Escitalopram – najnowszy przedstawiciel leków z grupy SSRI

Escitalopram to jeden z najpopularnijeszych leków zaliczanych do SSRI. SSRI blokują transport serotoniny do komórki nerwowej, przez co wzrasta jej poziom w ośrodkowym układzie nerwowym. Ponadto, lek ten nie wykazuje powinowactwa (lub wykazuje w niewielkim stopniu) do innych receptorów, takich jak receptory serotoninowe 5-HT1A i 5-HT2, DA D1 i D2, adrenergiczne, muskarynowe, benzodiazepinowe, opioidowe czy histaminowe H1.

Escitalopram- wskazania do stosowania

Omawiany lek jest stosowany głównie w leczeniu:

• depresji, w tym ciężkiego epizodu depresyjnego,
• zaburzeń lękowych z napadami lęku,
• fobii społecznych,
• zaburzeń lękowych uogólnionych,
• zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych

Ze względu na zaobserwowane w badaniach klinicznych sytuacje, kiedy lek ten podawany osobom poniżej 18. roku życia zwiększał ryzyko prób samobójczych i agresywnych zachowań, lek ten podawany jest osobom dorosłym. W przypadku podjęcia decyzji o terapii osób młodszych, należy bacznie obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia ewentualnej próby samobójczej.

Nieznane są również skutki długotrwałego stosowania SSRI u młodzieży, w tym wpływu na proces wzrostu, dojrzewania oraz rozwoju poznawczego.

Lek ten stosowany jest również poza wskazaniami (off-label), w przypadku takich chorób jak:

• zaburzenia odżywiania – w tym bulimia
• zespół stresu pourazowego (PTSD)
• przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne (PMD) – podaje się go wówczas w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego lub w przypadku przyjmowania codziennie – na czas fazy lutealnej zwiększa się dawkę
• ataki paniki

Escitalopram- jak go prawidłowo dawkować?

Lek ten stosuje się wyłącznie doustnie. Pacjent przyjmuje jednorazowo dawkę leku, przy czym maksymalna dawka dobowa to 20mg. Dla pacjentów w wieku podeszłym (powyżej 65. roku życia), zaleca się, aby dawkę zmniejszyć do maksymalnie 10mg na dobę. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.

Działanie przeciwdepresyjne obserwuje się po 2-4 tygodni od rozpoczęcia leczenia.

Na rynku dostępne są postacie do połknięcia oraz formy ODT –  rozpadające się w jamie ustnej – przydatne szczególnie u osób z dysfagią.

Aby uniknąć efektu odstawiennego, zaprzestanie terapii musi odbywać się stopniowo. Kończąc terapię, dawka powinna być zmniejszana przez okres 1-2 tygodni, a w razie wystąpienia objawów nietolerowanych przez pacjenta, należy rozważyć powrót do akceptowalnej dawki, następnie wolniej zmniejszać dawkowanie.

Interakcje leku

Jak każdy lek, także escitalopram może dawać interakcje w skojarzeniu z lekami lub składnikami żywności. Poniżej przedstawiono najważniejsze:

• zespół serotoninowy – u pacjentów, którzy jednocześnie stosują inhibitory MAO (np. moklobemid, selegilina, linezolid) może wystąpić ciężka reakcja i zespół serotoninowy, który stanowi poważne zagrożenie życia; niewskazane jest leczenie inhibitorami MAO i escitalopramem jednocześnie. Ponadto należy zachować odstęp między stosowaniem powyższych leków,
• zespół serotoninowy po lekach o działaniu serotoninergicznym – podobny problem (chociaż mniej nasilony) może wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu takich leków jak tramadol czy tryptany,
• dziurawiec zwyczajny – często polecany pacjentom z obniżonym nastrojem, jednak w przypadku jednoczesnego stosowania z SSRI, może nasilać działania niepożądane. Jest to również związane ze wzrostem poziomu serotoniny,
• omeprazol – jest to inhibitor izoenzymu CYP2C19 (który to metabolizuje escitalopram), jednoczesne stosowanie tych leków, może zwiększyć stężenie escitalopramu w osoczu nawet o 50%,
• escitalopram to inhibitor CYP2D6, będzie zatem zwiększał stężenie w osoczu substratów tego izoenzymu, takich jak: propafenon, metoprolol, klomipramina, risperidon czy haloperidol

Escitalopram- ciekawe fakty, które Cię zaskoczą

Od 2010r. W Stanach Zjednoczonych, escitalopram (obok citalopramu, fluoksetyny i sertraliny) może być stosowany w leczeniu depresji u pilotów. Wcześniej, piloci ze stwierdzoną depresją w trakcie psycho- i farmakoterapii, mieli zakaz latania. Powyższe dane odnoszą się także do kierowców zawodowych. Escitalopram dopuszcza się do stosowania u osób prowadzących pojazdy mechaniczne. Jest to ważne, ponieważ dane pokazują, że nawet 15% kierowców zawodowych leczy się na depresję, lęki lub bezsenność.

Escitalopram, w zależności od dawki, może wydłużać odcinek QT oraz powodować arytmię komorową. Dlatego bardzo ważne jest, aby przed rozpoczęciem leczenia, wyrównać ewentualnie zaburzenia elektrolitowe. Z tego też powodu, u osób starszych, maksymalne dawki escitalopramu to 10 mg na dobę.

Źródła:

https://ptfarm.pl/pub/File/FP/6_2009/02__farmakodynamiczne_interakcje.pdf
ChPL Mozarin
https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/wspolczesne-spojrzenie-na-zespol-napiecia-przedmiesiaczkowego/3/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18344730/
https://www.drugs.com/pro/escitalopram-tablets.html#s-43684-0
https://www.journalsmededu.pl/index.php/neuropsych/article/download/1457/1345/
https://mgr.farm/aktualnosci/te-leki-przeciwdepresyjne-moga-wplywac-na-prace-serca-komunikat/