REKLAMA
REKLAMA

Sterydofobia – przegląd lekowy 52

W piątek do Twojej apteki przychodzi Pani Marta wraz ze swoim 12-letnim synem Tomkiem. Od niedawna syn jest leczony z powodu astmy oskrzelowej. Pani Marta nie jest zadowolona z zaproponowanego leczenia. Przyszła do Ciebie prosić o wydanie Ventolinu, bo poprzednie opakowanie się skończyło, a Tomek ma wciąż duszności. Domyślając się, że wystąpił jakiś problem, umawiasz się na krótki przegląd lekowy.

(fot. shutterstock)

Podstawowe informacje

Płeć mężczyzna
Wiek 12 lat
Wzrost 150
Waga 42 kg
Choroby Astma oskrzelowa

 

REKLAMA
REKLAMA

Leki

Lek Dawkowanie
Salmex 100 + 50 (salmeterol + propionian flutykazonu) 2 x dziennie 1 wziew
Ventolin aerozol (salbutamol) doraźnie
Metypred 4 mg (metyloprednizolon) doraźnie (jeśli nie działa Ventolin)

 

Wywiad

Tomek od jakiegoś czasu zaczął zgłaszać problemy z oddechem (duszność) w czasie wysiłku. W związku z tym Marta udała się z nim najpierw do lekarza pierwszego kontaktu, a następnie do alergologa dziecięcego (prywatnie, ze względu na odległe terminy na NFZ).

Po przeprowadzeniu odpowiedniej diagnostyki alergolog rozpoznała 2 tygodnie temu astmę oskrzelową u Tomka. Zaleciła stosowanie łączonego preparatu zawierającego flutykazon i salmeterol w postaci inhalatora typu dysk oraz salbutamol w aerozolu jako lek przerywający duszność. W ostateczności mieli stosować metyloprednizolon, jeśli duszność by nie ustępowała.

Po zadaniu dodatkowych pytań dowiadujesz się, że pani Marta przestraszyła się, że jej syn będzie stosował sterydy. Słyszała, że te substancje źle wpływają na człowieka, a najbardziej niebezpieczne są dla dzieci. W związku z tym stosowała jedynie Ventolin. Niestety lek ten nie przyniósł spodziewanego efektu i Tomek wciąż miał ataki duszności. Ponadto w czasie wywiadu dowiadujesz się, że Tomek miał problemy z właściwym stosowaniem inhalatora – nie umiał dobrze zsynchronizować wdechu z podaniem leku.

 

Problemy lekowe

Problem Przyczyna Interwencja Rzeczywisty/ Potencjalny
Brak efektu terapeutycznego Brak stosowania leku Edukacja matki pacjenta Rzeczywisty
Brak efektu terapeutycznego Niewłaściwe stosowanie leku Ventolin – stosowanie salbutamolu jako leku podstawowego Edukacja matki pacjenta Rzeczywisty
Brak efektu terapeutycznego Niewłaściwe stosowanie leku Ventolin – brak synchronizacji wdechu z uwolnieniem leku Edukacja pacjenta lub zastosowanie spejsera

 

Rzeczywisty
Brak efektu terapeutycznego Niewłaściwe stosowanie leku Salmex – nieumiejętność obsługi inhalatora Edukacja pacjenta lub inhalatora Potencjalny

 

Komentarz

Podstawową przyczyną nieskuteczności leczenia Tomka jest brak rzetelnej wiedzy jego mamy. Część pacjentów obawia się długotrwałego stosowania sterydów wziewnych. Efektem tego może być porzucenie podstawowej terapii w postaci łącznego stosowania długo działającego beta2-mimetyku wraz z glikokortykosteroidem.

W przypadku leczenia astmy zawsze wraz z podawaniem długo działającego beta2-mimetyku należy podawać steryd [1,2]. Do niedawna bez podania glikokortykosteroidu można było podawać tylko beta-2-mimetyki krótko działające jak salbutamol lub fenoterol. Leki te podawane były w celu przerwania ataku astmy [1].

Jednak wytyczne GINA z 2019 zalecają podawanie sterydu wraz z beta2-mimetykiem także w momencie przerywania zaostrzenia się astmy. Przy czym preferowanym beta2-mimetykiem w takim wypadku jest formoterol, gdyż działa odpowiednio szybko i długo. Co ciekawe, eksperci zalecają stosowanie tego samego inhalatora do kontroli astmy, jak i do przerywania jej zaostrzeń [2].

Twoim zadaniem jako farmaceuty jest właściwa komunikacja z panią Martą i przekonanie jej, że nawet długotrwałe przyjmowanie sterydów wziewnych jest bezpieczne dla jej syna [3,4,5]. Wymaga to przygotowania odpowiednich materiałów, opartych na badaniach naukowych oraz dobrych kompetencji komunikacyjnych.

Ponadto należy właściwie przeszkolić Tomka z używania inhalatorów. Umiejętność ich poprawnego stosowania jest kluczowa dla dobrej kontroli astmy. W przypadku osób, u których nie uda się osiągnąć właściwego poziomu współpracy, alternatywą może być zastosowanie spejsera (komory inhalacyjnej) ułatwiającego podawanie leków w aerozolu.

 

Bibliografia:

  1. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.7.
  2. Global Strategy for Asthma Management and Prevention 2019 – https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2019/06/GINA-2019-main-report-June-2019-wms.pdf
  3. Loke YK, Blanco P, Thavarajah M, Wilson AM. Impact of Inhaled Corticosteroids on Growth in Children with Asthma: Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS One. 2015;10(7):e0133428. Published 2015 Jul 20. doi:10.1371/journal.pone.0133428
  4. Erceg D, Nenadic N, Plavec D, Nogalo B, Turkalj M. Inhaled corticosteroids used for the control of asthma in a „real-life” setting do not affect linear growth velocity in prepubertal children. Med Sci Monit. 2012;18(9):CR564–CR568. doi:10.12659/msm.883352
  5. Zhang  L, Prietsch  SOM, Ducharme  FM. Inhaled corticosteroids in children with persistent asthma: effects on growth. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014, Issue 7. Art. No.: CD009471. DOI: 10.1002/14651858.CD009471.pub2.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Częśto pacjenci nie potrafią poprawnie korzystać z inhalatorów, nie potrafią nawet ich uruchomić np spiriva respimat.
Nie wiem, czy śmiać się czy płakać, tak jest jak leczy dr Google, a nie słucha się lekarza prowadzącego-ale świadczy to też o braku dobrej informacji przekazanej na wizycie:informacji o chorobie i jak się ją leczy i jakie są metody leczenia-ale czego się spodziewać jak NFZ przewiduje 10 minut na pacjenta.
To świadczy o tym, że pacjenci nie ufają lekarzom, którzy ich leczą....
To chyba nie jest brak zaufania, tylko wyjaśnienia wszystkiego punkt po punkcie, ktoś poinformowany nie neguje.