REKLAMA
REKLAMA

Wszawica – pigułka wiedzy dla farmaceuty 2

Wszawica to jedna z najczęściej występujących chorób pasożytniczych. Wydawałoby się, że w XXI wieku w krajach rozwiniętych nie stanowi problemu, natomiast jest ona nadal rozpowszechniona we wszystkich rejonach świata, częściej jednak występuje w miejscach biedniejszych i zaniedbanych.

(fot. shutterstock)

Choroba ta zdecydowanie należy do schorzeń, które częściej występują wśród pacjentów pediatrycznych. Wyróżniamy trzy rodzaje wszawicy : głowowa, łonowa i odzieżowa. W tym artykule zostaną omówione wszy głowowe.

REKLAMA
REKLAMA

Wszawica głowy

Choroba wywołuje odmiana wszy ludzkiej – Pediculus humanus capitis. Pasożyt ten ściśle związany z ciałem człowieka, poza którym nie może przebywać dłużej niż 1-2 dni. Stworzenie to żywi się krwią, a samica składa dziennie 7-10 jaj, które nazywa się gnidami. Są one silnie przytwierdzone do nasady włosów  trudno rozpuszczalną w wodzie substancją. Do zakażenia dochodzi po bezpośrednim kontakcie lub przez używanie wspólnych z nosicielem grzebieni, szczotek do włosówczy czapek .

Objawy

W wyniku zakażenia pojawiają się bąble pokrzywkowe i zmiany skórne o charakterze grudek obrzękowych. Oprócz tego do występujących objawów zalicza się:

  • Świąd skóry
  • Przeczosy
  • Powierzchnie sączące pokryte strupami
  • Nadkażenia bakteryjne
  • Wyprysk wszawiczy
  • Rumień na karku
  • Obecność wszy i jaj

Oczywiście najważniejszym elementem diagnostycznym jest odnalezienie żywych pasożytów na skórze głowy. Świąd spowodowany alergiczną reakcją na ślinę wszy może pojawić się dopiero po tygodniach od zakażenia.

Epidemiologia i etiologia

Pacjenci najbardziej narażeni na wszawicę to dzieci w wieku od 4 do 11 lat. Warto zaznaczyć, że przelotny kontakt z osobą chorą nie wystarcza do inwazji wszy, najczęściej zakażenie obserwuje się po stałym przebywaniu z nosicielem.

Pytania jakie należy zadać pacjentowi

Pytanie Znaczenie odpowiedzi
Czy widziano żywe wszy? Jest to decydujący czynnik, który pozwala stwierdzić wszawicę.
Należy zapytać o puste jajeczka (gnidy) Nie jest to dowód na bieżącą infekcję. Ważne jest, aby upewnić się, że pacjent widział żywe wszy.
Czy występuje świąd? Nie zawsze towarzyszy wszawicy. Dodatkowo świąd skóry głowy może powodować również łupież, łuszczyca czy łojotokowe zapalenie skóry.

 

Najlepszym sposobem na sprawdzenie obecności wszy, jest przeczesanie wilgotnych włosów metalowym grzebieniem z gęsto ustawionymi zębami ponad białym kawałkiem papieru. Jeżeli faktycznie pasożyt jest obecny to jedna lub więcej z nich, będą widoczne nad kartką.

Leczenie preparatami OTC

Istnieją na rynku aptecznym preparaty skuteczne w leczeniu tej dolegliwości. Są to środki przeciwpasożytnicze i dimetikon. Istotną rolę odgrywa także czesanie włosów na mokro. Między innymi ze względu na oporność pasożyta na środki owadobójcze, zaleca się alternatywne metody leczenia, jaką jest właśnie wyczesywanie wszy.

Permetryna

Włosy przed zastosowaniem należy umyć i wysuszyć. Następnie nałożyć preparat na włosy i skórę głowy i pozostawić przez 10 minut. Później wypłukać włosy dokładnie wodą. Preparaty mogą powodować zaczerwienienie i podrażnienie skóry głowy. Do produktów zawierających tę substancję zalicza się Nix szampon w kremie oraz Sora forte.

Dimetikon

Należy nałożyć preparat na suche włosy, tak aby pokrył je od nasady aż po końce. Powinien być pozostawiony na co najmniej 8 godzin, czyli najlepiej na całą noc. Preparaty dostępne na rynku to na przykład Hedrin czy Esputicon. Działanie polega na zlepianiu otworów oddechowych, co powoduje uduszenie wszy. Dimetikon zabija także gnidy.

Metody alternatywne

Delacet

Włosy należy zwilżyć płynem i zostawić na 2-3 godziny. Następnie umyć i wyczesać. Jest to preparat zawierający ziele ostróżki.

Artemisol

Jest to preparat przeciwpasożytniczy zawierający mieszankę roślinnych wyciągów przeciwpasożytniczych.

Wskazówki i rady

  • Należy sprawdzić obecność wszy u osób mających stały kontakt z nosicielem
  • Codziennie wyczesywać wszy, co stanowi uzupełnienie leczenia farmakologicznego
  • Części garderoby, które miały kontakt z głową w miarę możliwości wyprać w 60°C
  • Intensywnie odkurzyć poduszki i pościel
  • Należy leczyć tylko osoby, u których występują żywe wszy
  • Zapobieganie wszawicy za pomocą środków owadobójczych nie jest zalecane
  • Powinno się kontrolnie wyczesywać włosy po leczeniu do momentu, aż nie uda się znaleźć żadnej dojrzałej postaci po 3 kolejnych razach
  • Wszy nie atakują jedynie dzieci
  • Wszawica nie jest związana jedynie z brudnymi włosami
  • Dzieci z wszawicą nie mogą chodzić do szkoły

 

Należy zwrócić uwagę, że miejscowe środki przeciwpasożytnicze mogą wywoływać wysypkę na skórze głowy, swędzenie lub uczucie lekkiego pieczenia. Ważne jest, żeby uświadomić pacjentom, że nie jest to objaw ponownego zarażenia.

Piśmiennictwo:

  • Cummings, C., Finlay, J. C., & MacDonald, N. E. (2018). Head lice infestations: A clinical update. Paediatrics & child health23(1), e18-e24.
  • Lennecke, K., Hagel, K., & Przondzionko, K. (2012). Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób. MedpharmPolska
  • Rutter, P., Pluta, J. J., Zagrodnik, M., & Błaszczyna, N. (2014). Opieka farmaceutyczna: objawy, rozpoznanie i leczenie. Elsevier Urban & Partner.
  • Szymanek, M., Wojnarowska, D., & Krasowska, D. (2009). Wszawica–wciąż aktualny problem kliniczny. Przegląd Lekarski4, 206-208.
  • Objawy i rodzaje wszawicy. https://www.gov.pl/web/zdrowie/objawy-i-rodzaje-wszawicy
REKLAMA

Kamil Bąk

Absolwent Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, od 3 lat aktywnie działający w Polskim Towarzystwie Studentów Farmacji. Oprócz nauk związanych z farmacją do moich zainteresowań zalicza się historia, sport, literatura oraz muzyka.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

18 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

W jaki sposób odkurza się poduszki i pościel? ;)
A słyszałeś o odkurzaniu włosów przy wszawicy? 😉
może są w tym celu bezbolesne mikroskopijne odkurzacze ???
Bierzesz odkurzacz i...odkurzasz...poszewki możesz uprać. Nie będzie to takie trudne.
Zatruidniasz jedną wsze i dajesz jej mały odkurzacz.
Coraz więcej pojawiło się w ostatnim czasie preparatów profilaktycznych. Firmy wiedza w co inwestować. Nie śpią ;)
Czy spotkaliscie się z pozytywnymi opiniami preparatów profilaktycznych?
Ja nie spotkałem się z ani takimi ani takimi, ale ciężko mi uwierzyć w ich ochronę.
Ja też się nie spotkałam, dlatego pytam, bo może rzeczywiście działają chociaż mi też ciężko uwierzyć w ich skuteczność.
Przecież to nie powstrzyma tego co się dzieje jak wesz panuje wśród dzieci.
np. Gumki do włosów które są nasączone olejkami które mają odstraszać. Swoją drogą cenią się ładnie
No i ten zapach wystarczy jak w przedszkolu epidemia? Raczej nie.
A słyszeliście o mieszance majonezu z octem na wszy?
Jako dodatek do sałatki jedynie ;) ale pacjenci lubią czesto naturalne metody to pewnie wielu to zainteresuje.
Tego nie słyszałam, aczkolwiek ciekawe zastosowanie. Ciekawe jak ze skutecznością? Ja bym czegos takiego nigdy nie nałożyła
podobno jedna z podstawowych metod domowych, choć dopiero ostatnio o tym usłyszałem.