REKLAMA
REKLAMA

Przegląd preparatów wspomagających pracę stawów

Problemy stawów są częstą przyczyną wizyt pacjentów w aptekach. Coraz częściej zaczynają dotyczyć ludzi młodych. Mogą one być spowodowane różnymi stanami chorobowymi, ale także stylem życia. W aptece znajduje się mnóstwo preparatów dedykowanych tym dolegliwościom. Co doradzić pacjentom?

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Stawy w naszym organizmie

Stawy to ruchome połączenia minimum dwóch kości, które umożliwiają im poruszanie się względem siebie. Wyróżnia się stawy proste (zbudowane z dwóch kości) i złożone (zbudowane z co najmniej trzech kości). Staw składa się z powierzchni stawowych pokrytych chrząstką szklistą, torebki i jamy stawowej. Dodatkowymi elementami stawów są łąkotki, więzadła stawowe, krążki i obrąbki stawowe oraz kaletki maziowe i trzeszczki. Ze względu na różnice w budowie, wykazują one różną ruchomość.

 

Przyczyny problemów ze stawami

Na niektóre czynniki ryzyka nie jesteśmy w stanie wpłynąć. Są to między innymi czynniki genetyczne oraz wiek.

Natomiast do czynników zależnych od nas należą:

  • Aktywność fizyczna – niektóre dyscypliny sportowe związane są ze zwiększonym przeciążeniem stawów i urazami. Mimo tego dobra kondycja fizyczna przyczynia się do wzmocnienia mięśni, które stabilizują staw i zapewniają płynność ruchu.
  • Otyłość – nadmierna masa ciała powoduje zwiększone obciążenie stawów, głównie stawu kolanowego. Redukcja masy ciała przyczynia się do zmniejszenia ryzyka zachorowania na wiele chorób, w tym schorzeń dotyczących układu ruchu.
  • Czynniki zawodowe – ciężka praca fizyczna oraz długotrwałe pozostawanie w tej samej pozycji również wpływa niekorzystnie na stawy.
  • Zaburzenia budowy stawu – pewną część wad wrodzonych można korygować dzięki odpowiedniej rehabilitacji lub operacyjnie.

Reumatoidalne zapalenie stawów, dowiedz się więcej!!

Preparaty wspomagające pracę stawów

W aptece dostępne jest wiele różnych preparatów, które przeznaczone są dla osób skarżących się na problemy ze stawami. Większość z nich to suplementy diety występujące w postaci kapsułek, tabletek lub saszetek z proszkiem do rozpuszczenia w wodzie. W składzie tych preparatów najczęściej występują glukozamina, chondroityna, kolagen i witamina C.

  • Glukozamina

Jest to aminocukier naturalnie występujący w ludzkim organizmie. Związek ten znajduje się w mukopolisacharydach, mukoproteinach oraz chitynie. Glukozamina to substrat do biosyntezy proteoglikanów, które wchodzą w skład substancji podstawowej chrząstki. Dostarczanie glukozaminy z zewnątrz wpływa korzystnie na zachowanie właściwości biologicznych, chemicznych i fizycznych chrząstki.

Glukozaminę otrzymuje się syntetycznie lub z chityny. W wielu preparatach jest ona pozyskiwana ze skorupiaków, dlatego osoby uczulone na te organizmy nie mogą ich stosować. Do działań niepożądanych występujących po stosowaniu preparatów z glukozaminą należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe i reakcje nadwrażliwości.

  • Chondroityna

Związek ten należy do glikozaminoglikanów. Są to związki, które w połączeniu z białkami tworzą proteoglikany, czyli ważny składnik tkanki chrzęstnej i nadaje jej odpowiednie właściwości mechaniczne. Zwiększona biosynteza proteoglikanów i hamowanie aktywności enzymów litycznych może spowalniać procesy degeneracji chrząstki.

Mogą wystąpić działania niepożądane takie jak: wysypka, rumień, świąd lub obrzęk oraz łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

  • Kolagen

Kolagen należy do grupy białek fibrylarnych, które są głównym składnikiem macierzy zewnątrzkomórkowej. Występują one w większości tkanek i narządów, m.in. w chrząstkach. Utrzymują integralność strukturalną i sprężystość tkanki łącznej, a także zapewniają wytrzymałość na rozciąganie.

Z wiekiem dochodzi do modyfikacji kolagenu. Skutkiem tego jest upośledzenie biomechanicznych właściwości chrząstki. Zwiększa się jej sztywność i wrażliwość na urazy. Ponadto do degradacji kolagenu doprowadzają także wolne rodniki.

  • Witamina C

Rolą witaminy C w preparatach przeznaczonych na stawy jest udział w biosyntezie kolagenu. Kwas askorbinowy uczestniczy w hydroksylacji reszt proliny oraz lizyny do hydroksyproliny i hydroksylizyny. Witamina C dostarcza elektrony enzymom, które uczestniczą w tej reakcji, dzięki czemu prokolagen może zostać przekształcony w kolagen.

Co robić, kiedy pacjent zgłasza się z pierwszymi objawami bólu?

Skuteczność działania

Skuteczność preparatów na stawy w głównej mierze może zależeć od stanu organizmu, występujących niedoborów oraz stylu życia. Problemy ze stawami mają różne przyczyny, dlatego nie ma jednego wspaniałego środka na tę dolegliwość.

Niewiele jest badań naukowych potwierdzających skuteczność wymienionych substancji. Ponadto muszą być stosowane przez długi czas (zazwyczaj 6 miesięcy), aby zauważyć efekt). Przeglądy literatury wskazują na to, że brak jest korzyści istotnych klinicznie dla pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów. Konieczne są kolejne badania, aby bezwzględnie potwierdzić skuteczność tych substancji.

Chcąc polecać pacjentom preparaty tego typu, należy mieć również na uwadze dość wysoką cenę. Niestety, nie każdy może sobie pozwolić na taką długotrwałą kurację.

 

Wspomaganie niefarmakologiczne pracy stawów

Poza aptecznymi preparatami pomocna może okazać się zmiana obuwia. Odpowiednio dobrane buty przeznaczone do konkretnych dyscyplin sportowych, a także wygodne buty do codziennego stosowania mogą wpłynąć na poprawę stanu stawów (jeśli przyczyną problemów nie były stany chorobowe lub niedobory w diecie).

Ważna jest również zbilansowana dieta, bogata w witaminy i minerały. Nie powinno w niej także zabraknąć kwasów omega-3. Odpowiednia dieta pomoże w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.

 

Bibliografia:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/65000,choroba-zwyrodnieniowa-stawow
  2. https://www.mp.pl/pacjent/leki/leki/subst.html?id=1015
  3. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=4595
  4. Struktura, funkcja i znaczenie biomedyczne kolagenów – Kamila A. Czubak, Halina M. Żbikowska, ANN. ACAD. MED. SILES. 2014, 68, 4: 245–254.
  5. Osteoartroza: etiologia, czynniki ryzyka, mechanizmy molekularne – Michał Chojnacki, Adam Kwapisz, Marek Synder, Janusz Szemraj, Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 640-652
  6. Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie – Katarzyna Janda, Magdalena Kasprzak, Jolanta Wolska, Pom J Life Sci 2015, 61, 4, 419–425.
  7. https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD005614.pub2/full?highlightAbstract=glucosamine%7Cwithdrawn%7Cglucosamin
  8. Use of glucosamine and chondroitin to treat osteoarthritis: a review of the literature – Lopes Júnior OV, Inácio AM, Rev Bras Ortop. 2013 Sep 27
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Taki żeby miał dużo kolagenu i kupują jeden listek na sprawdzenie ;0
O taki który najlepiej ma wszystko i najszybciej zadziała ;)
Tani,dużo ,stosowany raz dziennie i przynoszący skutek natychmiast