Apteczne sposoby na niestrawność
Dyspepsja, popularnie określana jako niestrawność występuje bardzo często w różnych populacjach świata. Charakteryzuje się co najmniej jedną z następujących dolegliwości: po posiłkowe uczucie pełności, wczesne uczucie sytości, ból lub uczucie pieczenia w nadbrzuszu.
Klasyfikacja dyspepsji
Dyspepsję można podzielić na następujące kategorie:
- niezdiagnozowana – rozpoznawana, gdy pacjenci zgłaszają się z powodu dolegliwości dyspeptycznych, które pojawiły się niedawno lub nie były wcześniej diagnozowane;
- organiczna – ma ustaloną organiczną lub metaboliczną przyczynę, ustępuje całkowicie lub częściowo po wyleczeniu choroby podstawowej;
- czynnościowa – przyczyna dolegliwości nie została określona mimo wykonanych badań diagnostycznych. Ten rodzaj dyspepsji można podzielić jeszcze na:
– zespół zaburzeń poposiłkowych (postprandial distress syndrome – PDS),
– zespół bólu w nadbrzuszu (epigastric pain syndrome – EPS).
Objawy dyspeptyczne
Trudno jest jednoznacznie podać objaw, który występowałby u wszystkich chorych z dyspepsją czynnościową. Obecnie wyróżniona została dyspepsja typu wrzodowego i motorycznego. Poniżej przedstawiono objawy zaliczane do dyspeptycznych.
Nie muszą występować u wszystkich pacjentów z niestrawnością, a ich nasilenie i częstotliwość może różnić się pomiędzy poszczególnymi osobami. Należą do nich:
- uczucie pełności po posiłku,
- wczesne uczucie sytości,
- ból lub pieczenie w nadbrzuszu.
Najczęściej ujawniają się jedynie w ciągu dnia i nie zaburzają snu. Mogą być również związane z rodzajem spożytego pokarmu. Zaburzony rytm wypróżnień i zgaga nie są charakterystycznymi objawami niestrawności. W pierwszym przypadku można podejrzewać zespół jelita drażliwego (IBS), a w drugim wskazana jest diagnostyka w kierunku refluksu.
Czytaj również: Choroba refluksowa przełyku – dowiedz się więcej!
Modyfikacja stylu życia
W przypadku dyspepsji organicznej wskazane jest leczenie choroby podstawowej lub jeżeli jest to możliwe odstawienie leków, które wywołują niestrawność. Natomiast dyspepsja czynnościowa może być leczona wieloma metodami, spośród których żadna nie jest całkowicie skuteczna u wszystkich pacjentów. Poza wdrożeniem odpowiednich leków wskazane są również modyfikacja stylu życia i sposobu odżywiania się.
Oznacza to m.in. zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie spożycia alkoholu, kawy, herbaty i ostrych przypraw. Należy unikać potraw smażonych i grillowanych, a posiłki spożywać regularnie, bez pośpiechu i w małych porcjach. Ostatni spożyć najpóźniej 3 godziny przed snem.
Sprawdź także: Nadkwasota – możliwe przyczyny i zasady prawidłowej diety
Leczenie farmakologiczne
Do grupy leków stosowanych na niestrawność we właściwej farmakoterapii zaliczane są leki:
- zmniejszające wydzielanie kwasu solnego: IPP – inhibitory pompy protonowej (omeprazol, lanzoprazol, pantoprazol i esomeprazol) lub blokery receptora histaminowego (famotydyna),
- prokinetyczne – metoklopramid i cisapryd,
- osłaniające błonę śluzową żołądka,
- rozkurczowe (przy silnych dolegliwościach bólowych),
- przeciwdepresyjne (przy towarzyszącej depresji).
Zobacz także: Mięta pieprzowa- opis surowca i jego zastosowanie
Preparaty na niestrawność z apteki
Przewlekłe lub sporadyczne objawy dyspeptyczne występują rocznie u ponad u 20-30 % populacji. Najczęściej u pacjentów zgłaszających przewlekłe dolegliwości stwierdza się dyspepsję czynnościową.
W związku z dużą częstością występowania w aptece dostępnych jest wiele preparatów bez recepty mających na celu łagodzenie dolegliwości. Najczęściej są to preparaty ziołowe, zawierające w składzie m.in. siemię lniane, dziurawiec, karczoch, miętę, kminek, rumianek i koper włoski. Zwiększają wydzielanie soków trawiennych, działają wiatropędnie, rozkurczająco, często także żółciopędnie.
Są wśród nich zarówno preparaty o statucie zarówno produktu leczniczego, jak i suplementu diety. Mogą występować również w różnej formie. Należą do nich m.in.:
- tabletki przeciw niestrawności,
- kapsułki,
- płyny doustne na trawienie,
- herbaty fix do zaparzania,
- pojedyncze zioła do zaparzania,
- krople żołądkowe.
Zakończenie leczenia
Przy stale utrzymujących się lub powtarzających objawach wskazana jest konsultacja z lekarzem, najlepiej kilkukrotnie w ciągu roku. Często w celu wykluczenia rozwoju innych chorób konieczne może być wykonanie dodatkowych badań takich jak endoskopia czy USG. U niektórych pacjentów niestrawność czynnościowa utrzymuje się nawet przez całe życie.
Bibliografia:
- Interna Szczeklika 2014.Podręcznik chorób wewnętrznych 2014; A. Szczeklik, P.Gajewski; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna; Kraków 2014 r.;
- https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/50640,dyspepsja;
- https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/56195,Tabletki-przeciw-niestrawnosci-Labofarm-tabletki,
- https://farmaceuta.pharmindex.pl/pharmacist/.