Dzielona doksazosyna, tizanidiyna – przegląd lekowy 49
W poniedziałek w południe przyszedł do Ciebie pan Andrzej. W piątek wykupił u Ciebie leki, przepisane na ból pleców. Dzisiaj przychodzi prosić o poradę, bo bardzo dziwnie się czuje – ma zawroty głowy i mroczki przed oczami.
Poza tym stracił raz równowagę podczas wstawania z krzesła. Podejrzewa, że przyczyną są leki które, zażywa. W związku z tym, że są już koleżanki z popołudniowej zmiany, zapraszasz pacjenta na przegląd lekowy.
Dane pacjenta
| Płeć | mężczyzna |
| Wiek | 63 |
| Wzrost | 180 |
| Waga | 80 |
| Choroby | Nadciśnienie tętnicze |
| Łagodny przerost gruczołu krokowego | |
| Ostry nieswoisty ból krzyża |
Leki
| Lek | Dawkowanie |
| Ramipril tabl. 5 mg | 1-0-0 |
| Indapamid SR tabl. 1,5 mg | 1-0-0 |
| Doksazosyna tabl. 4 mg () | 1/2-0-0 |
| Nimesuild tabl. 100 mg | 1-0-1 |
| Tizanidyna 4 mg | 0-0-1 |
Wywiad
Pan Andrzej od 8 lat leczy się na nadciśnienie tętnicze. Od roku ma te same leki i efekty leczenia, są zadowalające. Poza tym 3 lata temu lekarz zdiagnozował u pacjenta łagodny przerost gruczołu krokowego i zalecił stosowanie doksazosyny. Okazało się, że dawka 2 mg jest skuteczna i chory stosuje pół tabletki leku z doksazosyną 4 mg. Po zadaniu dodatkowych pytań okazało się, że lek zawierający doksazosynę skończył się panu Andrzejowi w weekend. Jednak znalazł w zapasach leków niestosowany obecnie lek z doxazosyną w formie XL 4 mg i postanowił go zażywać do czasu wizyty u lekarza. W celu uzyskania właściwej dawki dzielił tabletki na pół.
Ponadto pacjent stosuje Nimesulid 2 razy dziennie i tizanidynę 4 mg wieczorem w związku z ostrym, nieswoistym bólem pleców. Dzięki tym lekom czuje się lepiej, może spokojnie spać w nocy, w dzień dolegliwości są do zniesienia. Pan Andrzej dokładnie opisał Ci swoje problemy. Od weekendu czuje się ospały, ma zawroty głowy, szczególnie w momencie, kiedy wstaje. Ponadto w momencie pionizacji często pojawiają się u niego mroczki przed oczami. Mierzysz choremu ciśnienie tętnicze – aparat pokazuje 100/70 mgHg.
Problemy lekowe
| Problem | Przyczyna | Interwencja | Rzeczywisty/ Potencjalny |
| Bezpieczeństwo terapii – hipotensja – doksazosyna XL | Działanie niepożądane – niewłaściwe stosowanie leku – dzielenie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu | Poinformowanie o właściwym stosowaniu. Wydanie leku we właściwej dawce na receptę farmaceutyczną | Rzeczywisty |
| Bezpieczeństwo terapii – hipotensja – doksazosyna | Interakcja między lekami – doksazosyna i tizanidyna | Zalecenie odstawienia lub zmiana leku z tizanidyną jeśli objawy się utrzymają | Rzeczywisty |
| Efektywność terapii – niewłaściwe leczenie łagodnego przerostu gruczołu krokowego | Samodzielne zatosowanie niewłaściwej formy i dawki doksazosyny | Poinstruowanie pacjenta o właściwym stosowaniu leku i skierowanie do lekarza | Rzeczywisty |
| Bezpieczeństwo terapii – hipotensja – leki hipotensyjne i leki zwiotczające mięśnie | Interakcja między lekami hipotensyjnymi a tizanidyną | Zalecenie odstawienia lub zmiana leku z tizanidyną jeśli objawy się utrzymają | Rzeczywisty |
| Bezpieczeństwo terapii – wzrost wartości ciśnienia tętniczego | Interakcja między lekami: ramipril i indapamid a nimesulid | Zalecenie odstawienia lub zmiana leku z nimesulidem, jeśli objawy wystapią | Potencjalny |
Komentarz
U pana Andrzeja nałożyły się problemy lekowe. Po pierwsze na własną rękę zamienił formę leku zawierającego doksazosynę. Do tej pory stosował tabletki o przedłużonym uwalnianiu, które można dzielić Niestety postanowił zastosować inny lek o modyfikowanym uwalnianiu, którego nie można dzielić… Lek z doksazosyną XL jest systemem terapeutycznym, opartym o pompę osmotyczną wypychającą stałą dawkę leku w jednostce czasu [2]. W momencie, kiedy tabletka zostanie podzielona, system terapeutyczny przestaje działać, a lek uwalnia się zupełnie inaczej. Może dojść do szybkiego wzrostu stężenia leku we krwi. Konsekwencją tego będą działania niepożądane jak hipotonia ortostatyczna, czy niskie ciśnienie tętnicze.
W związku z tym należy wytłumaczyć panu Andrzejowi, aby nie stosował tego leku. Można mu wydać na receptę farmaceutyczną doksazosynę o przedłużonym uwalnianiu, taką jak stosował dotychczas w celu kontynuacji terapii i zalecić jak najszybszą wizytę u lekarza.
Przeziębienie i choroby przewlekłe? Jaki problem lekowy może zgłosić pacjent? Sprawdź tutaj!
Kolejnym problemem są interakcje między doksazosyną a tizanidyną oraz stosowanymi przez pacjenta lekami hipotensyjnymi i tianizydyną. Połączenia te mogą prowadzić do hipotensji ortostatycznej oraz obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Odstawienie tizanidyny może nie być konieczne, gdyż problemy z niedociśnieniem pana Andrzeja mogą wynikać z niewłaściwego stosowania doksazosyny. Jednak, jeśli po właściwym zastosowaniu leku na przerost gruczołu krokowego, objawy hipotensji będą się utrzymywać, należałoby zalecić odstawienie tizanidyny i konsultację z lekarzem.
Występuje jeszcze jeden potencjalny problem lekowy, polegający na interakcji pomiędzy lekami hipotensyjnymi a nimesulidem, który może wywołać wzrost ciśnienia tętniczego. Jednak ten problem jest mało istotny ze względu na wcześniej opisane problemy lekowe.
Bibliografia:
- Brian A. Casazza “Rozpoznanie i leczenie ostrego bólu krzyża”.
- https://www.mp.pl/medycynarodzinna/diagnostyka-kliniczna/objawy-kliniczne/119389,rozpoznanie-i-leczenie-ostrego-bolu-krzyza.
- Keraliya RA, Patel C, Patel P, et al. Osmotic drug delivery system as a part of modified release dosage form. ISRN Pharm. 2012;2012:528079.
- Interakcja doksazosyna-tizanidyna – drugs.com – https://www.drugs.com/drug-interactions/doxazosin-with-tizanidine-934-0-2205-0.html?professional=1.
- Kao, C.-D., Chang, J.-B., Chen, J.-T., Wu, Z.-A., Shan, D.-E., & Liao, K.-K. (2004).
- Hypotension Due to Interaction Between Lisinopril and Tizanidine. Annals of Pharmacotherapy, 38(11), 1840–1843.
- Classification for drug related problems. V8.02. https://www.pcne.org/upload/files/300_PCNE_classification_V8-02n.pdf.