Paracetamol w czasie ciąży – pigułka wiedzy
Paracetamol jest bardzo często stosowaną substancją o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Przyzwyczailiśmy się do myślenia, że jest bezpieczny w ciąży. Czy badania to potwierdzają?
Paracetamol wg klasyfikacji FDA (Food and Drug Administration) zaliczany był do kategorii B. Do tej kategorii były zaliczane substancje lecznicze, dla których w badaniach przedklinicznych na zwierzętach nie wykazano ryzyka szkodliwego wpływu na płód ale nie przeprowadzono badań klinicznych u kobiet w ciąży i nie potwierdzono tego. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami FDA, kategorie A, B, C, D i X, powinny być wycofywane, a o bezpieczeństwie stosowania danej substancji leczniczej w czasie ciąży powinny informować dokładne dane i analiza dotychczasowych badań i doniesień naukowych na ten temat.
Czytaj również: Paracetamol w czasie karmienia piersią
Paracetamol – kategoria A
Zgodnie z kategoriami stosowania leków w czasie ciąży według Australian Drug Evaluation Committee (ADEC) paracetamol zaliczany jest do kategorii A. Do tej grupy zaliczane są substancje lecznicze, które były stosowane u dużej liczby kobiet w ciąży lub u kobiet w okresie porodowym i nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka i częstotliwości występowania wad u dziecka lub innego bezpośredniego lub pośredniego działania szkodliwego dla płodu.
Dotychczas wykazano, że stosowanie paracetamolu w ciąży nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wad rozwojowych dziecka. Co prawda istnieją doniesienia, że stosowanie paracetamolu w ciąży może wiązać się z występowaniem świstu wydechowego u dzieci lub może być związane z podwyższonym ryzykiem wytrzewienia wrodzonego ale dane te nie są jednoznaczne. Ponadto w jednym badaniu wykazano, że stosowanie paracetamolu przez mamy w pierwszym trymestrze ciąży miało związek z pojawieniem się astmy oskrzelowej u dzieci w pierwszych latach ich życia. Ostatnio opublikowano wyniki analiz, które wskazują, że długotrwałe (>28 dni) stosowanie paracetamolu w ciąży zwiększa ryzyko występowania ADHD (Zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi). Do wyników tej analizy należy podchodzić ostrożnie, niemniej jednak należy to brać pod uwagę.
Czytaj także: Paracetamol na przeziębienie w aptece- czy preparaty z paracetamolem są skuteczne?
Paracetamol – małe ryzyko dla dzieci
Ponadto paracetamol klasyfikowany jest do grupy „Human Data Suggest Low Risk” (wg klasyfikacji opracowanej przez Prof. Briggs’a) – czyli do substancji dla których dostępne badania na ludziach wykazały małe ryzyko dla dziecka.
Badania te nie wskazują na znaczące ryzyko toksyczności paracetamolu dla dziecka, co więcej w badaniach tych nie udokumentowano, aby paracetamol powodował zaburzenia w rozwoju, wady strukturalne, śmierć czy deficyt funkcji życiowych u dziecka.
Czytaj również: Kalkulator dawek paracetamolu i ibuprofenu
Bibliografia:
- Frieske K., Morike K., Neumann G., Windorfer A., Leki w ciąży i laktacji, MedPharm Polska, 2014.
- Gerald G Briggs, Drugs in Pregnancy and Lactation, Lippincott Williams and Wilkins, 2014.
- Koren G, Florescu A, Costei AM, Boskovic R, Moretti ME. Nonsteroidal antiinflammatory drugs during third trimester and the risk of premature closure of the ductus arteriosus: a meta-analysis. Ann Pharmacother 2006;40(5):824-829.
- Richard K. Miller, Paul W. J. Peters, Christof Schaefer,Drugs During Pregnancy and Lactation – Treatment Options and Risk Assessment, Academic Press Inc, 2014.
- Hale T.W., Rowe H.E., Medications and Mothers’ Milk, Springer Co. wydanie 17, 2016.
- http://www.e-lactancia.org/producto/1178.
- https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2/f?./temp/~QLE7GD:1.