Kolka nerkowa – jak farmaceuta może pomóc?

Czym jest kolka nerkowa?

Kolka nerkowa jest nieprzyjemną dolegliwością, która spowodowana jest wzrostem ciśnienia w górnych drogach moczowych. Objawia się jako ostry, promieniujący ból zlokalizowany w okolicy lędźwiowej. Związana jest z zablokowaniem światła moczowodu i utrudnieniem odpływu moczu do pęcherza. Najczęściej towarzyszą jej dodatkowe objawy takie jak m.in. wzmożone parcie na mocz, wzdęcia, nudności i wymioty. 

Najczęstszą przyczyną kolki nerkowej jest kamica nerkowa. W jej przebiegu dochodzi do odkładania się nierozpuszczalnych związków chemicznych (najczęściej: szczawiany i fosforany wapnia, kwas moczowy czy cystyna) w obrębie górnych dróg moczowych. Utrudnia to fizjologiczny odpływ moczu i prowadzi do wystąpienia opisanych wcześniej dolegliwości.

Czytaj również: Leki przeciwbólowe – jak łączyć? Działania niepożądane leków przeciwbólowych

Kolka nerkowa- farmakologiczne leczenie

Podstawową strategią terapeutyczną, która stosowana jest u pacjentów w trakcie ataku kolki nerkowej jest podawanie środków przeciwbólowych i spazmolityków. W aptece dostępnych jest wiele preparatów OTC, które mogą być zastosowane do łagodzenia dolegliwości.  Wsród spazmolityków dostępnych bez recepty można wyróżnić hioscynę (Buscopan, Scopolan, Scopolan compositum) i drotawerynę (No-spa, Drotafemme, Metafen rozkurczowy).  Do uśmierzenia bólu stosuje się leki przeciwbólowe takie jak paracetamol, ibuprofen, metamizol, diklofenak, ketoprofen.

Jeżeli preparaty bez recepty nie pomogą, bądź jest to pierwszy atak kolki nerkowej, konieczna jest konsultacja lekarska. Specjalista zleci badania diagnostyczne takie jak m.in. badania krwi czy USG, które będą miały na celu ustalenie rozmiarów kamienia nerkowego i określenie kondycji organizmu. Lekarz może również zalecić silniejsze leki rozkurczowe, bądź opioidowe leki przeciwbólowe. W przypadku gdy samodzielne usunięcie nagromadzonych kamieni nie jest możliwe, specjalista może zadecydować o zastosowaniu dodatkowych metod terapeutycznych takich jak m.in. zabieg operacyjny czy litotrypsja. 

W aptekach dostępne są również ziołowe preparaty, które wspomagają usuwanie zgromadzonych w moczowodzie złogów i wspierają utrzymanie prawidłowych funkcji nerek. Przykładami takich środków są m.in. Fitolizyna pasta, Urocal saszetki, czy Nefrol płyn. Takie preparaty stosowane są, aby przeciwdziałać wystąpieniu ataku kolki.

Kolka nerkowa- pomoc niefarmakologiczna

Główną strategią niefarmakologiczną, która powinna zostać wdrożona u pacjentów w trakcie ataku kolki nerkowej jest zwiększenie podaży płynów. Szacuje się, że pacjenci powinni wtedy przyjmować ok. 3-4 litry wody niegazowanej na dobę. Ulgę w dolegliwościach może przynieść umieszczenie ciepłego termoforu w okolicy lędźwiowej, bądź ciepła kąpiel.

Ponadto, warto zwrócić uwagę pacjenta na konieczność ograniczenia bądź wyeliminowania z codziennej diety pokarmów, które mogą potęgować odkładanie się złogów kamieni nerkowych. Zalecenia dietetyczne u pacjentów predysponowanych do występowania kolki nerkowej obejmują:

• Unikanie spożycia podrobów, sosów mięsnych, potraw mlecznych, grzybów, kakao.
• Ograniczenie spożycia mięsa wieprzowego, wołowego i baraniny (może zostać zastąpione przez gotowany na parze chudy drób i cielęcinę).
• Zmniejszenie spożycia herbaty (może być ona zastąpiona niegazowaną wodą bądź wywarami ziołowymi).
• Zwiększenie przyjmowanej ilości warzyw i owoców w diecie (wyłączając szczaw, rabarbar i szpinak jako źródła szczawianów).

Kolka nerkowa w ciąży

Opisywane schorzenie może dotykać również kobiety w ciąży. Szacuje się, że najczęściej występuje w II i III trymestrze. Warto podkreślić, że występowanie złogów  drogach moczowych nie jest niebezpieczne dla zdrowia rozwijającego się płodu. Problemem jest jednak powstający wtedy zastój moczu. Kobiety w ciąży, u których podejrzewa się występowanie ataku kolki nerkowej powinny zostać natychmiast skierowane do lekarza. Specjalista oceni stan zdrowia pacjentki i podejmie decyzję o rodzaju wdrożonego leczenia. 

Czytaj także: Czy kolka nerkowa jest gorsza od porodu?

Źródła:

[1] “Kolka nerkowa – przyczyny, objawy i leczenie. Jak zachować się w przypadku ataku kolki nerkowej?” http://www.mp.pl/social/article/51914 (accessed May 11, 2022).

[2] L. Patti and S. W. Leslie, “Acute Renal Colic,” in StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2022. Accessed: May 11, 2022. [Online]. Available: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK431091/.

[3] “Managing patients with renal colic in primary care – BPJ 60 April 2014.” https://bpac.org.nz/bpj/2014/april/colic.aspx (accessed May 11, 2022).