Przegląd lekowy 5 – przerost prostaty, hipercholesterolemia – rozwiązanie
Pan Krzysztof jest Twoim stałym pacjentem. Od wielu lat choruje na hipercholesterolemię oraz chorobę zwyrodnieniową stawów, a także na nadciśnienie tętnicze. Jednak ostatnio zaczął się gorzej czuć. Jakie problemy spotkały pacjenta?
|
Płeć
|
Mężczyzna
|
|
Wiek
|
58 lat
|
|
Wzrost
|
184 cm
|
|
Waga
|
89 kg
|
|
Choroby
|
Ciężka hipercholesterolemia
|
|
Łagodny rozrost prostaty
|
|
|
Choroba zwyrodnieniowa stawów
|
|
Czytaj również: Przeziębienie i choroby przewlekłe – przegląd lekowy 46
Leki podstawowe
|
Leki
|
Dawkowanie
|
|---|---|
|
Simvacard 40
|
1-0-0
|
|
Apo-Tamis 0,4
|
1-0-0
|
|
DicloDuo 75
|
0-0-1
|
|
Enarenal 20
|
1-0-0
|
Leki dodatkowe
|
Leki
|
Dawkowanie
|
|---|---|
|
Klarmin 500
|
1-0-1
|
|
Enterol 250
|
0-1-0
|
|
Magne B6
|
1-0-0
|
|
Ranigast MAX
|
Doraźnie
|
Wywiad
Wiesz, że od wielu lat choruje na hipercholesterolemię oraz chorobę zwyrodnieniową stawów, a także na nadciśnienie tętnicze. Z tego powodu przyjmuje simwastatynę, enalapryl oraz diklofenak zlecone odpowiednio przez kardiologa oraz reumatologa. Poza tym dwa miesiące temu stwierdzono u niego łagodny rozrost prostaty i zapisano tamsulosynę.
Obecnie pacjent stosuje również kalrytromycynę z powodu zapalenia oskrzeli, osłonowo lekarz zapisał mu Enterol. Pacjent zgłasza, że od kilku dni czuje silne bóle mięśni nóg. Zaczął już samodzielnie stosować suplementację magnezu, ponieważ zinterpretował to jako skurcze wywołane nadmiernym spożyciem kawy.
Poza tym narzeka, że zapisane przez urologa nowe leki nie są wystarczająco skuteczne. Nadal ma problemy z oddawaniem moczu – odczuwa ból i trudność z rozpoczęciem mikcji. W pomiarach ciśnienia krwi coraz częściej zdarzają się również nieprawidłowe pomiary powyżej 90/140. Pacjent martwi się również ostatnimi wynikami badań laboratoryjnych, ponieważ wyszła mu w nich nieznacznie podwyższony poziom kreatyniny.
W pogłębionym wywiadzie pacjent przypomina sobie również, że w ostatnich miesiącach coraz częściej miewa epizody zgagi i niestrawności, z tego powodu doraźnie, na własną rękę stosuje Ranigast Max dostępny bez recepty. Zauważył też, że jego wyniki poziomu cholesterolu we krwi w ostatnim czasie się pogorszyły.
Problemy lekowe
|
Problem
|
Przyczyna
|
Interwencja
|
Istotność
|
|---|---|---|---|
|
Nasilenie działania niepożądanego simwastatyny w wyniku interakcji
|
Równoczesne stosowanie simwastatyny i klarytromycyny może powodować zwiększone ryzyko rozwoju działań niepożądanych, m.in. rabdomiolizy
|
Konieczna konsultacja z lekarzem. Odstawienie klarytromycyny, wykonanie niezbędnych badań – oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej, poziomu potasu oraz badanie moczu.
|
Rzeczywisty
|
|
Działanie niepożądane diklofenaku
|
Przewlekłe przyjmowanie leków z grupy NLPZ (diklofenak) może powodować ryzyko uszkodzenia śluzówki żołądka
|
Zmiana diklofenaku na inny lek przeciwbólowy.
