Jak postąpić z oparzeniem słonecznym? Leki, preparaty i inne metody łagodzące

Czym jest oparzenie słoneczne?

Oparzenia słoneczne składają się z czterech etapów. W pierwszym stadium pojawia się opalenizna, co jest związane z pigmentacją skóry, za którą odpowiedzialna jest melanina. Następnie obserwuje się zaczerwienienie skóry, powodując tym samym zwiększoną wrażliwość na dotyk. W kolejnym stadium skóra przybiera purpurową barwę w miejscu oparzenia, potem zaś powstają bolące, czerwone pęcherze, a skóra zaczyna się łuszczyć. Stopień oparzenia zależy przede wszystkim od czasu ekspozycji słonecznej, fototypu skóry oraz zastosowanej bądź nie ochrony przeciwsłonecznej. [1]

Czytaj również: Zasady postępowania w przypadku oparzenia

Pierwsze kroki w walce z oparzeniem słonecznym

Przede wszystkim należy ograniczyć dalszą ekspozycję na słońce. Niezbędnym jest również zaopatrzenie się w odpowiedni preparat z wysokim filtrem przeciwsłonecznym (SPF) oraz regularne jego stosowanie w zależności od fototypu skóry i po każdym wyjściu z wody. Ulgę przyniosą na pewno zimne okłady na zaczerwienione miejsca w postaci namoczonej chłodną wodą gazy lub kompresów żelowych wielorazowego użytku dostępnych w aptekach.

Okłady nie powinny być zbyt zimne, aby nie doprowadzić do szoku termicznego. Należy stopniowo oziębiać wodę/kompresy by przyzwyczaić ciało do niższej temperatury. Często również zbytnio skupiamy się na leczeniu miejscowym, zapominając o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Na skutek poparzenia skóra traci dużą ilość wody, której braki trzeba uzupełnić przez zwiększoną podaż płynów, w tym elektrolitów. [2]

Sprawdź także: Fotoprotekcja, czyli jak chronić skórę przed słońcem

Jakie metody zastosować?

Poparzona skóra jest bardzo odwodniona, przez co potrzebuje dużego i odpowiedniego nawilżenia. Ze względu na zwiększoną wrażliwość poparzonego miejsca stosowane preparaty powinny być w postaci lżejszych kremów, balsamów, lotionów bądź pianek. Zapewni to szybką regenerację naskórka, jego nawilżenie i dzięki lekkiej konsystencji umożliwi też swobodne oddanie nagromadzonego ciepła. Stąd nie poleca się w pielęgnacji skóry poparzonej tłustych maści. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na zawartość D-panthenolu (prowitaminy B5) jako skuteczny składnik łagodzący podrażnioną i zaczerwienioną skórę oraz alantoinę, która odpowiednio nawilży i zregeneruje skórę. Skóra w miejscu poparzenia słonecznego jest bardziej wrażliwa i podrażniona, stąd im prostszy skład preparatu tym lepiej. [2] 

Żel lub krem z aloesu (o wysokiej procentowej zawartości soku z ilości aloesu) może być również bardzo pomocnym składnikiem w łagodzeniu oparzeń słonecznych. Posiada właściwości przeciwzapalne, łagodzące i gojące. Nałożony w krótkim czasie na oparzenia pierwszego stopnia opóźnia postępujące uszkodzenia naskórka, zmniejszając jego zaczerwienienie i łuszczenie się. Czysty wyciąg z aloesu w porównaniu do wieloskładnikowych kremów lub żeli również załagodzi uczucie pieczenia czy ból, jednak później może doprowadzić do uczucia ściągnięcia skóry.[3]

Przy rozległych, bolących oparzeniach słonecznych można również rozważyć zastosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, np. ibuprofenu. Kiedy na skutek długich godzin na słońcu doprowadzimy do powstania na skórze bolących pęcherzy nie wolno ich zdrapywać bądź przekłuwać by nie doprowadzić do rozprzestrzenienia się zakażenia. 

Domowe sposoby w walce z oparzeniem słonecznym

Z pierwszą pomocą na lekkie oparzenia słoneczne mogą również pójść produkty znajdujące się w naszej lodówce. Okłady z chłodnego kefiru, jogurtu i maślanki pomogą załagodzić zaczerwienienie oraz uczucie pieczenia. Nie są one jednak skuteczne podczas dłuższego stosowania, kiedy skóra potrzebuje odpowiedniego nawilżenia, nawodnienia i regeneracji.

• Apteczka wakacyjna – co w niej znajdziesz?

Oparzenia słoneczne a udar

Długie godziny spędzone na słońcu bez zadbania o odpowiednią ochronę mogą doprowadzić do objawów widocznych na naszej skórze, ale też do podwyższonej temperatury ciała, odwodnienia i zmęczenia. W przypadku pojawienia się dodatkowo bólu i zawrotów głowy, nudności, dreszczy i utrzymującej się wysokiej temperatury możemy podejrzewać udar słoneczny (porażenie słoneczne). W tym przypadku niezbędna jest szybka pomoc medyczna. [4]

Bibliografia:

1. Pencle F.J., Zulfiquar H., Waseem M. First Degree Burn. StatPearls Publishing, Treasure Island (FL). 2019.
2. https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/oparzenia-sloneczne-sposoby-na-oparzenia,3743,n,3707.
3. Bunyapraphatsara N., Jirakulchaiwong S., Thirawarapan S., Manonukul J. The efficacy of Aloe Vera cream in the treatment of first, second and third degree burns in mice. Phytomedicine. 1997. 2(3), 247-251.
4. https://www.gov.pl/web/zdrowie/udar-sloneczny-udar-cieplny-przegrzanie-cieplne.