REKLAMA
REKLAMA

Różnice w podłożach leków stosowanych miejscowo

Wśród leków stosowanych na skórę wyróżnia się między innymi kremy, maści, żele oraz emulsje. Wszystkie z nich są do siebie podobne, a dla pacjenta lek wyciskany z tubki najczęściej będzie nazwany po prostu maścią bez względu na jego podłoże. Rodzaj podłoża leku stosowanego miejscowo ma jednak wpływ na różne parametry.

(fot. shutterstock)

 

REKLAMA
REKLAMA

Czy słowo “maść” zawsze znaczy to samo?

Farmakopea określa maści (łac. Unguenta) jako postaci leku przeznaczone do stosowania przede wszystkim na skórę lub błony śluzowe. Mogą one wywoływać działanie lecznicze miejscowe lub ogólnoustrojowe albo wykazywać jedynie efekt nawilżający lub ochronny. Mają one konsystencję półstałą i charakteryzują się plastycznością, która umożliwia rozsmarowanie preparatu i zapewnia odpowiednią przyczepność do posmarowanej powierzchni.

Według farmakopealnej monografii pt. „Półstałe preparaty do stosowania na skórę” wyróżnia się takie rodzaje maści, jak: kremy, żele, pasty, a także maści hydrofobowe, hydrofilowe oraz emulgujące wodę.

Nazewnictwo tradycyjne określa maść jako preparat wykonany na bezwodnym, lipofilowym podłożu. Kremem nazywa się układ emulsyjny, dwufazowy. Natomiast żel to preparat na podłożu hydrofilowym, uwodnionym albo bezwodnym.

 

Na co wpływa rodzaj podłoża?

Podłoże odgrywa dużą rolę w lekach przeznaczonych do stosowania miejscowego. Ma ono wpływ na penetrację leku w głąb skóry i siłę działania, czyli od niego zależy bezpieczeństwo, skuteczność i tolerancja preparatu. Od składu zastosowanego podłoża zależy także konsystencja, lepkość i łatwość rozprowadzania leku na docelowej powierzchni.

Sprawdź: Podłoża maściowe

 

Emulsje

Są to układy złożone z dwóch niemieszających się ze sobą faz. Wyróżnia się fazę rozproszoną oraz rozpraszającą. Obie fazy mogą się różnić konsystencją, w zakresie od ciekłej do półstałej. Średnica cząstek fazy rozproszonej wynosi od 0,1 µm do 10 µm. Układ ten stabilizowany jest przez emulgator. Emulsje powstają podczas mechanicznego rozpraszania faz. Ma to nazwę emulgowania.

Emulsje są często stosowane w schorzeniach dermatologicznych przebiegających z zaburzeniami rogowacenia, np. łuszczycy. W zależności od substancji wchodzących w skład preparatu, mogą być one wykorzystywane w przypadku różnego rodzaju wyprysków, kontaktowego zapalenia skóry, atopowego zapalenia skóry lub łupieżu, czy nawet powierzchownej grzybicy skóry. Popularne wśród preparatów dla dzieci emolienty również należą do grupy emulsji.

 

Maści vs kremy

Na pierwszy rzut oka wyglądają bardzo podobnie, mogą być tak samo wyciskane z tubki lub umieszczone w słoiczku czy pudełku. Różnią się one między sobą w głównej mierze stosunkiem fazy olejowej do wodnej. Krem zawiera większą ilość wody w porównaniu do maści, dlatego łatwiej go rozprowadzić w danym miejscu. Charakteryzuje się mniejszą lepkością, ale szybszym wchłanianiem substancji czynnej.

Maść zawiera znacznie więcej fazy olejowej, przez co konsystencja jest twardsza i bardziej lepka. Utrzymuje się dłużej na skórze od kremu, przez co wchłanianie substancji czynnej również zachodzi przez dłuższy czas. Pozostawia warstwę, która chroni przed utratą wody. Maści zapewniają większą penetrację leku przez warstwy skórne.

Kremy ze względu na swoje właściwości będą nadawały się do stosowania w przypadku zapalenia skóry oraz sączących się i „mokrych” zmian skórnych, a także takich, gdzie lek trzeba zastosować na bardzo dużej powierzchni ciała. Suche stany skóry, takie jak łuszczyca będą wskazaniem do stosowania maści. Dla skóry wrażliwej lepszym wyborem będzie maść, ponieważ większa zawartość wody w kremie bardzo często wymusza zastosowanie środków konserwujących.

 

Żele

W tej postaci leku podłoże stanowi woda często z dodatkiem glicerolu lub glikolu propylenowego. Faza wodna jest żelowana za pomocą polimerów pochodzenia naturalnego lub syntetycznego rozpuszczalnych w wodzie, które wytwarzają charakterystyczną strukturę sieciową.

Po naniesieniu żelu na skórę następuje dość szybkie odparowanie wody, co może dawać efekt wysuszający. Korzystną cechą jest łatwe rozsmarowywanie, zmywanie oraz przezroczystość. Natomiast wadą jest konieczność konserwacji ze względu na środowisko wodne, które sprzyja rozwojowi mikroorganizmów.

Podłoża hydrożelowe wykorzystywane są w produkcji preparatów przeznaczonych na błony śluzowe jamy ustnej lub nosa, a także do oka i doodbytniczo. Bardzo często ta forma spotykana jest także w lekach zawierających niesteroidowe leki przeciwzapalne stosowane miejscowo oraz w preparatach stosowanych w niewydolności żylnej kończyn dolnych.

 

 

Bibliografia:

  1. Farmacja stosowana – Małgorzata Sznitowska, PZWL, 2017.
  2. Receptura apteczna – Renata Jachowicz, PZWL, 2015.
  3. https://www.walgreens.com/topic/faq/questionandanswer.jsp?questionTierId=700008&faqId=1300002
  4. https://www.edocamerica.com/health-tips/creams-and-ointments-whats-the-difference-which-is-best/
  5. Furoinian mometazonu w kremie i maści: prospektywne badania nawilżenia naskórka i przeznaskórkowej utraty wody – Jacek Szepietowski, Weronika Chorążyczewska, Grażyna Szybejko-Machaj, Joanna Salomon. Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii AM we Wrocławiu
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie / Rejestracja

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto na farmacja.net? Zaloguj się
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo