać. Zalecanymi probiotykami są takie, które w składzie zawierają szczepy Lactobacillus rhamnosus oraz Saccharomyces boulardii. Na rynku farmaceutycznym znajdziemy probiotyki zawierające szczep Lactobacillus rhamnosus, które zgodnie z deklaracją producenta są skierowane dla kobiet w ciąży. Są to przykładowo Lactinova mama, Estabiom pregna czy Lakcid.
W przypadku wystąpienia biegunki kobieta ciężarna powinna być zaopatrzona przede wszystkim w elektrolity, aby zapobiec groźnemu dla niej i dziecka odwodnieniu. Kolejnym środkiem, który powinna zawierać wakacyjna apteczka, przydatnym w przypadku biegunki jest diosmektyt.
- Czytaj także: Zemsta faraona – co powinien wiedzieć farmaceuta?
Autorka: mgr farm. Martyna Piotrowska
Bibliografia:
- Csorba R, Tsikouras P. Air travel during pregnancy. Hippokratia. 2017 Jan-Mar;21(1):62. PMID: 29904265; PMCID: PMC5997026.
- Bujold E, Roberge S, Lacasse Y, Bureau M, Audibert F, Marcoux S, Forest JC, Giguère Y. Prevention of preeclampsia and intrauterine growth restriction with aspirin started in early pregnancy: a meta-analysis. Obstet Gynecol. 2010 Aug;116(2 Pt 1):402-414. doi: 10.1097/AOG.0b013e3181e9322a. PMID: 20664402.
- Wylie, B. J., Hauptman, M., Woolf, A. D., Goldman, R. H. (2016). Insect Repellants During Pregnancy in the Era of the Zika Virus. Obstetrics and gynecology, 128(5), 1111–1115.
- Właściwości fizykochemiczne wybranych związków stosowanych jako filtry ultrafioletowe w kosmetykach. Aesthetic Cosmetology and Medicine 4 / 2022 / vol. 11
- Leki i ciąża. Bezpieczna farmakoterapia i suplementacja kobiety ciężarnej. Wydawnictwo farmaceutyczne. Wydanie I, Kraków, 2020