Przegląd lekowy #07 – rozwiązanie

shutterstock_619786028.jpg

Annę znasz od kilku lat. Choruje na astmę i regularnie realizuje u Ciebie recepty.  Prosi Cię o pomoc gdyż pojawiły się u niej nipokojące objawy – plamienia, biegunka, kołatanie serca. W ziwązku z tym zapraszasz ją na przegląd lekowy. 

Jak pomóc Annie?
Źródło: shutterstock.com
 
 
Płeć
Kobieta
Wiek
42 lata
Wzrost
169 cm
Waga
60 kg
Choroby
Astma oskrzelowa
Zapalenie zatok
 
Leki
Dawkowanie
Fostex
1-0-1
Ventolin
doraźnie
Euphyllin CR Retard 250
1-0-1
Yasminelle
0-0-1
 

Leki dodatkowe:

 
Leki
Dawkowanie
Duomox 1 g
1,5-0-1,5
Witamina B complex – suplement diety
1-0-0
Witamina C – suplement diety
1-0-0
Ascofer
1-0-0
Ranigast max
doraźnie

Z wywiadu przeprowadzonego z p Anną wynika, że dwa razy dziennie przyjmuje 250 mg teofiliny w formie tabletki o przedłużonym uwalnianiu (Euphyllin CR Retard 250) oraz stosuje inhalator zawierający steryd – beklometazon (Fostex) w połączeniu z długodziałającym betamiemtykiem – formoterol (Ventolin). Doraźnie, w przypadku napadów duszności, kobieta stosuje inhalacje zawierającą krótkodziałający betamimetyk – salbutamol (Ventolin).

Od kilku lat regularnie stosuje również antykoncepcję hormonalną zawierającą w swoim składzie drospirenon i etynyloestradiol (Yasminelle).

W ciągu ostatniego tygodnia pacjentka leczy się z powodu bakteryjnego zapalenia zatok – co dwanaście godziny przyjmuje antybiotyk amoksycylinę w dawce 1,5 g (Duomox). 

P. Anna zaobserwowała u siebie niepokojące objawy – w ciągu ostatniego tygodnia pojawiły się plamienia oraz biegunka, a okresowo odczuwa dziwne kołatania serca połączone z niepokojem oraz bezsennością. 

Dodatkowo, na własną rękę, stosuje również suplementację preparatami zawierającymi witaminę C, witaminy z grupy B oraz żelazo, ponieważ od pewnego czasu zaobserwowała u siebie rozwój aft i zajadów w kącikach ust, a w internecie przeczytała, że mogą być one objawem niedoboru wymienionych witamin i minerałów.

Doraźnie nasza pacjentka zażywa również ranitydynę (Ranigast) poleconą przez sąsiadkę, ponieważ odczuwa objawy zgagi.

Problemy lekowe

Problem

Przyczyna

Interwencja

Istotność

Reakcja niepożądana związana z toksycznością leku

Niewłaściwe połączenie leków – Jednoczesne stosowanie teofiliny oraz ranitydyny powoduje spowolnienie metabolizmu tej pierwszej i ryzyko rozwoju objawów toksycznych

Odstawienie ranitydyny, konsultacja z gastrologiem
 

Rzeczywisty

Reakcja niepożądana niezwiązana z alergią

Przewlekłe stosowanie sterydów (beklometazon) w formie wziewnej może prowadzić do rozwoju stanów grzybiczych obejmujących jamę ustną

Poinstruowanie pacjentki o prawidłowym postępowaniu podczas stosowania wziewnych glikokortykosteroidów, konsultacja z lekarzem POZ

Rzeczywisty

Reakcja niepożądana niezwiązana z alergią

W wyniku stosowania amoksycyliny może pojawić się plamienie oraz biegunka

Konsultacja z lekarzem POZ

Rzeczywisty

Brak terapii mimo wskazań

Brak stosowania leku o działaniu zapobiegawczym – pacjentka powinna przyjmować probiotyk

