Przegląd lekowy 18 – rozwiązanie

shutterstock_320426834.jpg

Do apteki przyszedł nowy pacjent – 66-cio letni Pan Stanisław. Do tej pory odwiedzał głównie aptekę za rogiem ze względu na liczne promocje, ale teraz postanowił zrobić porządek w swojej apteczce i przyniósł wszystkie aktualnie stosowanie preparaty celem konsultacji. Pacjent cierpi na nadciśnienie, hipercholesterolemię i zespół jelita drażliwego. Pan Stanizsław Pan Stanisław narzeka na zawroty głowy i senność. Ma też problem z rwącym bólem w stopie. W związku z tym stosuje ibuprofen w dawce 400 mg.

 

fot. shutterstock

Płeć

Mężczyzna

Wiek

66 lat

Wzrost

179 cm

Waga

140 kg

Choroby przewlekłe

Nadciśnienie

Hipercholesterolemia

Zespół jelita drażliwego

Leki podstawowe:

Leki

Dawkowanie

Co-Valsacor 80+12,5

1-0-0

Tensart 80

0-0-1

Acard 75

1-0-0

Liphantyl Supra 160

0-0-1

Tribux

1-1-1

Leki dodatkowe:

Leki

Dawkowanie

Preparat multiwitaminowy

0-0-1

Espumisan

doraźnie

Ibum 200 mg

2-2-2

Dicoflor 60

1-0-0

Ginkofar Max

1-0-1

Opis sytuacji

Ze względu na nadciśnienie Pan Stanisław stosuje od kilku lat walsartan w dawce 80 mg (Tensart). Ostatnio w przychodni pojawił się nowy kardiolog, do którego dostał się nasz pacjent. Z uwagi na pojawiające się epizody podwyższonego poziomu ciśnienia krwi lekarz dołączył do terapii preparat złożony Co-valsacor 80+12,5. Zalecił również stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce kardiologicznej (Acard 75 mg) ze względu na wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe stwierdzone u pacjenta (nadciśnienie, podwyżoszny poziom cholesterolu, palenie papierosów i nadwaga).

Poza tym Pan Stanisław choruje na hipercholesterolemię i przyjmuje fenofibrat raz dziennie wieczorem (Lipanthyl Supra 160).

Inną dolegliwością pacjenta jest zespół jelita drażliwego. Zostało on zdiagnozowany dwa miesiące temu u gastroeneterologa z uwagi na nawracające wzdęcia brzucha, uczucie dyskomfortu i naprzemiennie pojawiające się biegunki i zaparcia. Lekarz wykluczył inne, organiczne powody dolegliwości i zalecił stosowanie trimebutyny do każdego posiłku (Tribux), probiotyku raz dziennie (Dicoflor) oraz doraźnie symetykonu (Espumisan).

Pacjent zapytany o jakieś niepokojące dolegliwości wymienia ogólne uczucie osłabienia, zawroty głowy, senność. Z tego powodu zakupił w promocji preparat multiwitaminowy. Poza tym ostatnio dokuczają mu dziwne bóle stawów. Najbardziej uciążliwy jest rwący ból w stopie i z tego powodu Pan Stanisław na własną rękę stosuje ibuprofen w dawce 400 mg trzy razy dziennie. Pacjent skarży się również na pojawiające się dziwne uczucie suchości w ustach, zaburzeniach smaku oraz odrętwieniu warg.

W apteczce Pana Stanisława znajduje się jeszcze preparat zawierający w swoim składzie miłorząb japoński, który został kupiony z uwagi na pojawiające się zaburzenia pamięci, rozkojarzenie i aktualną promocję w sąsiedniej aptece.

Problemy lekowe

Problem

Przyczyna

Interwencja

Istotność

Terapia zbyteczna/reakcja niepożądana leku

Dublowanie leczenia – lek złożony (walsartan + hydrocholortiazyd) oraz walsartan

Odstawienie walsartanu

Rzeczywisty

Brak efektywności terapii

Nieprawidłowe połączenie leków – kwas acetylosalicylowy w dawce kardiologicznej i ibuprofen

Odstawienie ibuprofenu

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Działanie niepożądane kwasu acetylosalicylowego (hamowanie wydalanie kwasu moczowego)

Oznaczenie poziomu kwasu moczowego we krwi

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Działanie niepożądane fenofibratu (ryzyko uszkodzenia nerek)

Oznaczenie poziomu kwasu moczowego we krwi

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Nieprawidłowe połączenie leków – ibuprofen i leki przeciwnadciśnieniowe

Odstawienie ibuprofenu

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Działanie niepożądane trimebutyny

Odstawienie trimebutyny, konsultacja z gastrologiem

Potencjalny

Reakcja niepożądana leku

Nieprawidłowe połączenie preparatów – kwas acetylosalicylowy i miłorząb (wzrost ryzyka krwawień)

Odstawienie preparatu z miłorzębem japońskim

Potencjalny

Rozwiązanie

Podstawową rzeczą, o której powinniśmy poinformować pacjenta jest nieprawidłowa terapia nadciśnienia. Bardzo często zdarza się, że pacjenci są zagubieni z powodu zmiany leków, nie wiedzą, czy nowy preparat jest dodatkowy, czy też powinien zastąpić poprzednie.

Nowy lek, który został przepisany przez kardiologa zawiera w swoim składzie walsartan oraz dodatkowo hydrochlorotiazyd. Został on zaordynowany w zamian za poprzedni preparat celem wzmocnienia terapii. Ze względu na dublowanie leków (walsartan) u pacjenta mogą pojawiać się spadki ciśnienia krwi, które powodują uczucie osłabienia i zawroty głowy oraz senność.

Bóle stawów, a przede wszystkim rwący ból w stopie mogą sugerować rozwój dny moczanowej. Może być ona związane z potencjalnym uszkodzeniem nerek w wyniku terapii fenofibratem i/lub hamowaniem wydalania kwasu moczowego przez kwas acetylosalicylowy, co jest szczególnie niebezpieczne z uwagi na wiek pacjenta.

Stosowany przeciwbólowo ibuprofen przede wszystkim znosi kardioprotekcyjne działanie kwasu acetylosalicylowego. Związane jest to z faktem, że antagonizuje on nieodwracalne hamowanie płytek krwi. Poza tym połączenie dwóch substancji z grupy NLPZ zwiększa ryzyko rozwoju działań niepożądanych z nimi związanych. Podawanie ibuprofenu w przebiegu nadciśnienia również nie jest wskazane.

Połączenie kwasu acetylosalicylowego oraz innych leków z grupy NLPZ (ibuprofen) oraz miłorzębu japońskiego jest nieprawidłowe, ponieważ zwiększa ono ryzyko krwawień.

Zgłaszane przez Pana Stanisława uczucie suchości w ustach i drętwienia warg może być objawem działań niepożądanych trimebutyny.

Podstawowym zaleceniem dla pacjenta jest odstawienie walsartanu, a następnie regularne pomiary ciśnienia krwi. W razie nieprawidłowych wyników należy skonsultować się z lekarzem. Jeśli samopoczucie się poprawi, to bezcelowym jest stosowanie wielowitaminowego suplementu diety.

Pan Stanisław powinien również odstawić ibuprofen ze względu na liczne interakcje (kwas acetylosalicylowy, leki przeciwnadciśnieniowe). Dolegliwości bólowe najlepiej jest zwalczać przy pomocy paracetamolu. Jednak ze względu na podejrzenie dny moczanowej powinien on zrobić oznaczenie poziomu kwasu moczowego we krwi oraz skonsultować się z lekarzem reumatologiem. W razie stwierdzenia choroby rozważyć należy dalsze stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce kardiologicznej i fenofibratu.

Ze względu na prawdopodobne pojawienie się działań niepożądanych ze strony trimebutyny pacjent powinien odstawić lek i zaobserwować, czy będzie poprawa, jeśli tak, to leczenie zespołu jelita drażliwego należy zweryfikować u lekarza gastroenterologa.

Także dalsze stosowanie preparatu z miłorzębem japońskim jest niewskazane i powinien być on odstawiony. Można ewentualnie rozważyć zaproponowanie pacjentowi preparatu z lecytyną.

Bibliografia

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 04/2017
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Co-valsacor 80+12,5 12/2014
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 06/2011
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tribux 08/2013
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum 200 mg 06/2012
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ginkofar Max 03/2013
  7. Segal R et al. Early and late effects of low-dose aspirin on renal function in elderly patients. Am J Med 2003; 115(6): 462-466
  8. Segal R et al. Renal effects of low dose aspirin in elderly patients. Isr Med Assoc J 2006; 8(10): 679-682
  9. Caspi D et al. The effect of mini-dose aspirin on renal function and uric acid handling in elderly patients. Arthritis Rheum. 2000; 43(1): 103-108
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

1
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
0 Comment authors
Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
trackback

[…] Może zainteresuje Cię inny przegląd:  Pacjent cierpi na nadciśnienie, hipercholesterolemię i zespół jelita drażliwego, narzeka na zaw…. […]