Proaktywna metoda leczenia AZS

Model leczenia proaktywnego przeznaczony jest do przewlekłego/ciągłego leczenia zmian skórnych w AZS, nie czekając na pojawienie się zaostrzeń choroby.

 

Jak już wcześniej wspomniano – leczenie atopowego zapalenia skóry opiera się na stosowaniu emolientów i kosmeceutyków, a w momencie zaostrzeń choroby preferowanym działaniem jest terapia przeciwzapalna mGKS i/lub mIK. Niemniej jednak głównym celem terapeutycznym leczenia AZS jest odbudowa bariery naskórkowej i przeciwdziałanie nawrotom/zaostrzeniom choroby. Dotychczas stosowany model terapii reaktywnej – opierający się na włączeniu miejscowych leków p/zapalnych w momencie nasilenia objawów choroby wypierany jest stopniowo przed model terapii proaktywnej.

 

METODA PROAKTYWNA – A CO TO OZNACZA?

Model leczenia proaktywnego przeznaczony jest do przewlekłego/ciągłego leczenia zmian skórnych w AZS, nie czekając na pojawienie się zaostrzeń choroby. Założeniem terapii proaktywnej jest fakt występowania zmian o charakterze zapalnym nie tylko we fragmentach skóry objętych zaostrzeniem, ale również we fragmentach skóry niezmienionych. Zakłada się, że w skórze niezmienionej chorobowo mimo wszystko występują subkliniczne objawy zapalenia (bez widocznych zewnętrznie zmian skórnych), a to za sprawą cytokin prozapalnych, migrujących z fragmentów objętych stanem chorobowym. To wszystko sprawia, iż pomimo braku symptomów mogących świadczyć o objęciu danego odcinka skóry atopią, wewnątrz znajdują się komórki objęte zmianami zapalnymi.

Proaktywna metoda leczenia atopowego zapalenia skóry przewiduje zatem długoterminowe leczenie fragmentów skóry teoretycznie nieobjętych chorobą, co w konsekwencji prowadzi do lepszej kontroli egzemy i redukcji ilości ewentualnych zaostrzeń.

Schemat leczenia metodą proaktywną (przerywaną) obejmuje stosowanie dostępnych także dla metody reaktywnej miejscowych glikokortykosteroidów lub miejscowych inhibitorów kalcyneuryny początkowo co II dzień, a następnie 2 razy w tygodniu. Okres stosowania mGKS lub mIK jest różny dla różnych substancji, jednakże nie krótszy niż kilkanaście tygodni. Możliwa jest również aplikacja ich metodą przerywaną przez kilka-kilkanaście miesięcy.

Pomimo faktu przewlekłego stosowania miejscowych glikokortykosteroidów w metodzie proaktywnnej obserwuje się znacząco mniejsze nasilenie możliwych i obserwowanych po leczeniu reaktywnym objawów niepożądanych w postaci:

  • Atrofii skóry
  • Przebarwień skórnych
  • Rumienia
  • Trądziku posteroidowego.

Paradoksalnie także koszty takiej terapii są niższe niż ma to miejsce w przypadku standardowo stosowanej metody reaktywnej w momencie zaostrzenia zmian chorobowych. Podobnie przedstawia się sytuacja w kontekście mIK, tj. takrolimusu (zalecanego w umiarkowanym i silnym stadium choroby) oraz pimekrolimusu (przeznaczonego do leczenia w łagodnym stadium choroby). Efektywność metody proaktywnej przedstawia się w znacznie lepszym świetle aniżeli metody reaktywnej. Przeprowadzone badania potwierdzają, że czas do pierwszego zaostrzenia choroby po leczeniu proaktywnym jest znacznie wydłużony w stosunku do tożsamego parametru po terapii metodą reaktywną. Dodatkowo liczba zaostrzeń w leczeniu proaktywnym jest relatywnie mniejsza niż ma to miejsce w farmakoterapii reaktywnej. Dodając do tego fakt, iż inhibitory kalcyneuryny obarczone są znacząco mniejszym ryzykiem występowania niepożądanych reakcji skórnych (z brakiem obserwowanego po mGKS zaniku skóry włącznie) zastosowanie ich w metodzie reaktywnej wydaje się być najlepiej dobraną metodą leczenia AZS, również dla dzieci powyżej 2. roku życia (1% krem z pimekrolimusem i 0,03% maść z takrolimusem).
Dla mIK potrzebne są jednak dodatkowe badania długoterminowego wpływu leczenia metodą proaktywną  na barierę naskórkową i stan skóry chorych na AZS, jednakże wyniki dotychczasowych badań napawać mogą optymizmem.

Co zatem wybrać, aby najlepiej wykorzystać możliwości lecznicze dostępnych substancji o charakterze p/zapalnym i jednocześnie ograniczyć ryzyko możliwych skutków ubocznych leczenia? Odpowiedź wydaje się sama nasuwać na myśl, pomimo że ilość badań dowodzących skuteczności metody reaktywnej jest nadal znacząco większa aniżeli techniki proaktywnej.

 

 

Literatura:

  1. Terapia proaktywna – nowa koncepcja terapeutyczna zastosowania miejscowych inhibitorów kalcyneuryny w leczeniu atopowego zapalenia skóry, Magdalena Trzeciak, Roman Nowicki, Alergia Astma Immunologia, 2013, 18(1): 8-13
  2. Takrolimus – czy tylko w terapii atopowego zapalenia skóry?, Andrzej Emeryk, Anna Michalak-Stoma, Małgorzata Bartkowiak-Emeryk, Alergia, 2013, 1:47-50
  3. Aktualne możliwości leczenia atopowego zapalenia skóry z perspektywy pediatry, Barbara Klasa, Ewa Cichocka-Jarosz, Przegląd Lekarski 2017/74/8
  4. Bezpieczeństwo stosowania miejscowych inhitirowów kalcyneuryny, Anna Sysa-Jędrzejowska, Alergia, 2011, 1:17-20
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy