Przegląd lekowy 28 – rozwiązanie

Na przegląd lekowy zgłosił się mężczyzna w średnim wieku, Pan Krzysztof. Nie jest on Twoim stałym pacjentem, ale od znajomych usłyszał o możliwości takiej konsultacji i postanowił z niej skorzystać. Za dwa dni obchodzi 50-te urodziny, z okazji których planował huczne przyjęcie, ale w ostatnich tygodniach bierze sporo leków i nie wie, czy będzie mógł pić alkohol.

przegląd lekowy, opieka farmaceutyczna
Jakie problemy lekowe może mieć pan Krzysztof? fot. shutterstock

Płeć

Mężczyzna

Wiek

49 lata

Wzrost

188 cm

Waga

99 kg

Choroby przewlekłe

Choroba wrzodowa żołądka z obecnością
H. pylori

Nadciśnienie

Leki

Dawkowanie

Helicid 20

1-0-0 (na czczo)

Hydrochlorotiazyd 25 mg

1-0-0

Kalipoz prolongatum

0-0-1

Betalok ZOK 25

0-0-1

Metronidazol 250 mg

2-2-2

Duomox 1g

1-1-1

Leki dodatkowe:

Leki

Dawkowanie

Furagina 0-0-1

Opis sytuacji

Z wywiadu dowiadujemy się, że od kilku lat pacjent przyjmuje omeprazol w dawce 20 mg (Helicid) raz dziennie na czczo, ponieważ stwierdzono u niego nawracające zapalenie żołądka i refluks żołądkowo-przełykowy. W ostatnich tygodniach jego stan się pogorszył i po gastroskopii oraz wykonaniu wymazu stwierdzono obecność choroby wrzodowej oraz zakażenie H.pylori. Lekarz gastrolog do omeprazolu dołączył standardowe leczenie eradykacyjne polegające na podawaniu metronidazolu 250 mg trzy razy na dobę po dwie tabletki oraz amoksycylinę trzy razy dziennie 1g (Duomox), które ma stosować w sumie przez 14 dni.

Pacjent choruje również na nadciśnienie, z powodu którego stosuje hydrochlorotiazyd 25 mg raz dziennie rano, metoprolol 23,7 mg raz dziennie wieczorem (Betalok ZOK) i preparat potasu. Zapytany twierdzi, że pomiary ciśnienia krwi są prawidłowe.

Zapytany o dolegliwości pacjent poinformował, że chyba ma zapalenie pęcherza, ponieważ od trzech dni obserwuje u siebie taki ciemny mocz, który wygląda, jakby była w nim krew innych dolegliwości ze strony układu moczowego nie odczuwa. Żeby się podleczyć już zastosował u siebie furaginę, którą dała mu żona, bierze jedną tabletkę dziennie. Poza tym czuje się świetnie, choć zgłasza dziwne mrowienia na skórze i skurcze palców dłoni.

Problemy lekowe

 

Problem

Przyczyna

Interwencja

Istotność

Reakcja niepożądana leku

Możliwość wystąpienia hipomagnezemii po łącznym stosowaniu omeprazolu i hydrochlorotiazydu

Oznaczenie poziomu magnezu, zalecenie stosowania preparatu magnezu

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Możliwość wystąpienia działania niepożądanego ze strony amoksycyliny (rzekomobłoniaste zapalenie jelit)

Włączenie preparatu zawierającego żywe kultury bakterii

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Ryzyko pojawienia się reakcji disulfiramowej w wyniku przyjęcia alkoholu podczas terapii metronidazolem

Zrezygnowanie ze spożywania alkoholu

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Skutek uboczny terapii metronidazolem (ciemne zabarwienie moczu)

Wykonanie badania moczu

Potencjalny

Terapia nieefektywna

Nieprawidłowe dawkowanie furaginy

Wykonanie badania moczu, jeśli furagina będzie potrzebna to weryfikacja schematu stosowania

Rzeczywisty

Terapia zbyteczna

Brak jednoznacznych wskazań do stosowania furaginy

Wykonanie badania moczu i prawdopodobnie odstawienie furaginy

Rzeczywisty

Komentarz

Najważniejszą informacją dla Pana Krzysztofa jest fakt, iż w jego przypadku spożycie alkoholu jest przeciwwskazane. Przede wszystkim rodzi ono ryzyko rozwoju niebezpiecznej dla zdrowia i życia reakcji podobnej do dislufiramowej w połączeniu ze stosowanym metronidazolem. Co ciekawe pojawiają się artykułu twierdzące, że taka interakcja w warunkach klinicznych nie występuje. Jednak biorąc pod uwagę bezpieczeństwo i brak przekonywujących dowodów, istotne jest ostrzeganie pacjentów przed tym połączeniem [6]. Ważne również, aby pacjent wiedział, że schorzenie układu pokarmowego, na które cierpi również jest przeciwwskazaniem do spożywania alkoholu.

Zgłaszane przez pacjenta objawy – mrowienie i skurcze mięśni – mogą być objawem hipomagnazemii, która jest skutkiem ubocznym długotrwałej terapii przy jednoczesnym zastosowaniu leków z grupy IPP oraz diuretyków.

Poza tym warto zwrócić uwagę na fakt, iż furagina dawkowana jest nieprawidłowo i nie ma szansy na efekt kliniczny tej terapii, choć w tym przypadku wydaje się, że jest to terapia zbyteczna. Ciemne zabarwienie moczu to prawdopodobnie częsty efekt stosowania metronidazolu.

Warto również Panu Krzysztofowi zwrócić uwagę, że podczas zażywania amoksycyliny istnieje ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit, szczególnie jeśli podczas leczenia nie jest stosowany preparat osłonowy.

Rozwiązanie

Ze względu na podejrzenie hipomagnezemii pacjent powinien wykonać oznaczenie poziomu magnezu we krwi i wdrożyć ewentualnie stosowanie preparatu leczniczego celem uzupełnienia niedoborów.

Powinien również zrezygnować ze świętowania swoich urodzin alkoholem.

Aby zminimalizować ryzyko powikłań po antybiotyku należy pacjentowi również zalecić stosowanie prepratu osłonowego zawierającego w swoim składzie przebadane szczepy bakterii lub drożdży – Sacchcaromyces boluardii lub Lactobacillu rhamnosus GG.

Ciemny mocz niekoniecznie jest sygnałem infekcji dróg moczowych, szczególnie, że pacjent nie zgłasza innych niepokojących objawów. Choć oczywiście może być z nim związany. Aby się upewnić można zaproponować pacjentowi wykonanie szybkiego testu dostępnego w aptece lub oddanie moczu do badania. Jeśli wynik będzie ujemny, to można domniemać, że zabarwienie moczu związane jest z terapią metronidazolem, a furaginę należy odstawić. Jeśli badania wykazałby infekcję, to wskazane jest zastosowanie furaginy, ale w prawidłowym schemacie dawkowania gwarantującym powodzenie terapii – pierwszego dnia 4×100 mg, przez następne (7 do 10 dni) 3×300 mg.

Bibliografia

1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metronidazol Polpharma 12/2016
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Furaginum TEVA 10/2012
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Helicid 10/2011
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Duomox 08/2014
5. www.drugs.com/interactions-check.php
6. Visapaa JP, Tillonen JS, Kaihovaara PS, Salaspuro MP „Lack of disulfiram-like reaction with metronidazole and ethanol.” Ann Pharmacother 36 (2002): 971-4

Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy