REKLAMA

Zasady postępowania w przypadku oparzenia

Oparzenie to uszkodzenie skóry, a czasem nawet głębiej położonych tkanek na skutek działania wysokiej temperatury, substancji chemicznych, prądu lub promieniowania. Udzielając pomocy osobie poparzonej, liczy się czas, ale także odpowiednie postępowanie.

(fot. shutterstock)

 

REKLAMA
REKLAMA

Stopnie oparzenia

Wyróżnia się 4 stopnie oparzenia. Podziału dokonuje się na podstawie głębokości powstałych obrażeń.

  • I stopień – oparzenia powierzchowne, występuje rumień i silny ból. Są to uszkodzenia naskórka.
  • II stopień – obrażenia o pośredniej głębokości, pojawiają się pęcherze, zaczerwienienie i silny ból.
  • III stopień – obrażenia obejmują całą grubość skóry właściwej, skóra jest twarda, woskowa. Uszkodzone zostają nerwy skórne, dlatego nie występuje ból.
  • IV stopień – zwęglenie i martwica tkanek.

 

Ocena powierzchni poparzenia

Powierzchnia oparzenia najczęściej obliczana jest według “reguły dziewiątek” (reguła Wallace’a). Powierzchnia kończyny górnej i głowy wynoszą po 9%, natomiast kończyna dolna, powierzchnia przednia tułowia i tylna wynoszą po 18%.

Innym sposobem określenia powierzchni poparzenia jest “reguła dłoni”. Powierzchnia dłoni stanowi 1% powierzchni ciała.

 

Oparzenia termiczne

Jest to rodzaj oparzeń występujący najczęściej. Powstaje na skutek działania wysokiej temperatury. Do oparzenia termicznego może dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu z wrzątkiem, gorącą parą wodną lub olejem oraz gorącymi przedmiotami.

Pierwsza pomoc:

W przypadku oparzenia termicznego należy jak najszybciej usunąć źródło ciepła. Następnym krokiem jest schładzanie poparzonego miejsca pod bieżącą wodą.  Powinno to trwać minimum 15 minut, gdy mamy do czynienia z lżejszymi oparzeniami niedużych powierzchni ciała. Natomiast w przypadku cięższych, rozległych poparzeń schładzanie powinno być znacznie krótsze ze względu na niebezpieczeństwo wychłodzenia organizmu.

Woda odprowadza ciepło ze skóry i zapobiega głębszym uszkodzeniom tkanek na skutek działania wysokiej temperatury.  Ważne jest szybkie zdjęcie biżuterii z poparzonych części ciała. Po ochłodzeniu rany wodą zabezpiecza się ją jałowym opatrunkiem.

W sytuacji, gdy pomagamy nieprzytomnej osobie ciężko poparzonej, obowiązkowe jest wezwanie pogotowia ratunkowego . Powinniśmy sprawdzić oddech i jeśli to konieczne, a także możliwe, to przystąpić do resuscytacji. Ważne jest również, aby zapewnić poszkodowanemu komfort termiczny. Przy rozległych oparzeniach istnieje ryzyko wstrząsu hipowolemicznego. Zespół ratunkowy zadba o podstawowe czynności życiowe i poda dożylnie płyny. Przed przyjazdem pogotowia w celu zmniejszenia ryzyka wstrząsu można zastosować tzw. pozycję przeciwwstrząsową – ułożyć poszkodowanego na wznak i unieść kończyny dolne.

Co można zastosować na ranę?

Ranę po łagodnym oparzeniu można także pokryć pianką łagodzącą zawierającą panthenol,  kremem z dekspanthenolem lub maścią z alantoiną. Pomocne są również opatrunki hydrożelowe, które zmniejszają ból, zapobiegają powstawaniu pęcherzy i zapewniają wilgotne środowisko. Mogą być one stosowane we wszystkich rodzajach oparzeń I, II i III stopnia.  Doraźnie można zastosować leki przeciwbólowe. Stosowanie preparatów zewnętrznych nie będzie wystarczające, kiedy obrażenia są głębokie. Wówczas niezbędna będzie pomoc lekarza.

 

Oparzenia chemiczne

Są to oparzenia spowodowane działaniem stężonych roztworów kwasów lub zasad, a także innych specjalnych środków chemicznych. Obrażenia mogą wystąpić na skórze, błonach śluzowych oraz w drogach oddechowych. Ciężkość poparzeń zależy od stężenia i ilości substancji chemicznej, czasu i powierzchni kontaktu oraz właściwości danego związku chemicznego.

Pierwsza pomoc:

Kiedy dojdzie do kontaktu szkodliwej substancji chemicznej ze skórą, najważniejsze jest szybkie usunięcie tej substancji oraz odzieży, jeśli została nią nasączona. Kolejnym etapem jest obfite przemywanie wodą miejsca poparzenia. Następnie ranę należy zabezpieczyć jałowym opatrunkiem i udać się do szpitala.

Jeśli doszło do połknięcia żrącej substancji, wywoływanie wymiotów jest zabronione. Osobie poszkodowanej podaje się do wypicia duże ilości wody niegazowanej.

Wyjątki: wapno niegaszone należy najpierw usunąć na sucho, kwas solny i siarkowy należy najpierw zneutralizować mydłem.

Jakie preparaty wielowitaminowe można zastosować w ciąży?

Oparzenia elektryczne

Powstają w wyniku działania prądu lub łuku elektrycznego. Porażenie prądem z domowego gniazdka powoduje powierzchowne urazy skóry i zaburzenia neurologiczne. Prąd o wyższym napięciu spowoduje martwicę skóry i ciężkie obrażenia ogólnoustrojowe. Niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do śmierci.

Pierwsza pomoc:

Pierwszym elementem jest odłączenie źródła prądu i zapewnienie bezpieczeństwa. Następnie należy ocenić stan poszkodowanego, sprawdzić oddech i wezwać pogotowie ratunkowe. Jeśli będzie konieczne, jak najszybciej trzeba rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.

Każda osoba, która została porażona prądem, wymaga pobytu w szpitalu. Nawet jeśli na skórze nie są widoczne skutki kontaktu z prądem, to może dojść do zaburzeń rytmu serca, dlatego konieczna jest jego kontrola. W odróżnieniu od oparzeń termicznych wielkość obrażeń na skórze nie koreluje z ciężkością obrażeń wewnętrznych.

Jak postępować w trakcie wstrząsu anafilaktycznego?

Bezpieczeństwo ratownika

Zanim zacznie się udzielać pomocy osobie poszkodowanej, w pierwszej kolejności należy zadbać o własne bezpieczeństwo. Jest to najważniejszy z elementów udzielania pierwszej pomocy. Trzeba pamiętać o tym, że poszkodowany ratownik nikomu nie pomoże i sam stanie się osobą wymagającą pomocy.

 

Bibliografia:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/165227,oparzenia
  2. Bialik-Wąs Katarzyna, Pielichowski Krzysztof – Polimerowe opatrunki hydrożelowe dla zastosowań biomedycznych. Czasopismo Techniczne. Chemia, 2011
  3. Matuszczak, E., Kruk, J., & Dębek, W. (2007). Oparzenia chemiczne – skutki braku nadzoru nad małymi dziećmi. Pediatria Polska, 82(4), 349–351.
  4. Oparzenia elektryczne: specyfika, pierwsza pomoc, leczenie – dr n. med. Joanna Jędrys, dr n. med. Anna Chrapusta, Oddział Chirurgii Plastycznej i Rekonstrukcyjnej / Oddział Oparzeń, Małopolskie Centrum Oparzeniowo-Plastyczne, Replantacji Kończyn z Ośrodkiem Terapii Hiperbarycznej, Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera, Kraków, 05.02.2016
  5. Wojciech Frosik. Postępowanie Ratownicze w Oparzeniach. Kraków 2018r.
  6. https://kikgel.com.pl/produkty/aqua-gel/#zastosowanie
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

3 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Co polecacie na drobniejsze oparzenia, poza pantenolem?