Zalecenie preparatu probiotycznego

Rzeczywisty

Brak efektu terapii/niepowodzenie terapii

Niewłaściwe dawkowanie leku. Wybrany preparat żelaza powinien być dawkowany zgodnie z następującym schematem:

leczniczo – 3×2

profilaktycznie – 3×1

Poinstruowanie o odpowiednim dawkowaniu, zalecenie konsultacji z lekarzem POZ

Rzeczywisty

Brak efektu terapii/niepowodzenie terapii

Ze względu na wybór preparatów witaminowych, które są suplementem diety pacjentka nie może osiągnąć efektu leczniczego

Zalecenie preparatów witaminowych będących lekami, zalecenie konsultacji z lekarzem POZ

Rzeczywisty

Komentarz

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na ryzyko pojawienia się działania toksycznego teofiliny w wyniku jednoczesnego przyjmowania ranitydyny, która prowadzi do spowolnienia metabolizmu tej pierwszej i jednoczesnego wzrostu stężenia substancji leczniczej, a tym samym rozwoju działań niepożądanych, do których należy kołatanie serca, niepokój, bezsenność, ale również biegunka.

Biegunka może być także efektem niepełnej terapii zapalenia zatok, ponieważ do amoksycyliny pacjentka powinna przyjmować preparat probiotyczny celem zmniejszenia ryzyka pojawienia się działań niepożądanych antybiotykoterapii ze strony układu pokarmowego.

Również niepokojące plamienia pomiędzy miesiączkami mogą być związane z przyjmowaniem amoksycyliny.

Pojawienie się zajadów oraz aft na błonie śluzowej jamy ustnej może być powodem niedobór witamin z grupy B, witaminy C oraz żelaza, ale również może być efektem nieprawidłowej terapii glikokortykosteroidem wziewnym, po użyciu, którego za każdym razem należy płukać usta, aby uniknąć pojawienia się nadkażenia grzybiczego. Może objawiać się ono właśnie pod postacią aft, nadżerek oraz zajadów.

Ewentualne postępowanie lecznicze mające na celu uzupełnienie brakujących witamin i minerałów powinno być prowadzone przy pomocy leków OTC oraz uwzględnieniu odpowiedniego dawkowania zaleconego przez producenta.

Rozwiązanie

Pacjentka przede wszystkim nie powinna stosować na własną rękę ranitydyny. Po odstawieniu preparatu objawy zgagi należy skonsultować z lekarzem gastrologiem i obserwować, czy niepokojące symptomy związane z pobudzeniem, niepokojem i kołataniem serca przeminą.

Plamienia pomiędzy miesiączkami mogą być efektem stosowania antybiotykoterapii. Zmianę preparatu można ewentualnie skonsultować z lekarzem POZ. Dodatkowo warto pacjentkę poinformować, że podczas tego leczenia nieskuteczne będą leki antykoncepcyjne, które są przez nią stosowane, dlatego powinna pomyśleć o dodatkowej metodzie zabezpieczenia się.

Biegunka najprawdopodobniej również związana jest ze stosowanym antybiotykiem, dlatego pacjentka powinna równocześnie stosować probiotyk zawierający w swoim składzie przebadane szczepy o udowodnionej skuteczności – Lacotbacillus GG lub Saccharomyce boulardii. 

Pojawienie się aft i zajadów może być efektem niedoborów witaminowych i mineralnych lub też nieprawidłowego stosowania glokokortykosteroidów wziewnych. Zanim pacjentce zaordynujemy odpowiednie leczenie powinna się skonsultować z lekarzem, który ewentualnie przepisze odpowiednie leki przeciwgrzybicze, może również zlecić badania laboratoryjne. Należy ją również poinstruować o odpowiednim postępowaniu – po każdej inhalacji powinna dokładnie płukać usta. W przypadku zalecenia uzupełnienia niedoborów witamin i minerałów należy pacjentce zalecić odpowiednie preparaty – leki OTC oraz poinstruować ją o prawidłowym dawkowaniu.

Bibliografia

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fostex 10/2014
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Duomox 08/2014
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ventolin 10/2014
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Euphyllin CR Retard 250 11/2011
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ascofer 02/2006
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 03/2013
  7. Orzechowska-Juzwenko K Interakcje między jednocześnie stosowanymi lekami. W: Farmakologia Kliniczna. Znaczenie w praktyce medycznej pod red. Krystyny Orzechowskiej-Juzwenko, Górnicki Wydawnictwo Medyczne; Wrocław 2006: 38-83
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o