Probiotyki – fakty i mity

Szczepy probiotyczne wywierają dobroczynny wpływ na nasze zdrowie, jednak w zależności od wyboru szczepu – ich działanie może różnić się między sobą. Inny szczep probiotyczny zarekomendujemy pacjentowi z biegunką, inny – alergikowi.

fot. shutterstock

 

Wybór szczepu probiotycznego nie ma znaczenia – FAŁSZ

Szczepy probiotyczne wywierają dobroczynny wpływ na nasze zdrowie, jednak w zależności od wyboru szczepu – ich działanie może różnić się między sobą. Inny szczep probiotyczny zarekomendujemy pacjentowi z biegunką, inny – alergikowi [1].

Probiotyki warto zastosować podczas biegunki – PRAWDA

Przyjmowanie niektórych probiotyków może skracać czas trwania dolegliwości. Dotyczy to szczególnie szczepu Lactobacillus rhamnosus GG, który skraca czas trwania biegunek o etiologii rotawirusowej oraz może być skuteczny w leczeniu i zapobieganiu biegunkom występującym w następstwie antybiotykoterapii. Stosowanie szczepu Lactobacillus rhamnosus GG trzykrotnie obniża ryzyko wystąpienia biegunki, z kolei suplementacja Saccharomyces boulardi o ponad 10% zmniejsza ryzyko biegunek u dzieci [2,3].

Probiotyki można stosować przy zapobieganiu alergii – PRAWDA

Ze względu na działanie immunomodulujące oraz korzystny wpływ na barierę jelitową przypuszcza się, że probiotyki mogą być skuteczne w zapobieganiu i leczeniu alergii pokarmowej. W mikroflorze jelitowej nieuczulonych dzieci znacznie częściej występują bakterie probiotyczne z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium. U dzieci z alergią dominują z kolei Clostridium spp., pałeczki jelitowe oraz gronkowce. Uzupełnienie flory bakteryjnej w dobroczynne szczepy bakterii może więc zmniejszać ryzyko lub częstość występowania incydentów alergicznych [3].

Im więcej szczepów probiotycznych tym lepiej- PRAWDA/FAŁSZ

Na opakowaniu preparatu probiotycznego powinniśmy przeczytać, jaką ilość żywych bakterii znajdziemy w wybranym przez nas probiotyku. Jest to niezbędny warunek jego skuteczności świadczący o jakości preparatu. Obecnie uważa się jednak, że im więcej różnych szczepów i im większa zawartość bakterii w probiotyku, tym lepiej. Pamiętajmy jednak, że wynika to przede wszystkim z synergii oddziałujących na siebie szczepów, a nie z ich ilości. Ponadto, różne szczepy zawarte w jednym preparacie probiotycznym mogą działać wobec siebie na zasadzie synergii, ale mogą także oddziaływać antagonistycznie, hamując swój rozwój i aktywność probiotyczną [1].

Każdy może stosować probiotyki- FAŁSZ

U niektórych pacjentów ryzyko związane ze stosowaniem probiotyków jest większe aniżeli potencjalne korzyści. Mowa tutaj m.in. o pacjentach z niedoborami odporności lub leczonych immunosupresantami, osobach poddawanych chemio- i radioterapii, kobietach ciężarnych, a także pacjentach z chorobami serca, zaburzeniami szczelności ścian przewodu pokarmowego i zapaleniami jelit [1]. Zastosowanie probiotyków u wyżej wymienionych pacjentów jest przeciwwskazane.

Probiotyki nie mogą wywołać działań ubocznych – FAŁSZ

Probiotyki mogą wykazywać efekty uboczne, a najczęstsze spośród nich to nadmierne gazowanie w jelitach, wzdęcia oraz dyskomfort brzuszny. Bardzo rzadko są one przyczyną infekcji, ale tylko u osób z uszkodzoną śluzówką nabłonka jelitowego. Możliwe jest również występowanie reakcji alergicznych zarówno na sam probiotyk, jak i inne składniki preparatu [5]. Chociaż produkty probiotyczne uważane są zazwyczaj za bezpieczne, pamiętajmy, że bakterie w nich zawarte to żywe mikroorganizmy, mogą być więc przyczyną infekcji.  Bakterie probiotyczne mogą m.in. ulec translokacji poza układ pokarmowy i wywołać infekcję układową. Możliwy jest również transfer genów związanych z antybiotykoopornością na inne bakterie w układzie pokarmowym [4].

Probiotyki są całkowicie bezpieczne u dzieci – FAŁSZ

Probiotyki charakteryzują się dużym bezpieczeństwem stosowania, a ryzyko zakażeń, nawet u pacjentów ze zmniejszoną opornością, jest zwykle niewielkie. Jednak zgodnie z zaleceniami ESPGHAN (Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia)  noworodki (zwłaszcza przedwcześnie urodzone) oraz niemowlęta z niedojrzałym układem immunologicznym, zaburzeniami odporności lub wrodzoną wadą serca stanowią grupę ryzyka, u której podawanie probiotyków nie jest rekomendowane [3].

Probiotyki mogą obniżać poziom cholesterolu – PRAWDA

Badania wykazały, że wzbogacenie diety w produkty mleczne zawierające bakterie kwasu mlekowego przyczynia się do obniżenia poziomu cholesterolu w surowicy. Szczególnie efektywne okazały się szczepy bakterii rodzaju Bifidobacterium spp. oraz Lactobacillus spp. Prawdopodobne mechanizmy usuwania cholesterolu przez probiotyki to asymilacja cholesterolu przez żywe komórki bakteryjne, wiązanie cholesterolu na powierzchni komórek, włączenie cholesterolu we własną błonę komórkową, wytrącanie cholesterolu z wolnymi kwasami żółciowymi oraz wytwarzanie substancji, które potencjalnie mogą wpływać na poziom lipidów we krwi [6].  

Probiotyk i prebiotyk to ten sam produkt – FAŁSZ

Prebiotyki to korzystnie wpływające na zdrowie nietrawione składniki żywności pobudzające wzrost lub aktywność bakterii w okrężnicy. Mogą być wprowadzone sztucznie do żywności w celu poprawienia jej wartości odżywczej i zdrowotnej. Do prebiotyków zalicza się np. inulinę, fruktooligosacharydy, laktulozę czy pochodne galaktozy i β-glukanów. Są one pożywką dla probiotyków i stymulują ich wzrost [7].

W przypadku infekcji intymnych uzasadnione jest stosowanie jedynie probiotyków dopochwowych – FAŁSZ

Stosowanie obu rodzajów probiotyków ginekologicznych – zarówno doustnych, jak i dopochwowych jest uzasadnione w przypadku infekcji intymnych. Bakterie probiotyczne aplikowane dopochwowo działają w miejscu wystąpienia dolegliwości, pozwalają więc na szybsze osiągnięcie pożądanego efektu. Podanie doustne umożliwia z kolei kolonizację nie tylko pochwy, ale także przewodu pokarmowego. Jest to istotne ze względu na jedną z przyczyn infekcji intymnych, jaką może być nieprawidłowa flora bakteryjna końcowego odcinka przewodu pokarmowego [8,9].

 

Piśmiennictwo:

  1. Probiotyki – za i przeciw, Aktualności Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków, Numer 1/2015 www.antybiotyki.edu.pl/pdf/biuletyn/biuletynnpoa1_2015.pdf
  2. Szałek E, Kaczmarek Z, Grześkowiak E., Wykorzystanie probiotyków we współczesnej farmakoterapii pediatrycznej, Farm Pol, 2010, 66(3): 168-172
  3. Kamińska E., Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania probiotyków na podstawie badań klinicznych przeprowadzonych u dzieci, MED.WIEKU.ROZWOJ.2012;XVI;3:240-251
  4. Dąbrowska A, Słotwiński R, Kędziora S., Probiotyki – panaceum czy placebo? Probiotics – panacea or placebo?, Zakład Immunologii i Żywienia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Przegląd Gastroenterologiczny 2010; 5 (6): 321–328
    5. Nowak A, Śliżewska K, Libudzisz Z, Socha J, Probiotyki – efekty zdrowotne, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 4 (71), 20 – 36
    6. Kuśmierska A, Fol M., Właściwości immunomodulacyjne i terapeutyczne drobnoustrojów probiotycznych, Kuśmierska A, Fol M. Właściwości immunomodulacyjne
    7. Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – charakterystyka i funkcje Probiotics, prebiotics and synbiotics – characteristics and functions Katarzyna Mojka, Mojka K. Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki
    8. Szachta P, Gałęcka M, Bartnicka A., Bioróżnorodność mikroflory pochwy. Rola probiotyków ginekologicznych w utrzymaniu równowagi ekosystemu pochwy, Forum Zakażeń 2015;6(2):139–143
    9. Woźniakowska E, Piecak K, Paszkowski T., Strategie probiotyczne w ginekologii i położnictwie – State of the Art 2015, Forum Położnictwa i Ginekologii 12-16
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o