Świerzb u dzieci – pomoże pediatra czy dermatolog?
Świerzb to zaraźliwa i niezwykle uciążliwa choroba skóry wywołana przez świerzbowiec ludzki (Sarcoptes scabiei). Do zakażenia wystarczy uścisk dłoni z nosicielem czy nawet kontakt z przedmiotem, którego wcześniej dotykał chory. Z tego względu, do zakażenia najczęściej dochodzi w przedszkolach, szkołach i sanatoriach. Co powinniśmy zrobić, kiedy na skórze naszego dziecka pojawią się swędzące zmiany?
Szybka diagnoza
Świerzb to choroba, która może dotknąć każdego z nas, niezależnie od wieku czy statusu socjoekonomicznego. Choć zaliczamy ją do chorób przenoszonych drogą płciową, nie jest to jedyna droga zakażenia. Bardzo często świerzb przenosi się drogą bezpośredniego kontaktu poprzez dotykanie/dzielenie z chorym tych samych przedmiotów. Do charakterystycznych objawów świerzbu zaliczamy bardzo swędzące zmiany skórne, które wyglądem przypominają grudki. Zmiany najczęściej występują w przestrzeniach międzypalcowych oraz w zgięciach ciała.
Możemy również zauważyć obecność pęcherzyków, wydrapań oraz występowanie nor świerzbowcowych, które najłatwiej zaobserwować na skórze z grubą warstwą rogową (łokcie, powierzchnia grzbietowa dłoni i palców). Silne drapanie może doprowadzić do zakażeń bakteryjnych, które utrudniają prawidłowe rozpoznanie choroby. Świerzb jest szczególnie trudny do rozpoznania u noworodków. Jeżeli u naszego dziecka zauważymy zwiększony niepokój nocną porą, płacz i występowanie wyżej wspomnianych zmian (najczęściej pod fałdkami skóry), to powinniśmy jak najszybciej udać się do lekarza (1, 2).
Czytaj również: Pospolite choroby skóry głowy i ich terapia środkami OTC
Pediatra czy dermatolog?
Zdecydowanie lepszym wyborem będzie udanie się od razu do dermatologa, który jest specjalistą od zmian skórnych. Tak jak było to już wcześniej wspomniane, świerzb to choroba, którą trudno rozpoznać. Sprawę dodatkowo może komplikować występowanie dodatkowych chorób skóry, np. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca. Bardzo pomocne jest badanie dermatoskopowe. Pediatra może zaproponować preparaty, które zmniejszają świąd skóry, jednak i tak najprawdopodobniej skieruje nas do dermatologa po bardziej dogłębną diagnozę.
Co można zrobić, by zminimalizować ryzyko zakażenia?
Chociaż świerzbem można zarazić się wszędzie, są pewne metody, które pozwalają zminimalizować ryzyko zarażenia. Zaliczamy do nich:
- częste mycie rąk i odpowiednia higiena naszego ciała,
- unikanie kontaktów z zarażoną osobą oraz jej rzeczami osobistymi,
- dbanie o odporność naszego organizmu (osłabiony układ immunologiczny źle wpływa na przebieg choroby),
- jeżeli przebywamy w miejscu, w którym dzielimy pomieszczenia i sprzęty z innymi, dbajmy o częste zmienianie pościeli, dezynfekcję klamek itp. (3).
Sprawdź także: Zapalenie skóry i wyprysk – pigułka wiedzy 11
Świerzb – leczenie
Okres wylęgania się może wynosić nawet do kilku tygodni. Z tego względu, jeżeli u naszego dziecka wystąpiły objawy, to leczenie powinno obejmować całą rodzinę. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca stosowanie miejscowych preparatów zawierających w swoim składzie m.in. 5% permetrynę, maść siarkową, 10% benzoesan benzylu. Ważna jest także odpowiednio częsta dezynfekcja zabawek. (4)
Autor: mgr farm. Olga Kaczmarczyk
Piśmiennictwo:
- Żelazny I, Nowicki R, Sobjanek M. Scabies – frequent dermatosis, difficult diagnosis. Przewodnik Lekarza/Guide for GPs. 2007;10(8):68-73.
- Świerzb – problemy diagnostyczne i terapeutyczne.
- http://www.czytelniamedyczna.pl/810,Swierzb-problemy-diagnostyczne-i terapeutyczne.html [Dostęp 06.10.2020].
- Świerzb – dokuczliwa choroba skóry. Postępowanie w przypadku wystąpienia świerzbu. HYPE//www.pis.lodz.pl/data/other/swierzb.pdf [Dostęp 06.10.2020] 4. World Health Organization.
- https://www.who.int/neglected_diseases/diseases/scabies-and-other ectoparasites/en/ [Dostęp 06.10.2020].