REKLAMA
REKLAMA

Ulotka dla pacjenta – beta-blokery

Beta-adrenolityki (beta-blokery)  to jedna z najczęściej stosowanych grup leków wśród pacjentów kardiologicznych. Na co dzień w aptece spotyka się wiele osób z problemami sercowo-naczyniowymi, które na stałe przyjmują leki z tej grupy. Beta-blokery nie tylko poprawiają jakość życia chorego i zmniejszają liczbę hospitalizacji, ale także skutecznie zmniejszają śmiertelność.

(fot. shutterstock)

Beta-blokery dostępne w Polsce to: acebutolol, atenolol, betaksolol, bisoprolol, celiprolol, esmolol, karteolol, metoprolol, nebiwolol, propranolol, sotalol i tymolol.

REKLAMA
REKLAMA

 

Działanie farmakologiczne

Mechanizm działania leków z grupy beta-blokerów opiera się na kompetycyjnym hamowaniu receptorów beta-adrenergicznych. W konsekwencji blokady receptorów β1 znoszone jest dodatnie działanie inotropowe i chronotropowe katecholamin na serce. Skutkuje to zwolnieniem akcji serca, zmniejszeniem jego kurczliwości i zapotrzebowania na tlen. Natomiast blokada receptorów β2 znosi zwiotczające działanie na mięśnie gładkie. Dodatkowo, leki z grupy beta-blokerów, poprzez blokadę receptorów β hamują efekty metaboliczne katecholamin. Warto dodać, że w większości wskazań terapeutycznych pożądana jest blokada receptorów β1.

 

Wskazania do stosowania

Leki grupy beta-blokerów głównie stosowane są przez pacjentów z chorobami układu krążenia. Wskazaniami do zastosowania leków tej grupy są:

  • nadciśnienie tętnicze
  • zaburzenia rytmu serca
  • niewydolność mięśnia sercowego
  • dławica piersiowa
  • jaskra
  • guz chromochłonny
  • nadczynność tarczycy
  • migrena
  • lęk sytuacyjny i uogólniony (szczególnie propranolol)
  • nadaktywność układu współczulnego (w przypadku niektórych nerwic, leczenia uzależnionych od alkoholu)

Przeciwwskazania

Leki z grupy ß-blokerów nie mogą być stosowane u pacjentów, u których występuje:

  • angina (dusznica) Prinzmetala
  • zaburzenia krążenia obwodowego
  • blokada przewodnictwa przedsionkowo-komorowego
  • bradykardia
  • astma
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (przeciwwskazanie względne)
  • zaburzenia metaboliczne

 

Działania niepożądane

Działania niepożądane przy stosowaniu leków z grupy beta-blokerów możemy podzielić na niespecyficzne i specyficzne, będące rezultatem blokady receptorów β. Do tych pierwszych możemy zaliczyć nieprawidłowości ze strony układu pokarmowego, takie jak: nudności, wymioty czy biegunki. Swoiste działania niepożądane spowodowane blokadą receptorów β w dużej mierze dotyczą układu krwionośnego. Leki β-adrenolityczne, poprzez nadmierne zmniejszenie czynności serca i jego kurczliwości mogą skutkować hipotonią. W przypadku obecności nieselektywnych leków tej grupy nasilany jest skurcz oskrzeli poprzez blokowanie receptorów β2-adrenergicznych. Innym działaniem niepożądanym jest zaburzenie gospodarki lipidowej organizmu, co prowadzi do wzrostu stężenia triglicerydów w osoczu i zmniejszenia frakcji HDL lipoprotein. Może również wstąpić podwyższenie progu pobudliwości u pacjentów posiadających rozrusznik serca. Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych jest  wydłużanie hipoglikemicznej odpowiedzi na insulinę oraz maskowanie objawów hipoglikemii.

 

Interakcje

Do interakcji leków beta-adrenolitycznych zaliczamy nasilone działanie hipoglikemiczne insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych. Może to skutkować przedłużającym się stanem hipoglikemii. W przypadku równoczesnego stosowania z innymi lekami obniżającymi ciśnienie możliwe jest zwiększenie siły działania hipotensyjnego. Przy stosowaniu przez pacjentów glikozydów nasercowych, potęgują rzadkoskurcz mięśnia sercowego. Β-blokery mogą przyczyniać się do nasilenia zaburzeń ze strony układu bodźco-przewodzącego serca, wywołanych przez leki chinidynopodobne i antagonistów kanałów wapniowych. Leki z grupy β-adrenolityków mogą wchodzić także w interakcję z pokarmem. Posiłki bogate w tłuszcz mogą powodować większe wchłanianie leku, czyli nasilać jego działanie. Zwiększone działanie hipotensyjne może także wystąpić na skutek łączenia leków z tej grupy z alkoholem. Leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych mogą zmniejszać działanie hipotensyjne B-blokerów.

 

Bibliografia:

  1. Mutschler Farmakologia i toksykologia. Podręcznik – E. Mutschler, G. Gesslinger, H.K. Kroemer, P. Ruth, M. Schäfer-Korting, wyd. II polskie poprawione i uzupełnione, red. W. Buczko
  2. Farmakodynamika. Podręcznik dla studentów farmacji, red. Waldemar Janiec, wyd. PZWL, 2014
  3. http://www.pharmindex.pl
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]