Przegląd lekowy #04 – rozwiązanie

40 letnia kobieta

Przychodzi do Ciebie 40 letnia kobieta chorująca na nadciśnienie. Zgłasza intensywny ból głowy z towarzyszącymi nudnościami. Poza tym narzeka na obrzęki nóg. Czy wiesz jak jej pomóc?

Jak pomóc tej pacjentce z nadciśnieniem i bólem głowy?
Płeć
Kobieta
Wiek
40 lat
Wzrost
162 cm
Waga
60 kg
Zawód
Manager w korporacji
Stan cywilny
mężatka
Choroby
nadciśnienie tętnicze
hipercholesterolemia
 

Leki:

 
Leki
Dawkowanie
Polpril 5 mg
1-0-0
Amlopin 5 mg
0-0-1
Atorwasterol 20 mg
0-0-1
Acard 75 mg
1×1
 
Pacjentka pokazuje też pomiary ciśnienia z ostatnich dwóch tygodni. Ciśnienie mierzy co drugi dzień, rano. Amlodypina jest niedawno wprowadzonym lekiem. Pacjentka stosuje go od miesiąca.
 
Poniedziałek
130/85
Środa
139/83
Piątek
145/91
Wtorek
152/95
Czwartek
145/93
Sobota
140/92
Pacjentka zgłasza silny, jednostronny, pulsujący ból głowy, towarzyszą mu nudności. Ból trwa od wczoraj. Pacjentka twierdzi, że podobny ból pojawia się regularnie, raz na 1-2 miesiące i trwa 1-3 dni. Nie pamięta kiedy ból wystąpił po raz pierwszy. W czasie bólu trudno jest jej normalnie funkcjonować. Zwykle stosuje wtedy kilka razy dziennie ibuprofen 400 mg.
Pacjentkę zaniepokoiły pojawiające się u niej obrzęki nóg. Twierdzi, że w tym momencie problem minął, ale pojawił się 3 tygodnie temu. Po dokładniejszym wywiadzie przeprowadzonym przez farmaceutę okazało się, że pacjentka szukała potwierdzenia, że obrzęki nóg wywołuje amlodypina. Podejrzewając, że działanie niepożądane wywołał nowy lek, odstawiła amlodypinę bez konsultacji z lekarzem.

Problemy lekowe

Problem
Przyczyna
Interwencja
Istotność
Efekt terapii nie jest optymalny
Samodzielne
odstawienie leku
Rozmowa z pacjentką i kontakt z lekarzem w celu modyfikacji leczenia
Rzeczywisty
Działanie niepożądane amlodypiny
Lek został niewłaściwie dobrany
Rozmowa z pacjentką i kontakt z lekarzem w celu modyfikacji leczenia
Rzeczywisty
Brak terapii mimo wskazań
Atorwstatyna jest przeciwwskazana w ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję [1]
Rozmowa z pacjentką i zalecenia wizyty u ginekologa celem dobrania odpowiedniej metody antykoncepcji
Rzeczywisty
Efekt terapii nie jest optymalny
Niewłaściwe połączenie leków – ibuprofen i aspiryna
Zmiana leku przeciwbólowego – bez NLPZ
Potencjalny
Brak terapii mimo wskazań
Wywiad z pacjentką sugeruje migrenę
Zalecenie konsultacji z lekarzem w celu przeprowadzenia dalszej diagnostyki
Rzeczywisty

