REKLAMA
REKLAMA

Ulotka dla pacjenta – SSRI

Pierwszym lekiem z grupy SSRI, czyli selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny był Prozac, nazywany tabletką szczęścia. Został on wprowadzony do aptek po raz pierwszy w Ameryce w 1988 roku. Obecnie, medykamenty z grupy SSRI są lekami pierwszej linii w leczeniu depresji umiarkowanych i łagodnych. Środki te początkowo mogą nasilać lęk czy niepokój, dlatego też wskazana jest duża rozwaga przy stosowaniu ich u pacjentów z silnymi zaburzeniami lękowymi.

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

W Polsce dostępne są: fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, sertralina, citalopram oraz escitalopram.

 

Działanie farmakologiczne

Mechanizm działania leków z grupy SSRI opiera się na selektywnym hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny na skutek konkurencji o miejsce wiązania z białkiem nośnikowym, które odpowiada za wychwyt zwrotny tego neurotransmitera z przestrzeni synaptycznej. Konsekwencją tego jest zwiększenie stężenia serotoniny pomiędzy synapsami, prowadzącej do zmian adaptacyjnych receptorów i w efekcie do nasilenia przekaźnictwa serotoninergicznego.

 

Wskazania do stosowania

Leki grupy SSRI charakteryzują się podobnym profilem psychotropowym, który obejmuje działanie przeciwdepresyjne, umiarkowane przeciwlękowe i aktywizujące. Nie występuje nadmierne działanie uspokajające.

Wskazaniami do ich stosowania są:

  • lęk napadowy
  • lęk uogólniony
  • nerwica natręctw
  • bulimia
  • jadłowstręt psychiczny
  • ból psychogenny
  • uzależnienie od alkoholu
  • agorafobia
  • zespół stresu pourazowego (PTSD)
  • fobia społeczna

 

Przeciwwskazania

Leki z grupy SSRI nie mogą być stosowane u pacjentów, u których występuje:

  • depresja z silnymi napadami lękowymi, niepokoju i bezsenności
  • nasilone myśli samobójcze
  • niewydolność nerek
  • niewydolność wątroby

Niezalecane jest stosowanie tych leków u osób chorych na padaczkę. Kolejnym przeciwskazaniem jest równoczesne stosowanie leków grupy SSRI z inhibitorami monoaminooksydazy, z powodu zagrożenia toksycznym wzrostem stężenia serotoniny.

 

Działania niepożądane

Najczęściej występujące działania niepożądane ze strony układu pokarmowego obserwowane podczas terapii to: biegunka, nudności, zawroty głowy, utrata łaknienia, czy zmiana smaku spowodowana pobudzeniem receptorów 5-HT3 w ośrodku wymiotnym i przewodzie pokarmowym. Ze strony układu nerwowego mogą wystąpić: niepokój, pobudzenie, bezsenność, lęk, a także koszmary senne, które wynikają z pobudzenia receptorów 5-HT2 w jądrach szwu, pnia mózgu i hipokampa. Do innych działań niepożądanych można zaliczyć nadmierne pocenie się, tachykardię i zaburzenia funkcji seksualnych.

 

Interakcje

Występujące interakcje mają najczęściej charakter farmakokinetyczny. SSRI są inhibitorami cytochromu CYP2D6. Dodatkowo hamują metabolizm neuroleptyków, TLPD, a także cimetydyny i fenytoiny. Jednoczesne stosowanie SSRI m.in. z nieselektywnymi inhibitorami MAO, wenflaksyną i węglanem litu mogą powodować powstawanie zespołu serotoninowego. Trzeba zwrócić uwagę na to, że jednoczesne stosowanie leków z tej grupy wraz z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi powoduje zwiększenie ryzyka krwawień.

 

Zespół serotoninowy

Jest to stan będący efektem nadmiernego pobudzenia receptorów serotoninowych (5-HT2A i 5-HT1A). Jego przyczyną najczęściej jest jednoczesne stosowanie co najmniej dwóch leków zwiększających aktywność serotoniny, głównie leki z grupy SSRI i inhibitorów monoaminooksydazy (inhibitory MAO). Niekiedy może on wystąpić w wyniku zatruć mieszanych innymi lekami (neuroleptyki i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), czy w wyniku przyjmowania narkotyków takich jak amfetamina i jej pochodne. Zespół serotoninowy można rozpoznać po triadzie charakterystycznych objawów, do których zaliczamy: nadpobudliwość nerwowo-mięśniową (obustronny objaw Babińskiego, kloniczne ruchy mięśni, drżenie, sztywność), nadmierne pobudzenie układu współczulnego (wysoka temperatura ciała, tachykardia, pocenie się) i w końcu zaburzenia świadomości (splątanie z niepokojem pseudoruchowym).

Bibliografia:

  1. Mutschler Farmakologia i toksykologia. Podręcznik – E. Mutschler, G. Gesslinger, H.K. Kroemer, P. Ruth, M. Schäfer-Korting, wyd. II polskie poprawione i uzupełnione, red. W. Buczko
  2. Podręcznik dla studentów farmacji, red. Waldemar Janiec, wyd. PZWL, 2014
  3. Kompendium farmakologii, red. Waldemar Janiec, wyd. PZWL, 2016
  4. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.20.13.
  5. A brief history of the development of antidepressant drugs: From monoamines to glutamate – Todd M. Hillhouse and Joseph H. Porter
  6. pl
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]