REKLAMA
REKLAMA

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych

Błona śluzowa nosa i zatok przynosowych pod względem morfologicznym i czynnościowym stanowi całość, dlatego zapalenie w tym obszarze powinno być traktowane również całościowo. Co farmaceuta musi o o nich wiedzieć? Jak może pomóc? Czy potrzebne jest leczenie antybiotykiem?

Jak rozpoznać i jak leczyć ostre zapalnie śluzówek nosa i zatok przynosowych?

fot. shuterstock

REKLAMA
REKLAMA

Źródło

Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych zawsze zaczyna się od zakażenia wirusowego. Do nadkażenia bakteryjnego dochodzi rzadko (2% przypadków) i najczęstszym źródłem zakażenia są Streptococcus pneumoniae i Haemofilus influenzae (ok. 80% przypadków).

Diagnostyka

Obraz kliniczny choroby możemy podzielić na następujące etapy, w zależności od czynnika etiologicznego:
1) Zapalenie wirusowe lub przeziębienie:
– przekrwienie i obrzęk błony śluzowej,
– obfity, surowiczy wysięk,
– blokada drożności nosa,
– suchy kaszel, tzw. „spływowy” od spływającej wydzieliny po tylniej stronie gardła
– objawy ustępują samoistnie w ciągu 5-10 dni
 
2) Zapalenie powirusowe:
– objawy utrzymują się dłużej niż 10 dni lub nasilają się po 5 dniach trwania,
gęsta wydzielina śluzowo-ropna,
– przewlekły kaszel;
 
3) Nadkażenie bakteryjne – w praktyce najtrudniejsze jest odróżnienie od zapalenia powirusowego, należy spełnić 3 z kryteriów:
– nasilające się objawy,
– gęsta wydzielina śluzowo-ropna,
– silny ból twarzy (często 1-stronny),
gorączka > 39°C,
podwyższone OB/CRP,
– silny ból i obrzęk w okolicy czołowej – kontakt ze specjalistą (możliwe powikłania);
Co ciekawe, w rozpoznaniu zapalenia wirusowego od bakteryjnego nie pomagają badania mikrobiologiczne (trzeba zrobić punkcje zatok), tomografia komputerowa, czy RTG zatok (widać tylko zgrubiałą śluzówkę).

Leczenie

1. Ze względu na wirusowy charakter podstawą jest leczenie objawowe:
– dostęp do świeżego, chłodnego powietrza (obkurczenie śluzówki, zmniejszenie obrzęku),
– leki przeciwbólowe (ibuprofen, naproksen, paracetamol),
– płukanie roztworem soli,
– leki sympatykomimetyczne (pseudoefedryna, donosowe)
– leki przeciwhistaminowe I generacji o działaniu cholinolitycznym (zmniejszenie wydzieliny),
 
2. W zapaleniu powirusowym najważniejszym celem jest niedopuszczenie do zgęstnienia i zalegania śluzu i tym samym do nadkażenia bakteryjnemego:
– odpowiednie nawodnienie i wilgotne wdychane powietrze
– preparaty roślinne o działaniu sekretolitycznym (uwadniają śluz, działają przeciwbakteryjnie),
– leki mukokinetyczne, mukolityczne (chociaż brak wiarygodnych badań klinicznych),
– glikokortykosterydy donosowe (na 7-14 dni, zmniejszają stan zapalny i obrzęk)
 
3. W zapaleniu bakteryjnym antybiotykiem pierwszego rzutu jest amoksycylina
Wybór antybiotyku:
Amoksycylina (np. Amotaks, Duomox, Ospamox)
Uzasadnienie:
100% skuteczność wobec S. pneumoniae (70% wobec szczepów o obniżonej wrażliwości) i 80% wobec H. influenzae,
Skraca czas trwania objawów (pod warunkiem, że jest zakażenie bakteryjne),
Zapobiega powikłaniom (zajęcie sąsiednich struktur)
Mało działań niepożądanych,
Niska cena;
Dawkowanie
Dorośli:
1500 – 2000 mg / 2x dz.
Dzieci:
37,5 – 45 mg / kg m.c. / 2x dz.
(np. dla dziecka o wadze 15 kg:  ok. 600 mg / 2x dz.)

 

Zagrożenie
Brak badań porównujących skuteczność antybiotyku w zależności od dawki lub długości trwania terapii
Dawkowanie antybiotyku zostało dobrane z innych zakażeń układu oddechowego
Konieczność stosowania wysokiej dawki
– Nienaturalnie wręcz wysokie dawki amoksycyliny powinny wejść do standardu. Powodem jest nagły, 2-krotny wzrost obecności pneumokoków o obniżonej wrażliwości na penicylinę w Polsce (szczepy te mają wysoki MIC i wymagają wyższych stężeń antybiotyku).
Konieczność odpowiedniego czasu stosowania
przez 10 dni
 
Powody braku poprawy w ciągu 48 godz.:
– błędnie zdiagnozowane zakażenie bakteryjne (zapalenie powirusowe),
– wystąpiło powikłanie zakażenia,
– zakażenie bakteriami opornymi i/lub za niska dawka amoksycyliny (np. S. pneumoniae oporne na penicylinę, H. influenzae produktujące beta-laktamazy, S. aureus, beztlenowce)
W przypadku niepowodzenia terapeutycznego można zastosować amoksycylinę z kwasem klawulanowym (np. Amoksiklav, Augmentin, Taromentin) pod warunkiem, że amoksycylina będzie podana w rekomendowanej, wyższej dawce. Połączenie to jest skuteczne wobec wymienionych szczepów opornych.
U pacjentów z nadwrażliwością na amoksycylinę można stosować też aksetyl cefuroksymu (np. Bioracef, Ceroxim, Zamur, Zinnat), a z alergią natychmiastową na beta-laktamy: moksyfloksacynę (np. Avelox, Moloxin), lewofloksacynę (np. Levalox, Levoxa), czy klarytromycynę (np. Fromilid, Klabax, Klacid).
 
Co musisz wiedzieć
  1. Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych zawsze zaczyna się od zakażenia wirusowego.
  2. W pierwszym etapie choroby charakterystyczny jest wodnisty katar, blokada nosa i suchy kaszel, które samoistnie przechodzą po 5-10 dniach. Wystarczy leczenie objawowe.
  3. Najtrudniejsze jest odróżnienie zapalenia powirusowego od nadkażenia bakteryjnego, w obu przypadkach choroba przedłuża się, a wydzielina jest gęsta, ropna.
  4. W diagnostyce pomocne będzie badanie OB/CRP, pytania o ból i gorączkę.
  5. Aby niedopuścić do zakażenia bakteryjnego, należy likwidować gęstą, zalegającą wydzielinę.  
  6. W przypadku stwierdzonego zakażenia bakteryjnego – antybiotykiem z wyboru jest amoksycylina, koniecznie w wyższych (niż się przyjęło) dawkach.   
 

 

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo