REKLAMA

Wstrząs anafilaktyczny – dowiedz się więcej!

Wstrząs anafilaktyczny stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Jest to ciężka, systemowa lub uogólniona reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego. W przypadku wystąpienia takiego stanu liczy się każda sekunda. Wiedza na temat pierwszej pomocy w takiej sytuacji może uratować ludzkie życie.

(fot. mgr.farm)

REKLAMA
REKLAMA

 

Wyróżnia się dwa główne typy reakcji anafilaktycznych:

  • Alergiczny – związany jest z mechanizmami immunologicznymi, objawy pojawiają się przy powtórnym kontakcie z alergenem. Mogą to być reakcje IgE-zależne lub IgE-niezależne.
  • Niealergiczny – jest związany z mechanizmami nieimmunologicznymi, a objawy mogą wystąpić przy pierwszym kontakcie z czynnikiem wywołującym.

W odpowiedzi na określony bodziec dochodzi do szybko narastającej reakcji zapalnej. Jest to związane z uwalnianiem mediatorów prozapalnych (głównie histamina) i prowadzi do wystąpienia objawów anafilaksji.

 

Objawy wstrząsu anafilaktycznego

Objawy wstrząsu anafilaktycznego pojawiają się nawet już w ciągu kilku sekund i bardzo często ustępują samoistnie. Mogą wystąpić nawroty, czyli późne reakcje, które pojawiają się do 72 godzin od pierwszej reakcji. U większości chorych objawy rozwiniętej anafilaksji poprzedzają zmiany skórne. Do pierwszych objawów można zaliczyć również lęk i poczucie zagrożenia.

Częstym objawem jest gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego krwi, który może doprowadzić do utraty przytomności lub śmierci. Skóra staje się chłodna i spocona. Niebezpieczne są także objawy takie jak: zawroty głowy, nudności i wymioty, uczucie osłabienia, kołatanie serca, chrypka i uczucie braku powietrza oraz duszności.

Jak zdiagnozować alergię?

Czynniki mogące spowodować anafilaksję

Istnieje bardzo wiele czynników, które mogą wywołać wstrząs anafilaktyczny. Najczęstsze z nich to:

  • Pokarm – ryby, owoce morza, orzechy, mleko, jaja, soja, czekolada
  • Dodatki do żywności – konserwanty, barwniki
  • Leki – NLPZ, cytostatyki, antybiotyki, środki kontrastowe, leki narkotyczne, inhibitory konwertazy angiotensyny
  • Alergeny wziewne – lateks, sierść zwierząt (kota, psa, konia), pyłki roślin, pleśnie, roztocza kurzu domowego
  • Szczepionki i surowice – surowica przeciwtężcowa, immunoterapia alergenowa, szczepionki
  • Jady owadów błonkoskrzydłych – jad pszczoły, osy, mrówek, szerszenia
  • Inne – ciepło, zimno, stres, wysiłek fizyczny, przetoczenie krwi lub preparatu krwiopochodnego

Sprawdź jakie badania wykonuje się w diagnostyce astmy!

Główną przyczyną wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego u dzieci jest pokarm. Natomiast u osób w podeszłym wieku największe ryzyko związane jest z reakcjami polekowymi.

 

Pierwsza pomoc

Istotne znaczenie ma szybkie udzielenie pomocy osobie, u której występują objawy wstrząsu anafilaktycznego. Lekiem ratującym życie jest w tym przypadku adrenalina. Wiele osób będących uczulonymi na różnego rodzaju alergeny nosi ze sobą ampułkostrzykawki z adrenaliną.

W przypadku wystąpienia anafilaksji najpierw powinno się przerwać narażenie na czynnik wywołujący ją, a następnie pacjent powinien podać sobie (lub osoba przeszkolona) adrenalinę domięśniowo w udo. Należy także wezwać pogotowie ratunkowe. Jeśli pacjent ma przepisany lek przeciwhistaminowy i jest przytomny, to powinien zażyć ten lek. Korzystne jest ułożenie z uniesionymi nogami. Trzeba pamiętać o kontrolowaniu oddechu u takiej osoby, a w przypadku zatrzymania krążenia jak najszybciej przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Każdy przypadek wstrząsu wymaga obserwacji w szpitalu.

Czy metamizol sodowy jest na pewno bezpieczny? Sprawdź tutaj

Grupy ryzyka

Według statystyk wstrząs anafilaktyczny występuje u 1-3% osób. Większe ryzyko wystąpienia anafilaksji występuje u osób chorujących na astmę, alergiczny nieżyt nosa lub atopowe zapalenie skóry. Niebezpieczeństwo rośnie także w przypadku łącznego stosowania beta-blokerów z inhibitorami konwertazy angiotensyny oraz u osób uczulonych na gluten, wykonujących wysiłek fizyczny, przyjmujących kwas acetylosalicylowy i alkohol.

 

Bibliografia:

  1. Anafilaksja – rozpoznawanie i leczenie w praktyce lekarskiej. Patrycja Lachowska-Kotowska, Anna Grzywa-Celińska, Andrzej Prystupa , Michał Kotowski , Rafał Celiński. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013, Tom 19, Nr 2, 99–102
  2. Prof. dr hab. n. med. Jerzy Liebhart – Klinika Chorób Wewnętrznych Geriatrii i Alergologii UM Wrocław. “Alergia”, 2013, 4https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/59318,wstrzas-anafilaktyczny-anafilaksja
  3. Jahnz – Różyk K., Raciborski F, Kłak A., Śliwczyński A. Raport: Anafilaksja problem zdrowotny i społeczny. Warszawa 2016
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Fajny artykuł warto wiedzieć jaka jest pierwsza pomoc w takich sytuacjach.