Przegląd lekowy 20 – rozwiązanie

shutterstock_553862029.jpg

Pani Wanda, stała pacjentka Twojej apteki, podczas realizacji swoich recept na leki przeciwnadciśnieniowe i stosowane w astmie prosi również od lek mukolityczny zawierający acetylocysteinę (ACC MAX), którego z założenia nie powinna stosować. Proponujesz jej zrobienie szczegółowego przeglądu lekowego, aby wyeliminować ewentualne niezgodności pomiędzy innymi lekami.

fot. shutterstock 

Płeć

Kobieta

Wiek

68 lat

Wzrost

155 cm

Waga

80 kg

Choroby przewlekłe

Nadciśnienie

Zawroty głowy

Astma

Hipercholesterolemia

 

Leki

Dawkowanie

Egiramlon 5+10

1-0-0

Hydrochlorotiazyd 12,5

0-0-1

Kalipoz

1-0-0

Betanil Forte

1-0-1

Salmex 250+50

1-0-1

Ventolin Dysk

doraźnie

Milukante 10 mg

0-0-1

Simvacard 20 mg

1-0-0

Leki dodatkowe:

Leki

Dawkowanie

Cet-Alergin

0-0-1

Acodin

0-0-1

ACC MAX

1-0-0

Magnez – suplement diety

1-0-1

Z wywiadu dowiadujemy się, że:

Pani Wanda od wielu lat cierpi na astmę oskrzelową. Z tego powodu dwa razy dziennie stosuje wziewny lek złożony zawierający w swoim składzie glikokortykosteroid flutykazon i długodziałający beta2-mimetyk salmeterol (Salmex). Poza tym doustnie przyjmuje również montelukast w dawce 10 mg dziennie (Milukante), a doraźnie, w przypadku pojawienia się napadu duszności, wziewny szybkodziałający beta2-mimetyk salbutamol (Ventolin Dysk).

Poza tym Pani Wanda choruje również na nadciśnienie tętnicze krwi. Ostatnio lekarz zmienił jej zalecane preparaty. Na recepcie zapisał hydrochlorotiazyd oraz lek złożony ramipril w połączeniu z amlodypiną (Egiramlon). Pod koniec wizyty poinformował pacjentkę, że jeden lek ma zażywać rano, a drugi wieczorem, dlatego Pani Wanda samodzielnie rozplanowała sobie hydrochlorotiazyd po kolacji, a Egiramlon rano, do śniadania. Dodatkowo Pani Wanda zażywa również lek zawierający w swoim składzie potas celem uzupełnienia niedoborów wynikających z terapii moczopędnej.

Lek obniżający poziom cholesterolu we krwi także jest nowym preparatem zapisanym przez lekarza pierwszego kontaktu z powodu niepokojących wyników lipidogramu. Ponieważ lekarz nie poinformował pacjentki, jak przyjmować simvastatynę (Simvacard) postanowiła zażywać lek do śniadania, tak żeby działał przez cały dzień, skoro to właśnie w ciągu dnia spożywa pokarmy mogące zawierać cholesterol.

Podczas tej samej wizyty lekarz zapisał pacjentce również betahistynę (Betanil forte), ponieważ zgłosiła mu problemy z zawrotami głowy i szumami usznymi.

Poza tym Pani Wanda skarży się na pojawienie się wysypki skórnej i z tego powodu przyjmuje lek z cetyryzyną, który znalazła w swojej apteczce. Zapytana o inne dolegliwości wspomina o uporczywym kaszlu, który dokucza jej szczególnie w nocy. Z tego powodu zakupiła sobie jakiś czas temu lek przeciwkaszlowy z dextrometorfanem (Acodin), a dziś właśnie postanowiła dołączyć do terapii również lek rozrzedzający wydzielinę na dzień (ACC MAX). Poza tym pacjentka podejrzewa również, że zaczyna mieć problemy z nietrzymaniem moczu, ponieważ ostatnio zaobserwowała, że bardzo często chodzi do toalety. Szczególnie uciążliwe jest to w nocy.

Wśród innych leków i suplementów diety pacjentka zgłasza jedynie zażywanie preparatu magnezu dwa razy dziennie, jak sama twierdzi decyzja ta spowodowana była wpływem reklam – teraz wszystkim brakuje magnezu.

Problemy lekowe

Problem

Przyczyna

Interwencja

Istotność

Reakcja niepożądana leku

Działanie niepożądane ramiprylu (kaszel)

Konsultacja z lekarzem kardiologiem

Rzeczywisty

Terapia zbyteczna

Stosowanie acetylocysteiny i dextrometorfanu bez diagnozowania przyczyny kaszlu

Do czasu wyjaśnienia źródła kaszlu należy odstawić leczenie

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Stosowanie acetylocysteiny u osoby z astmą oskrzelową

Odstawienie acetylocysteiny

Rzeczywisty

Niewłaściwy efekt terapii

Nieodpowiednie dawkowanie hydrochlorotiazydu

Zmiana dawkowania leku na godziny poranne

Rzeczywisty

Niewłaściwy efekt terapii

Nieodpowiednie dawkowanie simvastatyny

Zmiana dawkowania leku na godziny wieczorne

Rzeczywisty

Reakcja niepożądana leku

Pojawienie się działania niepożądanego betahistyny (pokrzywka)

Odstawienie betahistyny, konsultacja dermatologiczna

Potencjalny

Terapia zbyteczna

Zaordynowanie betahistyny bez odpowiednich badań

Odstawienie betahistyny, ewentualna konsultacja laryngologiczna, neurologiczna

Potencjalny

Terapia zbyteczna

Brak wskazań do stosowania preparatów magnezu

Weryfikacja potrzeby stosowania preparatów magnezowych

Potencjalny

Komentarz

Przyglądając się lekom stosowanym przez Panią Wandę można domniemać, że męczący kaszel jest typowym działaniem niepożądanym ramiprylu – leku wchodzącego w skład preparatu złożonego stosowanego w nadciśnieniu (kaszel może być też oznaką niewystarczająco kontrolowanej astmy oskrzelowej). Z tego też powodu bezcelowym jest podawanie leków przeciwkaszlowych i rozrzedzających wydzielinę, dopóki przyczyna ta nie zostanie potwierdzona. Dodatkowo u Pani Wandy przeciwwskazane jest stosowanie acetylocysteiny ze względu na astmę.

Można również zaobserwować, że pacjentka nieprawidłowo rozplanowała przyjmowanie leków. Hydrochlorotiazyd jako lek moczopędny powinien być stosowany rano, aby potrzeba udania się do toalety nie wybudzała w nocy. Natomiast simvastatynę przyjmuje się wieczorem. Ma to związek z faktem, iż w naszym organizmie cholesterol produkowany jest przez wątrobę właśnie w godzinach nocnych.

Niepokojąca wysypka może być dość często obserwowanym działaniem niepożądanym betahistyny. Poza tym zastosowanie tego leku wydaje się wątpliwe, ponieważ lekarz nie przeprowadził żadnych badań mających na celu potwierdzenie wskazania, w jakim się go stosuje.

Objaw silnego parcia na pęcherz i potrzeby częstego oddawania moczu niekoniecznie muszą być objawem rozwoju nietrzymania moczu. Mogą być efektem stosowanej w nadciśnieniu terapii moczopędnej (szczególnie, że objawy nękają Panią Wandę w nocy, a hydrochlorotiazyd zażywała wieczorem). Może to być również oznaka np. infekcji układu moczowego.

Bezzasadnym wydaje się w tym przypadku też stosowanie suplementu diety zawierającego w swoim składzie magnez.

Rozwiązanie

Pierwszym zaleceniem dla pacjentki będzie konieczność zmiany pory dawkowania leków na nadciśnienie oraz simvastatyny zgodnie ze schematem:

Egiramlon 0-0-1

Hydrochlorotiazyd 1-0-0

Simvacard 0-0-1

Po tych zmianach pacjentka powinna zaobserwować, czy problem z częstym oddawanie moczu, szczególnie w nocy się zmniejszył. Celem weryfikacji ewentualnego stanu zapalnego dróg moczowych można polecić wykonanie testu paskowego dostępnego w aptece lub laboratoryjnego badania moczu i ewentualnie kontakt z lekarzem urologiem.

Pacjentka powinna również zaniechać stosowania leków przeznaczonych do leczenia objawowego kaszlu, a szczególnie acetylocysteiny ze względu na swoją astmę. Powinna skonsultować się z kardiologiem celem modyfikacji terapii i wykluczenia ramiprylu, jeśli zmiana ta nie pomoże, to powinna również skonsultować się ze swoim pulmonologiem, ponieważ może być konieczna modyfikacja terapii astmy.

Z uwagi na wątpliwe wskazania do podawania betahistyny i możliwość wystąpienia działania niepożądanego po zastosowaniu tego leku należy ją odstawić. Co więcej u pacjentów z astmą oskrzelową należy stosować ten lek ostrożnie. Zawroty głowy najlepiej skonsultować z neurologiem i/lub laryngologiem, którzy wykonają odpowiednie badania i potwierdzą lub wykluczą wskazanie do stosowania wspomnianego leku. Natomiast pokrzywkę, jeśli nie zniknie po odstawieniu leku i przyjmowaniu preparatu przeciwhistaminowego, należy skonsultować z dermatologiem.

Warto również porozmawiać z pacjentką i spróbować ustalić, czy w jej przypadku suplementacja preparatami magnezu jest rzeczywiście potrzebna. Jeśli okaże się zasadna to można polecić produkt o dobrej wchłanialności i skuteczności działania będący lekiem, a nie suplementem diety.

Na koniec warto zauważyć, że jednoczesne stosowanie ramiprylu i soli potasu wiąże się z ryzykiem hiperkalemii, dlatego należy pacjentkę poinformować o konieczności kontrolowania stężenia potasu we krwi.

Bibliografia

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Egiramlon 10/2015
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betanil forte 04/2009
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ventolin Dysk 07/2012
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Salmex 07/2014
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego ACC Max 08/2008
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego CetAlergin 04/2013
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy