REKLAMA
REKLAMA

Woskowina – jak ją prawidłowo usuwać?

Woskowina tj. woszczyna uszna (cerumen) jest substancją wytwarzaną w warunkach fizjologicznych przez nasze ciało złożoną z wydzielin i złuszczonych komórek nabłonkowych oraz włosów występujących w przewodzie słuchowym zewnętrznym. 

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Jest bogata w lipidy i dzięki hydrofobowemu charakterowi służy do ochrony i „natłuszczania” uszu. Działa również jak środek samoczyszczący, który zapewnia prawidłowe funkcjonowanie narządu słuchu. Jej nadmiar może gromadzić się w postaci czopu woskowinowego. Czym to może skutkować i w jaki sposób prawidłowo należy go usuwać?

Ogólna budowa narządu słuchu

Na narząd słuchu składają się: ucho zewnętrzne, środkowe, ślimak ucha wewnętrznego, część słuchowa nerwu słuchowo-przedsionkowego oraz droga słuchowa w obrębie struktur mózgu wraz z ośrodkami podkorowymi i korowymi.

Ucho zewnętrzne stanowią małżowina uszna i przewód słuchowy zewnętrzny, w skórze którego znajdują się gruczoły woskowinowe (woszczkowe). Charakteryzują się cewkowatą budową i apokrynowym sposobem wydzielania. Ich wydzielina wraz z wydzieliną gruczołów łojowych tworzy woskowinę, która w warunkach prawidłowych ma pH 5,0 – 5,7 i poza działaniem natłuszczającym hamuje również rozwój bakterii.

 

Czop woskowinowy i jego konsekwencje

Woskowina w formie czopu w przewodzie słuchowym zewnętrznym jest następstwem nadmiernej ilości woskowiny, wytwarzanej przez gruczoły, znajdującej się w skórze przewodu słuchowego. Szczelnie zamyka przewody słuchowe i może powodować wystąpienie objawów chorobowych, brak możliwości diagnostyki chorób uszu lub współwystępowanie obu powyższych sytuacji.

W normalnych warunkach czop woskowinowy powstaje rzadko, ale narażone są na jego wystąpienie szczególne grupy pacjentów tj. dzieci, osoby starsze, osoby z zaburzeniami poznawczymi i używające aparatów słuchowych.

Czop woskowinowy może spowodować:

  • nabyte uszkodzenie słuchu typu przewodzeniowego – niedosłuch o charakterze niezapalnym,
  • utrudnioną diagnostykę – obecność woskowiny w przewodzie słuchowym zewnętrznym utrudnia lub uniemożliwia ocenę wyglądu oraz ciągłości błony bębenkowej (otoskopia),
  • zatkanie jednego lub obu uszu – dyskomfort, niedosłuch, szumy uszne, zawroty głowy i przewlekły kaszel.

 

Prawidłowe czyszczenie uszu

Niewłaściwy sposób czyszczenia uszu może być czynnikiem sprzyjającym zapaleniu ucha zewnętrznego, bowiem dochodzi wtedy do zniszczenia bariery, jaką stanowi skóra przewodu słuchowego. Zbyt mała ilość woskowiny lub jej całkowity brak sprzyja powstaniu zmian grzybiczo-zapalnych ucha.

Zgodnie z wytycznymi American Academy of Otolaryngology 2017 istnieją trzy zalecane metody interwencji:

  • płukanie ucha (irygacja),
  • ręczne usuwanie woskowiny,
  • zastosowanie środków miejscowych – preparatów aptecznych.

Nie jest zalecane używanie patyczków do uszu (które na opakowaniu mają informację o zakazie stosowania dousznego), ponieważ na skutek przesuwania woskowiny w głąb kanału słuchowego mogą mechanicznie uszkodzić kanał słuchowy. Niewskazane są również irygatory dentystyczne do samodzielnego użytku, ze względu na to, że nie wykazano skuteczności ich stosowania w warunkach domowych oraz tzw. świecowanie (konchowanie uszu), które może mieć nawet negatywne konsekwencje np. oparzenia.

