Preparaty donosowe – jak prawidłowo stosować?
Codziennie w naszych aptekach wydajemy mnóstwo leków stosowanych donosowo. Podanie substancji w ten sposób wydaje się banalnie proste, ale czy na pewno? Jak zatem prawidłowo podać lek donosowy i jakich błędów uniknąć?
Miejsce efektywnego wchłonięcia
Podanie kropli do nosa może nastąpić poprzez wkroplenie lub rozpylenie. Najlepszym miejscem wchłonięcia substancji leczniczej jest błona śluzowa małżowiny nosowej środkowej i przewodu nosowego. Wchłanianie ułatwia śródbłonek naczyń znajdujących się w błonie śluzowej.
Czytaj również: Alergiczny nieżyt nosa – jak z nim walczyć?
Podanie kropli donosowych
Podanie na leżąco
Kluczem do prawidłowego podania kropli jest doprowadzenie jak największej ilości substancji do środkowego przewodu nosowego oraz na małżowinę nosową i środkową. Zaleca się, aby wprowadzić 2 krople, które nie powinny spływać po dnie jamy nosowej do przełyku i żołądka. W przypadku dostania się leku do gardła powinno się go odkrztusić. Niezależnie od pozycji przyjmowania kropli po aplikacji należy pozostać w jednej pozycji przez około 30s.
W sytuacji podania leku za pomocą kroplomierza chory powinien leżeć na plecach, głowę odchylić do tyłu. Po aplikacji głowę odwrócić w prawo, w lewo i wrócić do pozycji wyjściowej. Jest to pozycja według Myginda.
Pozycja według Ragana polega na tym, że chory leży na boku. Głowa jest nieco niżej, tak aby okolica skroni znajdowała się na poziomie stawu barkowego. Głowa powinna być lekko skręcona, a nos skierowany w kierunku ramienia wyżej położonego.
Podanie na stojąco
Głowę chory powinien odchylić maksymalnie do tyłu. Warto zalecić dokonanie delikatnego wdechu podczas aplikacji. Po chwili należy odchylić głowę jak najdalej do przodu, na około 1-2 minuty. Zwroty głowy w lewo i prawo umożliwią równomierne rozprowadzenie leku w jamie nosowej.
Krople z rozpylaczem aerozolowym
Przy zastosowaniu kropli z rozpylaczem nie trzeba obracać głowy po podaniu. Rozproszona cieć równomiernie rozkłada się w jamie nosowej i w mniejszym stopniu spływa do gardła. Rozpylenie jest poprawne, kiedy pojemnik znajduje się w pozycji pionowej. W przypadku podania preparatu obkurczającego naczynia krwionośne, po 5 minutach wskazane jest wydmuchać nos i podać ponownie lek, aby dotarł do błony śluzowej położonej w głębi jamy nosowej.
Rozpylacz nie powinien być skierowany w stronę przegrody nosa, tylko na boczną ścianę jamy nosowej.
Zobacz jak prawidłowo podawać krople oczne!
Podanie leku krok po kroku
- Przed podaniem oczyścić nos
- Wstrząsnąć pojemniczkiem
- Przyjąć odpowiednią pozycję
- Warto aplikować lek prawą ręką do lewego otworu, a lewą do prawego, aby zmniejszyć ryzyko kierowania substancji na przegrodę nosa
- Końcówkę należy umieścić płytko i skierować na boczną ścianę nosa
- Podczas podawania warto wykonać powolny wdech
Jakich błędów unikać?
- Przyjęcie nieprawidłowej pozycji
- Podawanie leków zbyt głęboko (skierowanie pod nieodpowiednim kątem)
- Kierowanie strumienia na przegrodę nosa
Wady i zalety poszczególnych form leków donosowych
Roztwory wodne w aerozolu
Zalety
- Wygodna forma
- Dobra dystrybucja leku w obrębie nosa
Wady
- Wadliwa pompka
Aerozole w opakowaniach ciśnieniowych
Zalety
- Wygodna forma użycia
- Stałość uwolnionej dawki
Wady
- Lek słabiej rozprzestrzenia się w obrębie jamy nosa i słabiej penetruje
- Często zawierają freony
Krople z aplikatorem
Zalety
- Dobrze penetrują przez zastawkę nosa, przy odpowiednim ułożeniu głowy
Wady
- Przyjęcie odpowiedniej pozycji głowy jest trudne
- Niejednolitość dawki
- Duża ilość leku ulega połknięciu
Czy kaszel jest zawsze efektem infekcji? Dowiedz się Tutaj!
Ostrzeżenia w stosowaniu leków donosowych:
- Przeciwwskazane jest stosowanie α-adrenomimetyków donosowo dłużej niż 3-5 dni, ze względu na ryzyko polekowego nieżytu nosa
- Glikokortykosteroidy donosowe nie są wskazane w razie krwawienia z nosa lub perforacji przegrody nosa
Bibliografia:
- Jachowicz, R. (Ed.). (2017). Farmacja praktyczna. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
- https://www.mp.pl/pediatria/praktyka-kliniczna/procedury/145554,zasady-podawania-lekow-donosowo.
- http://www.jakowicki.pl/doc/zasady_podawania_lekow_do_nosa.pdf.
- https://farmacja.pl/kompleksowa-opieka/jak-prawidlowo-aplikowac-leki-donosowe/.