Morfologia krwi – co o niej trzeba wiedzieć?

KRWINKI CZERWONE (ERYTROCYTY)

• RBC – (red blood cells) określa ilość erytrocytów w danej objętości krwi, zwykle wartość tą podaje się w jednostkach mln/µl.
  ↑ wartości: wynikać może z odwodnienia organizmu (zagęszczenie krwi) oraz z niedotlenienia (chociażby wskutek przebywania na znacznych wysokościach lub w sytuacji palenia papierosów).
  ↓ wartości: wynikać może z niedostatecznej produkcji erytrocytów, czyli niedokrwistości. Wyróżnić można niedokrwistość niedoborową (związaną z niedoborem żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12), niedokrwistość pokrwotoczną (związaną z dużą utratą krwi, np. w wyniku urazu), niedokrwistość hemolityczną (wrodzoną lub plastyczną – związane z ponadnormatywnym rozpadem krwinek czerwonych) oraz niedokrwistość związaną z przebiegiem jakieś choroby przewlekłej, np. nowotworowej bądź zakaźnej.
• HCT – hematokryt – określa stosunek objętości erytrocytów do objętości pełnej krwi i wyrażany jest w %.
  Wzrost lub spadek wartości HCT wynika z tych samych czynników co zmiany wskaźnika RBC.
• Hb – hemoglobina – wskaźnik ten określa ilość hemoglobiny w określonej objętości, tj. g/dl. Hemoglobina jest białkiem, odpowiadającym za czerwoną barwę erytrocytów. Pełni w nich ważną funkcję, gdyż mając powinowactwo do tlenu pozwala na jego transport do komórek.
  Bardzo istotna zatem dla stanu zdrowia staje się jej zawartość, której wahania wynikać mogą z tych samych powodów, co wahania wskaźnika RBC.
• MCH – określa średnią zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej, oznaczana w jednostkach pg/komórkę.
  ↓ wartości: wiąże się często z niedoborem żelaza i mniejszą niż zapotrzebowanie syntezą hemoglobiny – niedokrwistość z niedoboru żelaza – niedokrwistość mikrocytarna.
• MCV – wskaźnik ten obrazuje średnią objętość pojedynczego erytrocytu. Jednostka – fL.
  ↓ wartości: ma miejsce w sytuacji występowania niedokrwistości z niedoboru żelaza lub odwodnienia hipertonicznego.
  ↑ wartości: obserwuje się w przypadkach niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego – niedokrwistość makrocytarna, odwodnienia hipotonicznego, niedoczynności tarczycy, czasem również u kobiet w ciąży.
• RDW – wskaźnik będący miarą rozkładu objętości krwinek czerwonych w badanej próbce krwi. Określa się go w %.
  ↑ wartości: świadczyć może o niedokrwistości mikro bądź makrocytarnej.
• RET – wskaźnik obrazujący zawartość frakcji niedojrzałych erytrocytów względem całkowitej liczby erytrocytów, wyrażany w %.
  ↓ wartości: świadczyć może o upośledzeniu funkcji tworzenia erytrocytów przez szpik kostny – niedokrwistość niedoborowa, aplastyczna bądź związana z przebiegiem chorób przewlekłych.
  ↑ wartości: wiązać się może natomiast z niedokrwistością pokrwotoczną lub hemolityczną.

Sprawdź także: Anemia – codzienna praktyka w postępowaniu z chorym cz. 1

KRWINKI BIAŁE (LEUKOCYTY)

• WBC – (white blood cells) – określa całkowitą liczbę krwinek białych w określonej objętości krwi (tys/µl).
  ↑ wartości całkowitej liczby białych krwinek związany jest zwykle z zakażeniem organizmu, a bardzo znaczne podniesienie ich poziomu wynikać może również z choroby nowotworowej. Wysokie wartości tego wskaźnika obserwuje się również w momencie niewłaściwego przygotowania do pobrania krwi przez pacjenta – spożycie posiłku lub wysiłek fizyczny przed badaniem mogą być właśnie powodem leukocytozy.
  ↓ wartości WBC (leukopenię) obserwuje się natomiast po przebyciu infekcji wirusowej.
• NEUT – wskaźnik zawartości neutrofili (w tys/µl lub w %)
• EOS – eozynofile (w tys/µl lub w % lub w g/l)
• BASO – bazofile (w tys/µl lub w % lub w g/l)
• LYMPH – limfocyty (w tys/µl lub w % lub w g/l)
• MONO – monocyty (w tys/µl lub w % lub w g/l)

PŁYTKI KRWI (TROMBOCYTY)

• PLT – określa ilość płytek krwi w określonej jednostce objętości (109/l lub G/l lub tys/µl).
  ↓ wartości wiązać się może z wydłużeniem czasu krzepnięcia krwi, a wynikać może z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, z upośledzenia ich syntezy w szpiku kostnym, z toczącego się procesu nowotworowego (szpiczak, chłoniak), krwotoków lub alkoholowej marskości wątroby.
  ↑ wartości PLT obserwuje się w przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza, w sytuacji występowania przewlekłych odczynów zapalnych, po wzmożonym wysiłku, po porodzie, w przypadku krwotoków, a także po usunięciu śledziony i u osób nadużywających alkoholu.
• MPV – określa średnią objętość trombocyta (fL)
• PDW – określa anizocytozę płytek krwi, czyli stopień ich zróżnicowania pod względem objętości (fL). Znaczne ich zróżnicowanie świadczyć może o nasilonej syntezie w wyniku znacznego spadku ich ilości (np. pod wpływem dużej utraty krwi).
• P-LCR – określa odsetek dużych płytek (powyżej 12fL) względem całej ilości trombocytów – wyrażany jest w %.

Literatura: