Przegląd lekowy 11 – rozwiązanie

shutterstock_207095353.jpg

Na przegląd lekowy przychodzi Twój stały pacjent, pan Janusz. Leczy się na nadciśnienie tętnicze i chorobę Parkinsona. Prosi Cię o poradę, gdyż ma wrażenie, że ostatnio choroba mocno postępuje. Poza tym przeziębił się. Stosuje leki, które polecił znajomy. Ma też wrażenie, że leki na nadciśnienie nie działają tak jak powinny.

Jakie problemy lekowe ma pan Janusz?

fot. shutterstock

Płeć
Mężczyzna
Wiek
68 lat
Wzrost
179 cm
Waga
80 kg
Choroby
Nadciśnienie tętnicze
Choroba Parkinsona
 
Leki
Dawkowanie
Madopar 125
1-1-1
Amlopin 10
0-0-1
Hydrochlorotiazyd 25
1-0-0
Kaldyum
2-0-0

Leki dodatkowe:

Leki
Dawkowanie
Modafen Extra Grip
1-0-1
Xylometazolin krople 0,1%
1-1-1
Chela-Ferr
1-0-0
 
Pacjent cierpi na nadciśnienie tętnicze, w związku z czym przyjmuje hydrochlorotiazyd w dawce 25 mg codziennie rano oraz amlodypinę w dawce 10 mg na wieczór – zgodnie z ustaleniami z poprzedniego wywiadu lekowego, w czasie, którego również ustaliliście, że powinien poprosić lekarza o preparat uzupełniający jony potasu przy terapii lekami moczopędnymi. Zgodnie z tą radą pacjent otrzymał receptę na potas (Kaldyum), który stosuje w dawce dwie kapsułki dziennie, rano po śniadaniu.
Poza tym Pan Janusz choruje na chorobę Parkinsona. Obecnie stosuje lewodopę i benserazyd w preparacie złożonym, trzy razy dziennie na pół godziny przed posiłkiem (Madopar 125). Niestety wydaje mu się, że obecnie choroba mocno postępuje i zapisane dawki leków są niewystarczające. Ma coraz większe problemy z utrzymaniem przedmiotów codziennego użytku i zapoczątkowaniem ruchu, pojawiły się również problemy z mową. Bardzo się tym faktem martwi, ponieważ pogorszenie objawów nastąpiło nagle, do tej pory choroba była pod kontrolą.
Dodatkowo w ciągu ostatnich 2-3 dni pacjent odnotowuje bardzo złe wyniki ciśnienia tętniczego krwi przekraczające 145/95, co również go bardzo martwi, dodatkowo czuje się skołowany i roztrzęsiony.
Tydzień temy pan Janusz przeziębił się, odczuwał przede wszystkim dyskomfort związany z nadmiernym wysiękiem z nosa i bólem głowy oraz gorączką, dlatego za radą znajomego zakupił w aptece preparat na przeziębienie zawierający pseudoefedrynę i ibuprofen (Modafen Extra Grip) oraz miejscowo krople obkurczające śluzówkę z xylometazoliną. Leki stosuje od 3 dni. 
Ze względu na osłabienie, pacjent kilka tygodni temu otrzymał również skierowanie na badanie krwi, które wykazało niski poziom hemoglobiny (9,8 g/dl; norma: 12-16 g/dl). Jeszcze nie konsultował badań z lekarzem, ale synowa, która niedawno była w ciąży, poradziła mu, że powinien w takiej sytuacji zażywać preparat żelaza – takie samo zalecenie otrzymała, gdy miała anemię, a ponieważ zostało jej kilka tabletek, to oddała je Panu Januszowi.
Poza tym od 2 tygodni, nieregularnie  stosuje preparat zobojętniający sok żołądkowy zawierający magnez, ponieważ męczy go zgaga.

Problemy lekowe

Problem

Przyczyna

Interwencja

Istotność

Brak efektu terapii (choroba Parkinsona)

Niewłaściwe połączenie leków – preparaty żelaza zażywane równocześnie z lewodopą mogą zmniejszać jej wchłanianie nawet o 50%, co wpływa na obniżenie skuteczności terapii

Odstawienie żelaza lub przeniesienie jego stosowania co najmniej w dwugodzinnym odstępie z lekiem na Alzheimera, konsultacja neurologiczna

Rzeczywisty

Brak efektu terapii (choroba Parkinsona)

Niewłaściwe połączenie leków – Jednoczesne stosowanie preparatów zobojętniających sok żołądkowy z lewodopą może zmniejszać jej wchłanianie nawet do 30%, co wpływa na obniżenie skuteczności terapii

Odstawienie preparatu zobojętniającego sok żołądkowy, konsultacja neurologiczna, konsultacja z gastrologiem, ewentualne zastosowanie ranitydyny

