Medyczna marihuana – interakcje z lekami i suplementami diety

Zażywanie niektórych leków może stanowić przeciwwskazanie dla osób korzystających z terapii medyczna marihuana. Mechanizm interakcji zależy m.in od rodzaju leku i jego drogi podania. Marihuana może wpływać m.in. na metabolizm leków w wątrobie, co w konsekwencji może wydłużyć ich działanie lub doprowadzić do wzrostu stężenia składników aktywnych w organizmie. Zmiany stężeń leku lub samej marihuany może być nie tylko źródłem nieprzyjemnych dolegliwości, ale także może doprowadzić do poważnego zagrożenia życia lub zdrowia. Z tego powodu na wizycie lekarskiej należy powiedzieć o wszystkich zażywanych lekach i suplementach, w celu uniknięcia nasilonych efektów ubocznych. [2]

Metabolizm THC i CBD – podstawa interakcji

Ogólnie rzecz biorąc, większość interakcji opisywanych w literaturze wyjaśnia się za pomocą mechanizmu farmakokinetycznego, w którym pośredniczy przez zmianę aktywności izoenzymów z rodziny enzymów cytochromu P450 (CYP), glikoproteiny P (P-gp) lub przez inne transportery leków. Kannabinoidy, zwłaszcza CBD, są metabolizowane przez izoenzymy z rodziny CYP, co może prowadzić do interakcji pomiędzy ekstraktem bazowym konopi indyjskich a innymi lekami. Ostatnie badania in vitro wykazały, że THC konkurencyjnie hamuje enzymy CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9 i CYP2D6; CBD – enzymy CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2D6 i CYP2E1; a kannabinol (CBN) – enzymy CYP2B6, CYP2C9 i CYP2E1 [5]. 

Terpeny, które zapewniają właściwości organoleptyczne konopi indyjskich, mogą działać hamująco na białka transportowe w tym glikoproteinę P. Flawonoidy mogą hamować peptydy transportujące aniony organiczne OATP1A2 i OATP2B1, a co za tym idzie, metabolizm substancji takich jak feksofenadyna, statyny i beta-blokery. Przez oddziaływanie na te transportery, kannabinoidy, terpeny i flawonoidy mogą wpływać na dystrybucję leku w organizmie. [3]

Poza interakcjami na etapie metabolizmu, medyczna marihuana może wchodzić także w interakcje farmakodynamiczne, polegające na działaniu synergistycznym z innymi lekami. Może to być np. nasilenie sedacji przy stosowaniu benzodiazepin, opioidów lub fenobarbitalu. [2,3]

• Czytaj także: CBD – jakie ma działanie i zastosowanie? 

Medyczna marihuana i leki – interakcje

Przyjmowanie marihuany wraz z niektórymi lekami może powodować wzrost ich stężenia, a także modyfikować czas metabolizowania. Efekt ten może skutkować zagrożeniem dla zdrowia lub życia pacjenta, np. zwiększając ryzyko przedawkowania.

Niebezpieczne interakcje mogą wywołać:

• zwiększenie lub zmniejszenie stężenia kannabinoidów lub leków w surowicy; spowolnienie lub przyspieszenie metabolizmu kannabinoidów lub leków, a co za tym idzie:
• zmniejszenie lub zwiększenie działania terapeutycznego leków,
• nasilenie działań niepożądanych pochodzących od leków,
• w przypadku niektórych leków ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego;
• nasilenie objawów leczonej choroby/zaburzenia,
• nasilenie efektów ubocznych marihuany. [5,6]

Przykładowe interakcje THC z lekami:

1. Leki zwiększające poziom THC:

• Leki przeciwdepresyjne
• Inhibitory pompy protonowej
• Cymetydyna
• Makrolidy
• Leki przeciwgrzybicze
• Antagoniści wapnia
• Inhibitory proteazy HIV
• Amiodaron
• Izoniazyd

      2. Leki zmniejszające działanie THC:

• Ryfampicyna
• Karbamazepina
• Fenobarbital
• Fenytoina
• Prymidon
• Ryfabutyna
• Dziurawiec zwyczajny [2,3]

Interakcje CBD z lekami 

Podobnie jak inne kannabinoidy, CBD może wchodzić w interakcje z lekami i modyfikować ich działanie. Z badań wynika, że kannabidiol zwiększa stężenie klobazamu, co może być niebezpieczne dla pacjenta. Podczas jednoczesnej terapii CBD z klobazamem może również wzrosnąć stężenie samego kannabidiolu. Efektem będzie nasilenie działań niepożądanych, m.in senności, zawrotów głowy czy nadmiernego uspokojenia.

