Instagram
Przeziębienie, grypa, COVID-19 – jak zdiagnozować pacjenta w aptece i co mu polecić?
Przeziębienie, grypa czy COVID-19? Niejednokrotnie na drodze do szybkiego wyleczenia staje nam (nie)umiejętność rozróżnienia tych infekcji wirusowych. Ich objawy często są łudząco podobne. Wobec tego jak rozpoznać u pacjenta te infekcje? Jak powinno wyglądać leczenie i jak pomóc?
Przychodzi pacjent do apteki
Z reguły pacjenci z objawami grypopodobnymi w pierwszej kolejności udają się do apteki. My, farmaceuci, musimy być szczególnie czuli na zgłaszane przez nich objawy. Zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym, gdy zachorowalność na infekcje wirusowe znacznie się zwiększa. Przeziębienie, grypa oraz COVID-19 wywołane są przez wirusy przenoszone drogą kropelkową. Często dają bardzo podobne objawy. Jak zatem wychwycić różnice między nimi? W tabeli poniżej rozróżnione zostały ich charakterystyczne symptomy.
Czytaj również: Porównanie dostępnych szczepionek na grypę
| PRZEZIĘBIENIE | GRYPA | COVID-19 | |
| Gorączka | Rzadko (nie wyższa niż 38°C) | Często (powyżej 39°C) | Często (powyżej 38°C) |
| Ból głowy | Rzadko | Często, silny | Czasem |
| Zmęczenie | Czasem, umiarkowane | Często, umiarkowane/istotne trwające do 2-3 tyg. | Czasem, istotne trwające nawet do 2 miesięcy |
| Bóle mięśniowe | Często, łagodne | Często, silne na początku choroby | Czasem |
| Ból gardła | Często | Czasem | Czasem |
| Katar/zatkany nos | Często | Czasem | Rzadko |
| Kichanie | Często | Brak | Brak |
| Kaszel | Często, łagodny, suchy przechodzi w mokry | Często, raczej suchy, umiarkowany/ciężki |
Również często, raczej suchy, umiarkowany/ciężki |
| Duszność | Brak | Rzadko | Często |
| Biegunka | Brak | Czasem, głównie u dzieci |
Rzadko |
W związku z podobieństwami między tymi infekcjami farmaceuta powinien zadbać o rzetelny wywiad z pacjentem. Pytania, które należy zadać zawsze, ale i takie, które w tym przypadku mogą nas nakierować, to:
- Kogo dotyczą przedstawiane objawy? Czy chodzi o dziecko, czy osobę dorosłą? A jeśli dziecko, to w jakim wieku?
- Jak długo się one utrzymują?
- Czy występuje gorączka? Jeśli tak, to jak wysoka?
- Czy towarzyszy ból głowy/zmęczenie/bóle mięśniowe/ból gardła/katar/kaszel (jaki?)/duszności/biegunka?
- Czy były stosowane już jakieś leki? Jeśli tak, to jakie i jak długo? (Należy uczulić pacjenta, że istnieje ogrom leków o różnych nazwach handlowych, zawierających tę samą substancję czynną).
Zalecenia w sprawie leczenia przeziębienia, grypy i COVID-19
Niezależnie od tego, którym wirusem zaraził się pacjent, pierwszy etap dążenia do zdrowia opiera się na leczeniu objawowym preparatami dostępnymi bez recepty. Zatem rolą farmaceuty jest odpowiednie dobranie leków do objawów, jakie zgłasza pacjent (o ile nie dostał już zaleceń lekarskich).
Leczenie objawowe:
- leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne;
- aerozole, tabletki, pastylki na gardło odkażające i miejscowo znieczulające;
- aerozole do nosa, tabletki na zatoki udrażniające nos, zmniejszające wyciek wydzieliny
z nosa; - spraye do nosa z wodą morską do oczyszczania nosa;
- zestaw do irygacji nosa i zatok;
- inhalacje solą fizjologiczną;
- syropy, tabletki na kaszel suchy lub mokry.
Ponadto, w ramach opieki farmaceutycznej należy pacjentowi zalecić, aby:
- został w domu do ustąpienia objawów (przeziębienie minimum 3 dni, grypa około 7 dni, zaś COVID-19 obowiązkowa izolacja 10 dni) i w miarę możliwości odizolował się od domowników, aby zminimalizować transmisję wirusa;
- dużo spał i odpoczywał w wywietrzonym, odpowiednio nawilżonym pomieszczeniu;
- pił dużo wody, więcej niż na co dzień;
- wzbogacił dietę m.in. w miód, cytrynę, imbir, czosnek, kiszonki, jogurty naturalne;
- przede wszystkim udał się do lekarza. To lekarz diagnozuje chorobę i po dokładnym badaniu może wykluczyć bądź potwierdzić podejrzenia. A jeśli istnieje prawdopodobieństwo zakażenia, powinien zlecić wykonanie testu diagnostycznego (najczulszy i najbardziej specyficzny jest test genetyczny wykonany metodą RT-PCR), pozwalającego na wykrycie wirusa grypy bądź SARS-CoV-2. Leczenie tych dwóch zakażeń o ciężkim przebiegu odbywa się tylko pod okiem lekarza.
Lepiej zapobiegać niż leczyć
Warto poinformować pacjenta, że co sezon istnieje możliwość zaszczepienia się przeciwko wirusowi grypy, a od niedawna dostępna jest szczepionka przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Powinniśmy uświadomić go, że szczepiąc się przeciwko tym chorobom, zmniejszamy ryzyko zachorowania na grypę lub COVID-19 o ciężkim przebiegu. Unikamy także ich groźnych dla zdrowia i życia powikłań. Jest to szczególnie ważne dla osób z grup ryzyka.
Czytaj również: Szczepienie przeciwko COVID – fakty i mity
Piśmiennictwo:
- https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jakie-sa-objawy-przeziebienia-grypy-i-covid-19/.
- https://www.sudafed.pl/poradnik/przeziebienie/cztery_fazy_rozwoju_przeziebienia/.
- https://www.medicover.pl/choroby/grypa/.
- https://www.synevo.pl/grypa/.
- https://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/testy-na-grype-rodzaje-ile-kosztuja-i-gdzie-je-wykonac-aa-gJwP-TcR3-EbfX.html.
- https://www.medicover.pl/choroby/przeziebienie/.
- https://www.medicover.pl/choroby/grypa/leczenie/.
- https://www.medicover.pl/koronawirus/.
Kopiuj link
