Opieka farmaceutyczna za granicą – Wielka Brytania
W Wielkiej Brytanii rola farmaceuty wykracza daleko poza wydawanie pacjentom leków. Można spokojnie powiedzieć, że przedstawiciel tego zawodu jest bardzo ważnym elementem zespołu medycznego, który współpracuje zarówno z lekarzami, jak i pacjentami.
Dodatkowo zawód ten darzony jest ogromnym szacunkiem przez pacjentów, którzy chętnie zwracają się po pomoc i poradę. W dzisiejszym artykule postaramy się przybliżyć Państwu aspekt opieki farmaceutycznej oraz pokazać rolę, jaką odgrywa farmaceuta w systemie opieki zdrowotnej na terenie Wielkiej Brytanii.
Czytaj również: Opieka farmaceutyczna za granicą – Australia
Wykształcenie farmaceutyczne
Aby zostać farmaceutą w Wielkiej Brytanii, konieczne jest ukończenie 4-letnich studiów i odbycie rocznego stażu w aptece otwartej lub szpitalnej nadzorowanego przez doświadczonego farmaceutę (istnieje możliwość rozdzielenia stażu, tak by jego część spędzić w aptece szpitalnej a część w aptece otwartej). Staż kończy się egzaminem przeprowadzanym przez Królewskie Towarzystwo Farmaceutyczne Wielkiej Brytanii. Wszyscy przedstawiciele tego zawodu, niezależnie od miejsca pracy, muszą być zarejestrowani w Naczelnej Radzie Aptekarskiej. [1]
Czym jest opieka farmaceutyczna?
Opieką farmaceutyczną, nazywany jest zespół usług farmaceutycznych, których celem jest racjonalizowanie farmakoterapii oraz poprawa zależnej od zdrowia jakości życia pacjentów. W tym kontekście farmaceuta jest ważnym członkiem zespołu medycznego, który współpracując z pacjentem, lekarzami i innymi członkami personelu medycznego dba o prawidłowy przebieg farmakoterapii.
Idea opieki farmaceutycznej narodziła się w 1975 roku. Opisano ją w „American Journal of Hospital Pharmacy”. [2] Według tego artykułu, sprawowanie opieki farmaceutycznej wiąże się z kilkoma głównymi działaniami, do których zaliczyć można: rozpoznawanie, rozwiązywanie istniejących problemów lekowych i zapobieganie ich powstawaniu w przyszłości. Należy podkreślić fakt, że tym kontekście opieka farmaceutyczna jest nieodzownym elementem opieki zdrowotnej.
Sprawdź także: Jak wygląda opieka farmaceutyczna w Szwecji?
Rola farmaceuty w Wielkiej Brytanii
Wart podkreślenia jest fakt, iż około 90% z całkowitej liczby aptek funkcjonujących na terenie Wielkiej Brytanii posiada pokój konsultacyjny. Funkcja farmaceuty w brytyjskim systemie opieki zdrowotnej związana jest bardziej z byciem konsultantem pacjenta niż sprzedawcą leków. Rola ta wpierana jest przez dostępność całej gamy usług z zakresu zdrowia publicznego, z których pacjenci mogą korzystać w swoich aptekach. Wszystkie dostępne świadczenia kontraktowane są przez NHS, co oznacza, że ich finansowanie odbywa się głównie w oparciu o środki publiczne i polisy zdrowotne. Farmaceuci, by świadczyć takie usługi muszą przejść odpowiednie szkolenia.
Raportowanie działań niepożądanych w Wielkiej Brytanii
Najważniejsze zadania farmaceuty
Uważa się, że jednym z najważniejszych zadań farmaceuty w Wielkiej Brytanii jest wykonywanie przeglądów lekowych. Realizowane są one poprzez nieodpłatne spotkania pacjenta z wykwalifikowanym pracownikiem apteki. Praktyka ta jest szczególnie zalecana osobom, które przyjmują regularnie minimum dwa leki przez okres co najmniej 3 miesięcy. [3]
New Medicine Service
Innym zasługującym na uwagę programem, funkcjonującym w ramach brytyjskiej opieki farmaceutycznej jest „New Medicine Service”. Jest to nic innego jak forma opieki farmakologicznej, sprawowana w okresie 3-4 tygodni od wprowadzenia nowego, przeznaczonego do długotrwałego przyjmowania leku. Farmaceuta odpowiedzialny jest za zapoznanie pacjenta z działaniem, sposobem stosowania, dawkowaniem i ewentualnymi objawami ubocznymi nowo wprowadzonego preparatu. To rozwiązanie jest niezwykle pomocne w monitorowaniu początkowych etapów leczenia m.in. cukrzycy, astmy czy zaburzeń krążenia. Farmaceuta dodatkowo może m.in. modyfikować pory przyjmowania substancji leczniczych, tak by niwelować działania niepożądane. [4]
Usprawnienia pracy
Do ciekawych rozwiązań, które pozwalają na usprawnienie funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii, należą również elektroniczny system przepisywania leków oraz możliwość wydania leków pomocnych w leczeniu drobnych dolegliwości. Wydawanie leków „przepisanych przez farmaceutę” odbywa się po wcześniejszej dokładnej ocenie stanu zdrowia pacjenta oraz postawieniu diagnozy.
Czynności wykonywane w aptekach
W ramach programu kontroli zdrowia pacjentów farmaceuci mogą dokonywać pomiarów ciśnienia krwi, oznaczać poziom glukozy i cholesterolu, kontrolować masę ciała. Podczas takiej wizyty osoba zainteresowania może uzyskać również cenne wskazówki, dotyczące np. zmiany nawyków żywieniowych.[5]
Podsumowanie
W powyższym tekście umieszczone zostały tylko niektóre, z interesujących rozwiązań realizowanych w ramach opieki farmaceutycznej w Wielkiej Brytanii. Przedstawiony model opieki farmaceutycznej pozwala na zwiększenie dostępu do podstawowych świadczeń zdrowotnych, podniesienie efektywności leczenia. Dodatkowo, wykwalifikowany farmaceuta poprzez bezpośrednią współpracę z pacjentem buduje pozytywny wizerunek zawodu, co sprawia, że przedstawiciele tego fachu postrzegani są jako cenne i rzetelne źródło informacji dotyczących ochrony zdrowia i farmakoterapii.
Źródła:
[1] „Brytyjskie uniwersytety medyczne i organizacje naukowe kształcące farmaceutów”, Lekolepki, 04-paź-2018. .
[2] B. Berenguer, C. La Casa, M. J. de la Matta, i M. J. Martín-Calero, „Pharmaceutical care: past, present and future”, Curr. Pharm. Des., t. 10, nr 31, s. 3931–3946, 2004.
[3] PSNC, „Medicines Use Review (MUR)”, PSNC Main site. [Online]. Dostępne na: https://psnc.org.uk/services-commissioning/advanced-services/murs/. [Udostępniono: 13-maj-2019].
[4] „Co Twój pacjent wie o swoich lekach? New Medicine Service (NMS) – opieka.farm”, Opieka Farmaceutyczna w Praktyce, 21-luty-2017. .
[5] PSNC, „Advanced Services”, PSNC Main site. [Online]. Dostępne na: https://psnc.org.uk/services-commissioning/advanced-services/. [Udostępniono: 13-maj-2019].