Kolejną interakcją CBD jest jego oddziaływanie z warfaryną, czyli lekiem zmniejszającym krzepliwość krwi. CBD zwiększa stężenie warfaryny we krwi, co może przyczynić się do nadmiernego krwawienia. 

Z kolei połączenie CBD z ryfampicyną może spowodować wzrost aktywności enzymów, co prowadzi do zmniejszenia stężenia CBD od 30 do nawet 60%. Podobnie jest w przypadku enzalutamidu i mitotanu.

Warto również zwrócić uwagę na leki przeciwpadaczkowe, takie jak np. walproinian, karbamazepina czy fenytoina, ponieważ CBD może wchodzić z nimi w interakcję, zmieniając ich stężenie w organizmie. [3,4,5]

Medyczna marihuna – w jakie interakcje wchodzi z suplementami diety?

Interakcje między medyczną marihuaną a suplementami diety są zależne od wielu czynników: rodzaju medycznej marihuany, dawki, czasu trwania terapii oraz rodzaj suplementu diety. Jednak, istnieje kilka grup suplementów, które mogą wywoływać niebezpieczne interakcje z medyczną marihuaną.

Pierwszą grupą suplementów, które należy unikać podczas terapii medycznej marihuany, są suplementy ziołowe działające na układ nerwowy. Niektóre z tych suplementów, takie jak kawa kava, waleriana, czy olej z wiesiołka wieczornego, mogą działać synergistycznie z THC, zwiększając jego działanie i powodując senność oraz problemy z koncentracją.

Suplementy zawierające w składzie surowce takie jak żeń-szeń, czosnek, miłorząb japoński czy kurkuma zwiększają ryzyko krwawienia podczas jednoczesnej kuracji z medyczną marihuaną. Dzieje się tak, ponieważ lek z marihuaną może również wpłynąć na układ krzepnięcia krwi, co może doprowadzić do  poważnych problemów zdrowotnych.

Kolejną grupą suplementów, które należy unikać podczas terapii medycznej marihuany, są suplementy, które wpływają na metabolizm leków. Część suplementów diety, takich jak grejpfrut, sok z grejpfruta, czy cytochrom P450, może wpłynąć na metabolizm THC i innych leków. Może to spowodować zwiększenie ich stężenia we krwi oraz nasilenie efektów ubocznych leków. [4,5]

Podsumowanie

Medyczna marihuana może wchodzić w interakcję z lekami przeciwpadaczkowymi, przeciwdepresyjnymi, opioidowymi lekami przeciwbólowymi, ale co zaskakujące, wchodzi w interakcję z kilkoma innymi popularnymi lekami, np. paracetamolem i substancjami, w tym alkoholem. 

Biorąc pod uwagę rosnącą popularność medycznej marihuany jako leku i braku wystarczających informacji na temat interakcji suszu z lekami, niezwykle istotna jest świadomość bieżących niezgodności między preparatami, a także zbadanie wpływu THC/CBD na jednocześnie inne, stosowane leki w przyszłych randomizowanych, kontrolowanych badaniach. [1]

• Czytaj także: Q&A na temat medycznej marihuany

Autorka: mgr farm. Monika Stańczak

Źródła:

[1] Cannabidiol Interactions with Medications, Illicit Substances, and Alcohol: a Comprehensive Review, Premalatha Balachandran PhD, Mahmoud Elsohly PhD & Kevin P. Hill MD, MHS,2021

[2] Antoniou T, Bodkin J, Ho JM. Drug interactions with cannabinoids. CMAJ. 2020 Mar 2;192(9):E206. doi: 10.1503/cmaj.191097. PMID: 32122975; PMCID: PMC7055953.

[3] Cannabis and Cannabinoids: Kinetics and Interactions, Author links open overlay panelBrian C. Foster PhD a, Hanan Abramovici PhD b, Cory S. Harris PhD, 2019

[4] Morgan a Pratte BS et al. “An Alternative Treatment for Anxiety: A Systematic Review of Human Trial Results Reported for the Ayurvedic Herb Ashwagandha (Withania somnifera)”. J Altern Compliment Med, 2014

[5]   Nasrin,  S.;  Watsona,  CJW;  Perez-Paramo,  YX;  Lazarus,  P.  Metabolity  kannabinoidów  jako  inhibitory  głównych  enzymów  wątrobowych  CYP450,  z  konsekwencjami  dla  interakcji  konopi  indyjskich  z  narkotykami.  Metab.  leków.  Usuwa.  2021,  49,  1070–1080