REKLAMA

Skóra – jak ją zabezpieczyć przed mrozami?

Skóra zajmuje powierzchnię od 1,6 m2 do 1,8 m2 i jest największym narządem ludzkiego organizmu. Jedną z funkcji, jaką realizuje, jest ochrona przed czynnikami zewnętrznymi, w tym przed szkodliwym wpływem niskich temperatur, promieniowania UV oraz nadmierną utratą wody. W zależności od pory roku wymaga innej pielęgnacji. Zimą potrzebuje przede wszystkim regeneracji i nawilżenia.

 

REKLAMA
REKLAMA

(fot. shutterstock)

Budowa skóry

Skóra składa się z tkanki podskórnej, skóry właściwej i naskórka. Leżąca najgłębiej tkanka podskórna zbudowana jest z ułożonych w zraziki komórek tłuszczowych otoczonych tkanką łączną. Pomiędzy zrazikami znajdują się części wydzielnicze gruczołów potowych, naczynia krwionośne oraz włókna nerwowe.

Najważniejszą warstwą skóry jest skóra właściwa, złożona głównie z włókien kolagenowych, elastynowych i siateczkowych, macierzy zawierającej kwas hialuronowy i naczyń krwionośnych.

Pomiędzy skórą właściwą a naskórkiem znajduje się złożona z białek (kolagen) i proteoglikanów (lamina, fibrynoektyna, integryna) błona podstawna. Tworzy charakterystyczny zbudowany z blaszki jasnej i ciemnej falisty układ.

Naskórek charakteryzuje się budową warstwową. Najbardziej zewnętrzną jest warstwa rogowa, następnie ziarnista, kolczysta oraz podstawna (rozrodcza). W dwóch ostatnich zachodzi proces związany z tworzeniem się nowych komórek, które co około 28 do 30 dni ulegają złuszczeniu.

 

Funkcje skóry

Skóra jako największy narząd organizmu pełni wiele funkcji. Bierze udział w termoregulacji, gospodarce wydzielniczej, syntezie niektórych związków, metabolizmie białek, lipidów i węglowodanów, odpowiedzi immunologicznej, resorpcji niektórych substancji. Obecne w skórze receptory umożliwiają odbieranie bodźców: zimna, ciepła, dotyku.

Jednak najważniejszą rolą, jaką pełni jest ochrona przed działaniem czynników mechanicznych, chemicznych, fizycznych i biologicznych oraz oddzielenie narządów od środowiska zewnętrznego.

Funkcja ochronna możliwa jest dzięki obecności bariery naskórkowej, w skład której wchodzą komórki warstwy rogowej, tzw. cement międzykomórkowy oraz naturalny czynnik nawilżający (NMF).

 

Skóra – pielęgnacja zimą

Zimą skóra wystawiona jest na działanie wielu niekorzystnych czynników, do których można zaliczyć wiatr, mróz, ciągłe przebywanie w ogrzewanych pomieszczeniach o małej wilgotności. Wszystko to sprzyja przesuszeniu i podrażnieniom, na które szczególnie narażone są osoby z cerą suchą. Najważniejszym etapem pielęgnacji skóry zimą powinno być odpowiednie jej nawilżenie. Dodatkowo osoby o cerze naczynkowej powinny stosować preparaty uszczelniające naczynia krwionośne, ponieważ duży mróz powoduje pogorszenie ich stanu.

Słońce odbijające się od śniegu może spowodować podrażnienia, a nawet oparzenia słoneczne, dlatego o tej porze roku również wskazane są preparaty z filtrami słonecznymi.

Do codziennego stosowania zalecane są kremy o tłustej konsystencji, pełniące poza nawilżaniem rolę izolacyjną.  Należy pamiętać, aby po zastosowaniu kosmetyku na bazie wody odczekać aż dobrze się wchłonie, ponieważ woda, która stanowi główny jego składnik w mroźny dzień może zamarznąć i spowodować odmrożenia.

 

Skóra – substancje nawilżające

Wśród składników nawilżających skórę można wyróżnić dwie główne grupy: hydrofilowe i hydrofobowe. Do pierwszej należą składniki o małych cząsteczkach, które wnikają w głąb naskórka oraz o dużych cząsteczkach, osadzające się powierzchniowo. Natomiast w drugiej są oleje i woski, tworzące okluzyjny film na powierzchni skóry, zapobiegający odparowaniu z niej wody.

Do podstawowych związków o działaniu nawilżającym należą humektanty – produkty higroskopijne mające zdolność wiązania wody z otoczenia oraz emolienty, które zmiękczają i uplastyczniają naskórek oraz zatrzymują wodę w głębszych warstwach.

Przy ocenie skuteczności preparatu ważna jest poza jego składem również głębokość, na którą przenika. Najlepiej byłoby aby zatrzymywał się w warstwie skóry właściwej, ponieważ to w niej zachodzą najistotniejsze procesy.

 

Humektanty

Tę grupę związków można podzielić na wielkocząsteczkowe i małocząsteczkowe. Najczęściej wykorzystywanymi humektantami o dużych cząsteczkach są:

  • kwas hialuronowy (hyaluronic acid),
  • kolagen (collagen),
  • elastyna (elastyna).

Te trzy substancje stanowią podstawowe struktury zapewniające jędrność i elastyczność skóry. Jednak ze względu na wielkość cząsteczek osadzają się jedynie powierzchownie, dlatego kosmetyki, które je zawierają mają tylko działanie nawilżające i wygładzające. Nie docierają do głębiej położonych warstw.

Natomiast do grupy humektantów o małych cząsteczkach zaliczane są:

  • gliceryna (glicerin),
  • glikol propylenowy (propylene glycol),
  • glikol butylenowy (butylene glycol).

Cechują je silne właściwości higroskopijne, przez co przyciągają wodę i zwiększają uwodnienie warstwy rogowej. Dodatkowo wykazują właściwości regenerujące oraz kojące.

Do innych małocząsteczkowych składników należą także:

  • kwas piroglutaminowy (PCA – pyroglutamic acid),
  • sorbitol,
  • mleczan sodu (sodium lactate),
  • mocznik (urea),
  • pantenol (panthenol).

Mocznik jako substancja nawilżająca działa tylko w małych stężeniach, ponieważ w większych ma właściwości keranolityczne. Cechuje go zdolność penetrowania warstwy rogowej. Sorbitol i kwas piroglutaminowy pozostawiają na skórze film i zmiękczają naskórek. Natomiast pantenol stymuluje wzrost i odnowę komórek, dzięki czemu działa regenerująco i przyspiesza gojenie. Zmniejsza również zaczerwienienie i pieczenie podrażnionej skóry.

 

Emolienty

W przeciwieństwie do humektantów pozostawiają na powierzchni skóry tłustą warstwę. Tworzy się ona po odparowaniu z kosmetyku wody i stanowi okluzję, zabezpieczającą przed wysuszeniem. Produkty zawierające emolienty powodują, że skóra staje się gładka i miła w dotyku. Uszczelniają również płaszcz hydrolipidowy poprzez uzupełnienie niedoborów lipidów międzykomórkowych, co zapewnia prawidłowe funkcjonowanie skóry.

Przeczytaj osobny artykuł dotyczący emolientów!

Do emolientów zaliczane są tłuszcze zwierzęce oraz roślinne, które dzielą się jeszcze na oleje i woski. Przykładowymi tłuszczami roślinnymi są:

  • olej ogórecznikowy (Borage oil) – o dużej zawartości kwasu γ – linolenowego (GLA),
  • olej wiesiołkowy (Evening primrose oil) – bogaty w kwasy CLA – linolowy i oleinowy,
  • olej z oliwek (Olive oil) – antyoksydant o właściwościach napinających,
  • masło Shea (Butyrospermum paradoxum) – naturalny filtr przeciwsłoneczny,
  • Jojoba p(Jojoba oil) – ciekły wosk działający antyoksydacyjnie.

 

Do tłuszczy zwierzęcych, pełniących rolę emolientów zalicza się m.in:

  • olej emu (Emu oil) – regenerujący i bakteriobójczy,
  • lanolinę (Lanolin) – przyspieszającą odbudowę skóry.

Emolientami są również silikony (dimetikon, cyklometikon, fenylometikon), które tworzą na skórze film, przez co mają właściwości wygładzające. Powodują, że skóra jest gładka, poprawiają rozsmarowywalność kremów, nie powodując przy tym nadmiernego świecenia. Przy ich stosowaniu należy jednak zachować ostrożność, ponieważ w przypadku bardzo suchej cery mogą ten stan dodatkowo nasilić.

Ważną grupą, która cieszy się obecnie coraz większą popularnością są ceramidy. Otrzymywane są metodami biotechnologcznymi lub z roślin w taki sposób, aby jak najbardziej przypominały ludzkie naturalne ceramidy stanowiące główny składnik cementu międzykomórkowego. Najważniejszą ich funkcją jest uszczelnienie i ograniczenie parowania wody z naskórka. Wchodzą w skład kremów, balsamów, a nawet żeli myjących przeznaczonych do pielęgnacji skóry normalnej i suchej.

 

 

Bibliografia:

  1. Dermatologia. Ilustrowany podręcznik dla kosmetologów, D.Nowicka, Wydawnictwo KosMed, Wrocław 2017 r.;
  2. Praktyczna kosmetologia krok po kroku. Kosmetologia twarzy, A.Kamińska, K. Jabłońska, A.Drobnik, Wydawnictwo PZWL, 2014 r.;
  3. Kosmeceutyki, Zoe Diana Draelos, redakcja wydania polskiego Andrzej Ignaciuk, Wydawnictwo Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2011 r.
REKLAMA

Dominika Polakowska

Jestem studentką IV roku farmacji na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. W wolnym czasie lubię czytać nowinki ze świata zdrowia i nauk medycznych. Poza tym z przyjemnością poznaję nowych ludzi, spędzam czas z przyjaciółmi oraz podróżuję. Propaguję zdrowy styl życia i odżywiania. Spacery na świeżym powietrzu pozwalają mi na chwilę refleksji w codziennym biegu.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]