Potencjalny

Brak efektu terapii (nadciśnienie tętnicze)

Zastosowanie leku niewskazanego w nadciśnieniu – Stosowanie pseudoefedryny jest przeciwwskazane u osób chorujących na nadciśnienie

Odstawienie pseudoefedryny, w przypadku wystąpienia kataru zastosowanie samego leku miejscowego działającego sympatykomimetycznie

Rzeczywisty

Brak efektu terapii (nadciśnienie tętnicze)

Niewłaściwe połączenie leków. Jednoczesne stosowanie sympatykomimetyków doustnych (pseudoefedryna) i miejscowych xylometazolina może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi

Odstawienie pseudoefedryny, w przypadku wystąpienia kataru zastosowanie samego leku miejscowego działającego sympatykomimetycznie

Rzeczywisty

Brak efektu terapii (nadciśnienie tętnicze) Niewłaściwe połączenie leków. Jednoczesne stosowanie pseudoefedryny i leków zobojętniających sok żołądkowy może nasilać jej działania niepożądane Odstawienie pseudoefedryny, w przypadku wystąpienia kataru zastosowanie samego leku miejscowego działającego sympatykomimetycznie, odstawienie środków zobojętniających soki żołądkowe, konsultacja z gastrologiem, ewentualne zastosowanie ranitydyny Potencjalny
Brak efektu terapii (nadciśnienie tętnicze) Działanie niepożądane leku – U osób chorujących na nadciśnienie stosowanie leków z grupy NLPZ (ibuprofen) może powodować wzrost ciśnienia tętniczego krwi Odstawienie preparatu zawierającego ibuprofen, w razie wystąpienia bólu i/lub gorączki zastosowanie paracetamolu Potencjalny

Komentarz

Większość dolegliwości, jakie zgłasza pacjent spowodowanych jest wdrożonym przez niego samoleczeniem.

Jednoczesne stosowanie lewodopy oraz preparatów żelaza i zobojętniających sok żołądkowy znacząco zmniejsza wchłanianie leku stosowanego w chorobie Alzheimera, a tym samym również jego skuteczność. Dlatego można przypuszczać, że pogorszenie stanu pacjenta może być związane z nieefektywnym leczeniem.

Natomiast podwyższone ciśnienie krwi oraz związane z tym złe samopoczucie to efekt zastosowania przez Pana Janusza ibuprofenu i pseudoefedryny. Leki te wpływają na podniesienie ciśnienia tętniczego krwi u osób chorujących na nadciśnienie. Dodatkowo zażywany przez pacjenta okresowo środek zobojętniający sok żołądkowy może zwiększać wchłanianie pseudoefedryny i jeszcze zwiększać działania niepożądane przez nią powodowane. Również połączenie pseudoefedryny z xylometazoliną zwiększa ryzyko skutków ubocznych związanych z jej zażywaniem.

Rozwiązanie

Przede wszystkim pacjent powinien natychmiast przerwać samodzielne stosowanie preparatów żelaza oraz leków zobojętniających soki żołądkowe i jak najszybciej skonsultować się z lekarzem neurologiem celem oceny czy pogorszenie stanu było związane z tą interakcją, czy rzeczywistym postępem choroby.

Wyniki krwi należy skonsultować z lekarzem kierującym na badanie. W razie zalecenia stosowania preparatów żelaza nie powinno się ich przyjmować jednocześnie z lewodopą, ich przyjęcie powinno być w odstępie co najmniej dwugodzinnym.

Objawy dyspeptyczne najlepiej, aby pacjent skonsultował z lekarzem gastrologiem, w razie dolegliwości może zastosować bezpieczniejszą dla niego ranitydynę. 

Pacjent powinien również zrezygnować z leku stosowanego na objawy przeziębienia. W razie nasilonego wysięku i zablokowania nosa można mu zalecić stosowanie jedynie leków miejscowych obkurczających śluzówkę i/lub płukania przewodów nosowych wodą morską. Natomiast w przypadku bólu lub gorączki powinien sięgnąć po paracetamol.

Bibliografia

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kaldyum 12/2016
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Modafen Extra Grip 10/2013
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydrocholorothiazydum Polpharma 25 09/2010
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amlopin 10 08/2013
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Madopar 02/2013
  6. Pseudoefedryna; Medycyna Praktyczna: https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=687 (data wejścia 12-10-2017)
  7. Orzechowska-Juzwenko K Interakcje między jednocześnie stosowanymi lekami. W: Farmakologia Kliniczna. Znaczenie w praktyce medycznej pod red. Krystyny Orzechowskiej-Juzwenko, Górnicki Wydawnictwo Medyczne; Wrocław 2006: 38-83
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o