Komentarz

W tym przypadku mamy kaskadę problemów. Lekarz wprowadził amlodypinę, gdyż monoterapia okazała się niewystarczająca. Niestety nowy lek wywołał efekty niepożądane w postaci obrzęków nóg. Pacjentka odstawiła go bez informowania o tym lekarza, w efekcie wzrosło ciśnienie tętnicze. Nietrudno sobie wyobrazić sytuację, w której lekarz wprowadza kolejne leki, aby zwiększyć skuteczność leczenia, a one z różnych przyczyn nie są stosowane.
Działanie kardioprotekcyjne aspiryny wynika z nieodwracalnego łączenia się z cyklooksygenazą (COX) w płytkach krwi. W efekcie tego zmniejsza się krzepliwość. Ibuprofen jest odwracalnym inhibitorem COX i łączy się z COX silniej niż aspiryna. W związku z czym po zakończeniu swojego działania, opuszcza COX, a krzepliwość rośnie. Niestety nie da się określić bezpiecznego odstępu między przyjmowaniem ibuprofenu i aspiryny. W przypadku aspiryny powlekanej nawet 12 godzinny odstęp od zażycia ibuprofenu zaburzał działanie aspiryny. [2]
Wywiad z pacjentką sugeruje migrenowy ból głowy. Z rozmowy z pacjentką wynika, że  stosowane dotychczas podstawowe leki przeciwbólowe nie są wystarczające.
Pacjentka nie zgłosiła stosowania antykoncepcji. Stosuje przewlekle atorwastatynę, lek podejrzewany o działanie teratogenne – wg FDA ma kategorię X. 

Rozwiązanie

Po pierwsze pacjentka powinna udać się do lekarza i przedyskutować z nim zmianę leku przeciw nadciśnieniu. Amlodypina daje u niej działania niepożądane, których nie jest w stanie zaakceptować. W związku z tym powinna otrzymać inny lek np. diuretyk tiazydowy.
Pacjentka nie powinna stosować ibuprofenu jako leku przeciwbólowego, gdyż zosi on działanie kardioprotekcyjne aspiryny.  Dodatkowo wywiad sugeruje migrenowy ból głowy. Farmaceuta nie jest w stanie postawić diagnozy, jednak powinien zasugerować wizytę u lekarza. W wypadku nieskuteczności leczenia przeciwbólowego warte rozważenia byłoby zastosowanie np. leku z grupy tryptanów. 
Do czasu wizyty u lekarza można zaproponować pacjentce leki, które nie będę stwarzały pokazanych wyżej problemów np. aspirynę w dawce 800-1000 mg [3], lub połączenia paracetamolu z innymi substancjami jak kodeina czy kofeina[4].
Pacjentka powinna rozważyć stosowanie skutecznej antykoncepcji, w związku ze stosowaniem leku potencjalnie działającego teratogennie. Wprowadzenie antykoncepcji powinno odbyć się pod kontrolą ginekologa.

Podsumowane – na co warto zwrócić uwagę:

  • Informacje o pacjentce – płeć i wiek – kobieta jest w stałym związku i stosuje lek teratogenny – powinna stosować skuteczną antykoncepcję.
  • Zgłaszane dolegliwości – obrzęki nóg  – efekt niepożądany amlodypiny. Konsekwencją tego było odstawienie leku przez pacjentkę. W związku z tym leczenie nadciśnienia tętniczego było nieskuteczne.
  • Zgłaszane dolegliwości – ból głowy i objawy sugerujące migrenę – wymagana dalsza diagnostyka. W przypadku migreny istnieją skuteczniejsze leki niż ibuprofen np. tryptany. 
  • Interakcje między lekami – ibuprofen znosi kardioprotekcyjne działanie aspiryny – zwiększone ryzyko sercowo-naczyniowe u pacjentki. 

 

Bibliogafia

  1. Opis substancji – atorwastatyna – indeks leków mp.pl – http://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=93
  2. Komunikat FDA dotyczący łączenia ibuprofenu i aspiryny – http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm125222.htm
  3. Kirthi V, Derry S, Moore RA. Aspirin with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults. Cochrane Database Syst Rev . 2013;4:CD008041
  4. Franceschi F, Iacomini P, Marsiliani D, Cordischi C, Antonini EF, Alesi A, Giacobelli D, Zuccalà G. Safety and efficacy of the combination acetaminophen-codeine in the treatment of pain of different origin. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2013 Aug;17(16):2129-35.
     
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy