REKLAMA

Przykłady Leków zaburzających widzenie

Stosowanie leków zawsze może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Do jednych z najbardziej uciążliwych można zaliczyć te, które dotyczą naszego najważniejszego zmysłu, czyli wzroku.

(fot. shutterstock)

Zaburzenia widzenia mogą być spowodowane stosowaniem leków miejscowo, jak i ogólnoustrojowo. Warto więc zapoznać się bliżej z substancjami mogącymi pogarszać nasz wzrok.

REKLAMA
REKLAMA

Narząd wzroku

Zbudowany jest z trzech podstawowych części, do których zaliczamy: gałkę oczną, aparat ochronny oka i aparat ruchowy oka. Substancje lecznicze mogą wpływać na różne elementy narządu wzroku, co będzie skutkowało wystąpieniem zaburzeń w ich prawidłowym funkcjonowaniu.

Amiodaron

Jest to lek zaliczany do analogów hormonu tarczycy. Stosowany w celu zmniejszenia częstotliwości skurczów mięśnia sercowego. Działa on przeciwarytmicznie po około 4 do 7 dni po rozpoczęciu podawania. Substancja ta może kumulować się w tkankach.

Do działań niepożądanych zalicza się powstające złogi w obrębie rogówki. Zmiany te opisywane są jako biało-żółto-brązowe złogi, układające się w linie przypominające rozpięte skrzydła motyla lub kocie wąsy. Pacjenci z tą przypadłością mogą narzekać na świąd, pieczenie, światłowstręt i widzenie różnych wielobarwnych okręgów wokół źródła światła. Inne doniesienia mówią o możliwości wystąpienia neuropatii w obrębie nerwów wzrokowych. Tym zmianom może towarzyszyć zaniewidzenie i zdecydowane pogorszenie ostrości widzenia różnych obiektów.

Digoksyna

Substancja stosowana w celu zwiększenia siły skurczu serca, która również może powodować zaburzenia widzenia. Fachowa literatura wskazuje, że objawy toksyczności digoksyny można zaobserwować przy stężeniu substancji w osoczu powyżej 2,0 nanogramów/ml. Do skutków ubocznych wywołanych przez glikozydy naparstnicy możemy zaliczyć: dolegliwości związane z zaburzeniem widzenia barw, widzenie błysków czy problemy związane z zamazywaniem się obrazu. Pacjenci mogą skarżyć się na widzenie w żółtym kolorze.  Inne opisywane działania niepożądane to m.in. oczopląs, zapalanie spojówek czy toksyczne uszkodzenie nerwu wzrokowego, któremu może towarzyszyć silny ból. Zaburzenia widzenia są odwracalne i ustępują po zaprzestaniu zażywania leków z tej grupy.

 

Chlorochina

Lek stosowany w takich chorobach jak: malaria, reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń rumieniowaty. Chlorochiny nie powinno stosować się u osób z zaburzeniami czynności siatkówki. Substancja ta cechuje się wieloma działaniami niepożądanymi. Może ona być przyczyną zaburzeń w działaniu ciałka rzęskowego, objawiających się zaburzeniem akomodacji i nieostrym widzeniem. U niektórych pacjentów może dojść do obrzęku i zmętnienia rogówki. Chorzy mogą skarżyć się na widoczną przez nich poświatę wokół źródeł światła. Literatura podaje, że stosowanie chlorochiny może być powodem podwójnego widzenia, a nawet całkowitej utraty wzroku.

 

Glikokortykosteroidy

Potocznie nazywane sterydami, stosuje się je w leczeniu chorób o podłożu zapalnym i takich, które wymagają zmniejszenia aktywności układu immunologicznego. Ich długotrwałe przyjmowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, w tym również dotyczących narządu wzroku.

W przypadku zaobserwowania zmian dotyczących wzroku, zaleca się wizytę u specjalisty, ponieważ może pojawić się zaćma, jaskra lub centralna chorioretinopatia surowicza. Warto tutaj zwrócić uwagę na to, że sterydy najczęściej mogą przyczyniać się do powstania zaćmy podtorebkowej tylnej, która to cechuje się znacznym zaburzeniem widzenia w jasno oświetlonych pomieszczeniach.

 

Etambutol

Chemioterapeutyk stosowany w skojarzeniu z innymi lekami w leczeniu gruźlicy. Wykazuje on działanie tuberkulostatyczne wobec prątków gruźlicy. Niekiedy jego stosowanie może wiązać się z pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego. Może ono objawiać się m.in. zaburzeniem widzenia barw, osłabieniem ostrości, zwężeniem pola widzenia, a także obecnością mroczka centralnego lub obwodowego. Zwykle te zmiany są przemijające, choć w cięższych przypadkach powrót do zdrowia może trwać nawet kilka miesięcy. Bardzo rzadko można odnotować zanik nerwu wzrokowego, prowadzący do nieodwracalnych zaburzeń widzenia.

 

Izoniazyd

Podobnie jak etambutol znajduje zastosowanie w leczeniu gruźlicy. Cechuje się podobnymi działaniami niepożądanymi. Mechanizm działania nie jest do końca wyjaśniony. Mówi się, że izoniazyd poprzez wbudowywanie się w NAD powoduje hamowanie enzymów oddechowych bakterii. Literatura podaje, że izoniazyd to substancja, która spośród leków przeciwgruźliczych najrzadziej wywołuje działania niepożądane. Jeśli jednak wystąpią, to najczęściej są to zaburzenia ze strony układu nerwowego. Takie jak: zaburzenia przemiany witaminy B6, któremu mogą towarzyszyć zapalenia nerwów obwodowych. Innym skutkiem ubocznym może być hamowanie syntezy kwasu aminomasłowego a także hamowanie aktywności oksydazy monoaminowej w OUN objawiające się niepokojem czy zawrotami głowy. U pacjentów słabiej acetylujących izoniazyd może dojść do uszkodzenia wątroby (poprzez zwiększenie aktywności transaminaz wątrobowych, nie dając żadnych objawów klinicznych).

 

Retinoidy

Leki będące pochodnymi witaminy A, do których należą m.in. izotretynoina, tretynoina, acytretyna. Charakteryzują się działaniem przyśpieszającym wzrost komórek nabłonka, a także działaniem wzmagającym syntezę glikoprotein. Znajdują swoje zastosowanie w dermatologii. Działania niepożądane tych substancji najczęściej mogą wiązać się z hiperwitaminozą A.

W przypadku tej grupy leków mogą wystąpić takie skutki uboczne, jak zmętnienie rogówki, zespół suchego oka, zapalenie rogówki, a także niedowidzenie w ciemnościach. Innym działaniem niepożądanym przy stosowaniu retinoidów może być nadwrażliwość na światło, które może być niebezpieczne szczególnie dla kierowców.

Warto pamiętać, że każda substancja nawet w małym stężeniu może powodować działania niepożądane. Upośledzenie widzenia towarzyszące stosowaniu jakichkolwiek preparatów zawsze powinno być konsultowane ze specjalistą.

 

Bibliografia:

  1. https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/10279/8779
  2. https://www.mp.pl/pacjent/astma/leczenie/49831,glikokortykosteroidy-gks-w-leczeniu-astmy
  3. https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobysoczewki/73341,zacma
  4. https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=1585-c
  5. Kompendium farmakologii – Waldemar Janiec, PZWL, 2015
  6. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Arechin, 250 mg, tabletki
  7. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Enthambutol Pliva, 250 mg, kapsułki
  8. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Encortolon, 5 mg, tabletki
  9. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Aknenormin 20 mg 20 mg kapsułki miękkie
  10. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO DIGOXIN WZF, 250 mikrogramów tabletki
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]