|
Rzeczywisty
|
|
Brak leczenia osłonowego podczas terapii NLPZ
|
Ze względu na gastrotoksyczność preparatów z grupy NLPZ (diklofenak) pacjent powinien stosować leczenie osłonowe przy pomocy preparatów z grupy IPP
|
Zaproponowanie leczenia osłonowego z zastosowaniem preparatu z grupy IPP
|
Rzeczywisty
|
|
Zmniejszenie skuteczności leczenia przeciwnadciśnieniowego
|
Równoczesne, długotrwałe przyjmowanie leku z grupy NLPZ (diklofenak) i enalaprylu wpływa na osłabienie przeciwnadciśnieniowego działania inhibitora konwertazy angiotensyny
|
Konsultacja lekarska celem odstawienia/zmiany leku z grupy NLPZ oraz ewentualnej modyfikacji leczenia przeciwnadciśnieniowego
|
Rzeczywisty
|
|
Ryzyko ostrej niewydolności nerek
|
W wyniku długotrwałego, jednoczesnego stosowania enalaprylu oraz diklofenaku może u pacjenta dojść do ostrej niewydolności nerek
|
Zmiana diklofenaku na inny preparat, konsultacja wyników badań z lekarzem rodzinnym lub nefrologiem
|
Potencjalny
|
|
Zmniejszenie skuteczności leczenia tamsulosyną
|
Brak skuteczności leczenia tamsulosyną może być związany ze zwiększonym wydalaniem leku z wyniku interakcji z diklofenakiem
|
Zmiana preparatu diklofenaku na inny lek przeciwbólowy
|
Potencjalny
|
|
Nieprawidłowa pora przyjmowania leku
|
Zgodnie ze wskazaniami, charakterystyką farmakokinetyczną leku, oraz fizjologią wytwarzania cholesterolu w organizmie simwastatyna powinna być przyjmowana wieczorem
|
Zmiana pory przyjmowania leku na wieczór
|
Rzeczywisty
|
|
Nieprawidłowa suplementacja preparatem magnezowym
|
Zgodnie z zaleceniami producenta, w przypadku uzupełnienia niedoborów magnezu w organizmie lek MagneB6 powinien być przyjmowany w dawce 6-8 tabletek na dobę (w 2-3 dawkach podzielonych)
|
Zalecenie wstrzymania suplementacji do czasu wyjaśnienia przyczyny bólu mięśni, w razie potrzeby skorygowanie dawkowania
|
Potencjalny
|
Komentarz
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż bolesne kurcze nóg mogą być objawem wystąpienia działania niepożądanego simwastatyny wywołanego interakcją z przyjmowaną obecnie klarytromycyną. Klarytromycyna jest inhibitorem cytochromy CYP3A4, a tym samym powoduje kilkukrotny wzrost stężenia simwastatyny w organizmie. Sytuacja taka może prowadzić do rozwoju rabdomiolizy.
Poza tym preparat obniżający poziom cholesterolu we krwi przyjmowany jest o złej porze. Zgodnie z zaleceniami powinien być podawany wieczorem. Może to być związane z niską skutecznością leczenia.
Przewlekłe stosowanie diklofenaku, który jest lekiem z grupy Niesteroidowych Leków Przeciwzapalnych wiąże się z ryzykiem rozwoju działań niepożądanych ze strony śluzówki żołądka, które mogą objawiać się zgagą i niestrawnością. Dodatkowo długotrwałe stosowanie diklofenaku może mieć związek z obniżeniem skuteczności leczenia przeciwnadciśnieniowego enalaprylem, a także jednoczesne przyjmowanie tych dwóch preparatów jednocześnie zwiększa ryzyko rozwoju niewydolności nerek .
Stosowanie preparatu zawierającego w swoim składzie magnez w celu uzupełnienia niedoborów powinno uwzględniać zalecenia producenta, jeśli leczenie ma być skuteczne (pod warunkiem, że skurcze nie są spowodowane wcześniej opisaną interakcją klarytromycyny i simwastatyny).
Brak skuteczności leczenia łagodnego rozrostu prostaty może być spowodowany interakcją z diklofenakiem, który powoduje zwiększenie szybkości eliminacji tamsulosyny, a więc skraca czas działania leku w organizmie.
Rozwiązanie
Najważniejszym problemem w przedstawionym przypadku jest wysokie ryzyko pojawienia się rabdomiolizy w wyniku interakcji simwastatyny i kalrytromycyny. Z tego względu pacjent powinien jak najszybciej, bezwzględnie odstawić antybiotyk, a następnie wykonać badania krwi, moczu oraz skonsultować się z lekarzem celem weryfikacji diagnozy. Po wyjaśnieniu tej sytuacji pacjent powinien zmienić schemat dawkowania leku obniżającego poziom cholesterolu we krwi – simwastatynę należy przyjmować wieczorem (chyba, że lekarz zaordynuje inne leczenie).
Bibliografia:
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvacard 8 mg0 07/2012.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klarmin 500 mg 03/2013.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apo-Tamis 0,4 mg 06/2011.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DicloDuo 75 mg 10/2013.
- Sarwiński P i in. Rabdomioliza w praktyce anestezjologa i intensywisty. Anestezjologia i Ratownictwo 2012; 6: 442-450.
- Strona producenta; www.magneb6.pl (data wejścia 14-07-2017).
- Orzechowska-Juzwenko K Interakcje między jednocześnie stosowanymi lekami. W: Farmakologia Kliniczna. Znaczenie w praktyce medycznej pod red. Krystyny Orzechowskiej-Juzwenko, Górnicki Wydawnictwo Medyczne; Wrocław 2006: 38-83.