REKLAMA
REKLAMA

Zespół bolesnego miesiączkowania – pigułka wiedzy dla farmaceuty 4

Jakiś czas temu na łamach naszego serwisu poruszyliśmy temat zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Tym razem zajmiemy się inną dolegliwością związaną z menstruacją, czyli bolesnym miesiączkowaniem. Jak aptekarz powinien zachować się, aby skutecznie pomóc pacjentce?

(fot. shutterstock)

Etiopatogeneza

Zespół bolesnego miesiączkowania w skrócie (ZBM) należy do najczęściej występujących dolegliwości wśród młodych kobiet. Niestety, zalicza się do tej dosyć dużej grupy chorób, których przyczyna występowania nie jest w pełni wyjaśniona. Naukowcy dzielą tę przypadłość na pierwotną i wtórną.

REKLAMA
REKLAMA

Pierwotny ZBM

Pierwszą z nich wyróżnia nadmierna czynność skurczowa macicy i powiązane z tym bolesne krwawienia miesięczne bez innych zarejestrowanych w badaniach klinicznych zmian w obrębie miednicy. Występuje zazwyczaj u młodych kobiet, zazwyczaj manifestuje się 1-2 lata od pierwszego menarche. Najczęściej problem ustępuje między 20 a 25 rokiem życia,  a częstość występowania zmniejsza się po pierwszej ciąży. Podejrzewa się, że czynniki mające wpływ na pierwotny ZBM to:

  • Zaburzenia psychiczne i anatomiczne
  • Nadmierna czynność skurczowa macicy
  • Zmniejszony przepływ krwi przez macicę
  • Nieprawidłowe stężenie prostaglandyn we krwi
  • Nieprawidłowe stężenie wazopresyny i oksytocyny.

Wtórny ZBM

Wtórna postać choroby obejmuje przypadki związane z wieloma zaburzeniami występującymi w obrębie miednicy mniejszej. Ten przypadek pojawia się rzadziej i zazwyczaj wynika z nabytych zmian. Wśród nich wyróżnia się:

  • Endometriozę
  • Przewlekłe stany zapalne miednicy mniejszej
  • Mięśniaki macicy
  • Polipy endometrialne
  • Stenozę szyjki macicy
  • Wrodzone i nabyte nieprawidłowości anatomiczne i czynnościowe narządu rodnego.

Częstość występowania

W stosunkowo nowym badaniu przeprowadzonym w 2014 r. na Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie zbadano dużą grupę studentek w wieku 18-25 lat. Z badania wykluczono kobiety, które urodziły dzieci oraz te przyjmujące leki w terapii chorób przewlekłych.  Stwierdzono, że prawie połowa badanych nie odczuwa bólu w trakcie miesiączki, około 30% zadeklarowała, że odczuwa ból o średnim nasileniu, natomiast 20% w trakcie miesiączki odczuwa silny ból.

Przyjmuje się więc, że od 7-20% kobiet odczuwa bóle uniemożliwiające normalne funkcjonowanie.

Pytania jakie powinien zadać farmaceuta i stany jakie należy wykluczyć

Podobnie jak w wielu innych przypadkach, tak i w tym, polskie apteki zupełnie nie są przystosowane do świadczenia usług poradnictwa. Oczywiste jest to, że pacjentka nie będzie chciała podjąć rozmowy w momencie, kiedy z tyłu stoi kolejka osób. W tym celu farmaceuta powinien zaprosić kobietę do pokoju konsultacyjnego, aby podjąć rozmowę, dzięki której wybierze najodpowiedniejszy sposób pomocy. Zostawmy jednak tę przykrą dygresję.

Zadaniem farmaceuty jest wyeliminowanie innych prawdopodobnych przyczyn bólu, które wymagają konsultacji lekarskiej. Należy ustalić związek bólu z cyklem menstruacyjnym.

Pytania jakie należy zadać, podejrzewając pierwotne bolesne miesiączkowanie

Pytanie Cel
Wiek Bolesne miesiączkowanie występuje najczęściej u kobiet w wieku ok. 20 lat. Wtórne bolesne miesiączki najczęściej dotykają kobiet powyżej 30 lat
Charakter bólu W ZBM pierwotnym ból jest najczęściej skurczowy zaś we wtórnym: tępy, ciągły, rozlany.
Nasilenie bólu Zazwyczaj ból nie jest silny. Każda pacjentka z silnym bólem w okolicy dolnej części brzucha powinna być skierowana do lekarza
Początek bólu Ból najczęściej zaczyna się przed początkiem miesiączki i trwa około 3 dni.

 

W przypadku podejrzenia dolegliwości wymienionych poniżej, pacjentkę należy skierować do lekarza:

Bolesne miesiączkowanie wtórne

Możliwe przyczyny wymieniono we wcześniejszej części artykułu. Każda kobieta, która powyżej 30 roku życia pierwszy raz doświadcza silnych bólów powinna zostać skierowana do lekarza.

Zapalenie narządów miednicy mniejszej

Jest to ważna przyczyna niepłodności wśród kobiet i zazwyczaj wykrywa się je podczas diagnostyki niepłodności. Charakterystyczne są: tępy obustronny ból w dole brzucha, bolesne miesiączki. Czasem również pojawia się gorączka, złe samopoczucie, upławy, nieregularne miesiączki i bolesne stosunki płciowe.

Nieprawidłowe krwawienia z macicy

W przypadku, jeżeli pacjentka zauważy nadmierne lub ubogie krwawienie miesięczne, również powinniśmy skierować ją na konsultację lekarską.

 

Leczenie preparatami OTC

NLPZ

Ze względu na wpływ podwyższonego poziomu prostaglandyn na bolesne miesiączki, grupą leków, która przyniesie ulgę są niesteroidowe leki przeciwzapalne. Ich skuteczność potwierdzają liczne badania kliniczne. Stosuje się między innymi kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, naproksen. Są to zatem leki pierwszego rzutu w pierwotnym zespole bolesnego miesiączkowania.

Spazmolityki (Butylobromek hioscyny)

Istnieje niewiele dowodów naukowych na skuteczność tej substancji w leczeniu ZBM. Natomiast nie podlega wątpliwości, że jest ona nadal chętnie przyjmowany przez pacjentki. Do innych preparatów spazmolitycznych należy bardzo popularna drotaweryna.

Metody alternatywne

Uważa się, że preparaty z niepokalanka stosowane przez co najmniej 3 miesiące mogą złagodzić ZBM. Pacjentkom można zaproponować wykorzystanie termoforu, który poprzez rozgrzanie miejsca bólu wspomaga efekt eliminowania skurczy.

Bibliografia:

  • Teul, I., Kliś, K., Jarzębak, K., & Wronka, I. (2014). Częstość występowania oraz czynniki skorelowane z bólem miesiączkowym u zdrowych studentek. Pomeranian Journal of Life Sciences60(2), 89-94.
  • Mrugacz, G., Grygoruk, C., Sieczyński, P., Grusza, M., Bołkun, I., & Pietrewicz, P. ETIOPATOGENEZA ZESPOŁU BOLESNEGO MIESIĄCZKOWANIA. Borgis, 2013
  • Rutter, P., Pluta, J. J., Zagrodnik, M., & Błaszczyna, N. (2018). Opieka farmaceutyczna: objawy, rozpoznanie i leczenie. Elsevier Urban & Partner.
  • Lennecke, K., Hagel, K., & Przondzionko, K. (2012). Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób. Medpharm 2012
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

16 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Które leki u Was pacjentki najczęściej wybierają na takie problemy?
Mi na bolesne miesiączki pomaga tylko ketoprofen. Na szczęście nie potrzebuję go co miesiąc.
A próbowałaś czegoś innego? Ketoprofen nie jest najmocniejszy, a do tego sporo działań niepożądanych.
Próbowałam chyba większości leków dostępnych OTC. Rozkurczowe w ogóle nie wywołują efektu, ibuprofen działa ale słabiej i krócej, paracetamol to w ogóle jakiś żart, nawet w skojarzeniu z rozkurczowymi :D z ketoprofenem mam tak, że jak wezmę go przy największym bólu, to działa mi na tyle długo, że zazwyczaj wystarczy 1-2 dawki, bo potem na szczęście nasilenie bólu spada do znośnego.
Tradycyjna no-spa ma chyba najwięcej zwolenniczek, rzadziej Ketonal
Hioscyna super, ale połączenie ibuprofenu i drotaweryny też daje radę.
Wiesz to z doświadczenia 🤭😂, wszystko zależy od progu bólowego pacjentki, znam takie które na tramadolu ledwo wytrzymują.
To kolega też ma problemy w "te dni"? 😜
Może ma cierpiąca kobietę w domu albo doświadczenia koleżanek z pracy okazują się przydatne ;)
Coś w tym jest nasz kolega po humorze poznaje, która kiedy😂🤭
doświadczenie pracy z paniami swoje robi
A jest coś czego lepiej przy krwawieniach unikać? Aspiryna na pewno, co jeszcze?
ja ostrożnie w przypadku miesiączki z no-spą ktora bardzo nasila mi krwawienie
Czytam publikacje i badania. Staram się być na bieżąco tak jak powinien każdy. Czy kobiety muszą mieć problem z erekcją albo zaburzenia funkcjonowania prostaty żeby doradzić pacjentom?
Logowanie / Rejestracja

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto na farmacja.net? Zaloguj się
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo