Przegląd lekowy 34 – problemy z leczeniem cukrzycy – rozwiązanie

Pani Irena od dłuższego czasu leczy się na nadciśnienie tętnicze, a od czterech miesięcy na cukrzycę typu. W związku z tym jest częstym gościem w Twojej aptece. Jest osobą uśmiechniętą i zadowoloną z życia. Dobrze jest z nia porozmawiac, bo zawsze dostarcza dużo dobrej energii. Możesz ją często obserwować jak energicznym krokiem idzie obok apteki do pracy, na spacer, bądź na spotkanie ze znajomymi. Niestety ostatnimi czasy jest trochę przygaszona. Twierdzi, że ma problemy z leczeniem cukrzycy. Dlatego też postanowiła umówić się z Tobą na przegląd lekowy.

problemy z leczeniem cukrzycy
Czy wiesz jak pomóc pani Irenie? fot. Shutterstock
Płeć Kobieta
Wiek 63 lata
Wzrost 165 cm
Waga 85 kg
Choroby Nadciśnienie tętnicze
Cukrzyca typu 2

 

Leki

Leki Dawkowanie
Metformina 850 mg 1-1-1
Amaryl 1 mg (glimepiryd) 1-0-0
Polpril 5 mg (ramipril) 1-0-0
Indapen SR (indapamid) 1-0-0

Wywiad – jakie są problemy z leczeniem cukrzycy?

Pani Irena oprócz zestawu leków przynosi także wyniki badań, między innymi HbA1c – 8,4% (Zajrzyj: Kryteria wyrównania dla cukrzycy). Lekarz diabetolog ich nie widział, bo czas oczekiwania na wizytę jest bardzo długi, a do lekarza pierwszego kontaktu jeszcze nie dotarła.

Pani Irena pyta się o konieczność pomiaru glikemii. Okazuje się, że od dwóch miesięcy nie dokonuje samokontroli poziomu glukozy we krwi. Okazuje się, że nakłuwanie bardzo ją boli i nie może się przemóc do robienia badań. Nie pamięta też kiedy ostatni raz zmieniała lancet. Podejrzewa, że ponad miesiąc temu. W efekcie nie wie jaką ma glikemię. Dodatkowo nie analizuje dokładnie swojej diety. Przyznaje, że nie jest ona zbyt restrykcyjna. Niestety lubi słodycze i nie ogranicza ich stosowania. Pije też dużo soków owocowych i nie widzi w tym nic niebezpiecznego dla niej. Nie czuje żeby dieta wpływała negatywnie na jej życie, choć czuje się nieco senna, więcej pije, a co za tym idzie częściej oddaje mocz.

Po zadaniu dodatkowych pytań okazało się, że pani Irena nie stosuje metforminy. Odstawiła lek w pierwszym miesiącu leczenia. Zrobiła tak ze względu nie trudne do zaakceptowania przez nią biegunki. Jak tylko przestała stosować lek biegunki minęły, co utwierdziło panią Irenę w decyzji.

Problemy lekowe

 

Problem Przyczyna Interwencja Potencjalny/ Rzeczywisty
Nieskuteczna terapia cukrzycy. Samowolne odstawienie metforminy przez pacjentkę. Edukacja nt działania metforminy. Próba powrotu do leczenia. Zalecenie wizyty u lekarza Rzeczywisty
Nieskuteczna terapia cukrzycy. Brak monitorowania terapii. Edukacja pacjentki. Propozycja alternatywnych sposobów pomiaru glikemii. Rzeczywisty
Nieskuteczna terapia cukrzycy. Pacjentka nie stosuje diety. Edukacja pacjentki. Przygotowanie odpowiednich ulotek. Rzeczywisty
Działanie niepożądane metforminy Częste działanie niepożądane leku, zwykle przemijające z czasem. Zbyt krótki czas terapii. Edukacja nt działania metforminy. Próba powrotu do leczenia. Zalecenie wizyty u lekarza Rzeczywisty

Problemy z leczeniem cukrzycy

Podstawowym błędem pani Ireny jest samowolne odstawienie metforminy. Jednak trudno jej się dziwić, skoro doświadczyła trudnych do zaakceptowania działań niepożądanych od tego leku. Problemy z biegunką niestety są dość częste u osób zaczynających stosowanie metforminy. Efekt ten powinien samoistnie ustąpić z czasem. Niestety nie jest to gwarantowane. Problem z odstawieniem metforminy może też wynikać z niewłaściwej komunikacji. Być może jeśli pani Irena wiedziałaby o ryzyku działań niepożądanych i o tym, że powinny minąć, zachowałaby się inaczej.

Kolejnym problemem naszej pacjentki jest brak monitorowania glikemii. Szczególnie jest to kłopotliwe w momencie kiedy odstawiła metforminę. Wyniki badań HbA1c pokazują, że średni poziom glikemii w ostatnich 3 miesiącach był zbyt wysoki. Jednak skoro pacjentka nie stosuje diety i jednego z leków przeciwcukrzycowych, to nie jest to dziwne.

Problem z monitorowaniem terapii może też wynikać ze zbyt rzadkiej zmiany lancetów. Nikt pani Irenie nie powiedział jak często trzeba je zmieniać. W efekcie używała zbyt długo tego samego lancetu. Pomijając kwestie higieniczne, tępy lancet na pewno zwiększał ból przy nakłuwaniu.

Ostatnim problemem jest dieta. Osoby chorujące na cukrzycę typu 2 powinny dostosować do co jedzą do swojej choroby. Bez tego leczenie będzie dużo mniej skuteczne. Dodatkowo otyłość będzie pogarszać rokowania leczenia. W związku z tym zmniejszenie masy ciała jest jednym z ważniejszych celów.

Rozwiązanie

Pani Irena powinna mimo wszystko spróbować podjąć leczenie metforminą. Być może biegunki ustąpią po pewnym czasie. Poza tym dobrze żeby udała się do lekarza, gdyż może być konieczna modyfikacja dawki leku. Im wyższa dawka, tym większe ryzyko działań niepożądanych. Jednak ustalenie schematu leczenia należy do lekarza.

Jeśli pani Irena będzie stosować właściwą technikę nakłuwania i często zmieniać lancety, to ból może być mniejszy. Powinna wypróbować czy odczucia przy nowym lancecie będą do zaakceptowania. Jeśli dalej nie będzie w stanie samodzielnie mierzyć glikemii, to rozwiązaniem dla niej mogą być rozwiązania oparte na sensorach bezprzewodowych jak FreeStyle Libre. Sensor wystarczy wkłuć raz na 14 dni, a pomiaru dokonuje się przez zbliżenie czytnika do sensora. Systemy tego typu są skierowane przede wszystkim do osób chorych na cukrzycę typu 1, kiedy dokładny pomiar glikemii jest bardzo istotny i musi być często wykonywany. U pani Ireny wystarczy jeden pomiar glikemii dziennie (o różnych porach) i raz w tygodniu skrócony profil glikemiczny (1 pomiar na czczo i po głównych posiłkach). Być może taka częstotliwość będzie do zaakceptowania przez pacjentkę.  Jeśli nie, to systemy ciągłego monitorowania glikemii mogą być dla niej alternatywą.

Jednak dużo istotniejsze jest przestrzeganie przez panią Irenę odpowiedniej diety. Być może nie zdawała sobie z tego sprawy. Dlatego istotna jest jej edukacja. Najlepiej jakby oprócz informacji na spotkaniu, otrzymała też kilka ulotek mówiących o właściwej diecie.

Źródła

  1. Indeks leków mp.pl – metformina
  2.  CGM KONTRA FGM CZYLI CHARAKTERYSTYKA NOWOCZESNYCH METOD SAMOKONTROLI Porównanie systemów ciągłego monitorowania glikemii – https://diabetyk24.pl/blog-section/cgm-fgm-porownanie-sensorow
  3. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Diabetologia Praktycna, 2017, tom 3, suplement A – https://cukrzyca.info.pl/content/download/15879/241290/file/DK_Suplement%20A_2017_calosc_makieta_bff.pdf

Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

1
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
Mrówka Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Mrówka
Gość
Mrówka

A jak to jest z osobą zdrową, jak często powinna mierzyć sobie poziom cukru?