 

Płukanie uszu (irygacja)

Zabieg płukania wykonywany jest przy użyciu strzykawek lub irygatorów elektronicznych z możliwością regulacji ciśnienia. Powinien być poprzedzony podaniem środka miejscowego do usuwania woskowiny, co zwiększy jego skuteczność. Temperatura płynów używanych do irygacji powinna być zbliżona do temperatury ciała pacjenta, co zapobiega wywołaniu efektu kalorycznego. Do płukania stosowane mogą być m.in. fizjologiczny roztwór NaCl czy woda z kranu.

 

Woskowina – ręczne usuwanie 

Jest to procedura, która nie powinna być przeprowadzana przez pacjenta samodzielnie, ponieważ wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji oraz narzędzi. Obarczona jest ryzykiem powikłań, do których należą m.in. urazy błony bębenkowej oraz zakażenia. Stosowana jest w następujących przypadkach: zwężenie kanału słuchowego, niedawna operacja ucha, perforacja błony bębenkowej, drenaż lub choroby układowe zwiększające ryzyko powikłań płukania ucha.

 

Woskowina – preparaty apteczne pomocne w usuwaniu 

Można podzielić je na trzy rodzaje: wodne, olejowe i inne. Nie ma dowodów, aby któryś z nich miał większe zalety od pozostałych. Do pierwszej grupy należą preparaty zawierające w składzie: kondensat oleinianu polipeptydu trietanolaminy, dokuzan sodu, 3% nadtlenek wodoru, 2,5% kwas octowy, 10% dwuwęglan sodu oraz wodę lub sól fizjologiczną. Ich działanie polega na zwiększeniu zdolności do mieszania się woskowiny z innymi substancjami.

Natomiast środki olejowe powodują, że wosk staje się śliski. Podstawę tych produktów stanowią olejek arachidowy, oliwa z oliwek, olej migdałowy oraz olej mineralny.

W skład ostatniej grupy wchodzą preparaty obejmujące nadtlenek mocznika, salicylan choliny, glicerol oraz kondensat tlenku etylenu z glikolem polioksypropylenowym.

Produkty te niezależnie od rodzaju mają status wyrobu medycznego lub leku wydawanego bez recepty (OTC). Mogą występować pod postacią sprayów, ampułek i kropli. Należy pamiętać, że są przeciwwskazane u pacjentów z podejrzeniem przerwania ciągłości błony bębenkowej na skutek przebytego zabiegu operacyjnego czy perforacji. Przed użyciem konkretnego preparatu u dziecka trzeba zapoznać się z informacją, od jakiego wieku może być stosowany.

 

Bibliografia:

  1. Otolaryngologia, redakcja Bożydar Latkowski, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2017 r.;
  2. Krouse H.J., Magit A.E., O’Connor S.,Schwarz S.R., Walsh S.A., Plain Language Summary: Earwax (Cerumen Impaction),Otolaryngol Head Neck Surg. 2017 Jan;156(1):30-37;
  3. Seth R. Schwartz, MD, MPH, Anthony E. Magit, MD, MPH, Richard M. Rosenfeld, Clinical Practice Guideline (Update): Earwax (Cerumen Impaction) Executive Summary, Otolaryngol Head Neck Surg. 2017 Jan;156(1):14-29;
  4. https://www.otorynolaryngologia-pk.pl/f/file/orl-17-2-e1-pajaczkowska.pdf;
  5. https://www.mp.pl/otolaryngologia/ucho/czop_woskowinowy/121432,czop-woskowinowy,1;
  6. https://www.mp.pl/otolaryngologia/ucho/czop_woskowinowy/161525,czop-woskowinowy-podsumowanie-wytycznych-american-academy-of-otolaryngology-2017.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo