Aptekarz.pl > Parenting w aptece > Ciąża > Preparaty na płodność u mężczyzn — skuteczność, co powinny zawierać?

Preparaty na płodność u mężczyzn — skuteczność, co powinny zawierać?

29-01-2024 10:41:32

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów wspomagających produkcję zdrowego nasienia. Na jakie substancje w składzie należy zwrócić uwagę, aby wybrać skuteczny preparat?

Jak wybrać skuteczny preparat wpływający pozytywnie na płodność u mężczyzn? (fot. Shutterstock)

Problemy z płodnością są czasami trudne do zdiagnozowania i dotyczą także mężczyzn. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) mężczyźni odpowiadają za 35% przypadków niepłodności, podobnie jak kobiety. Jednak w ostatnich latach problemy z płodnością częściej przypisuje się właśnie panom (czytaj także: Preparaty na płodność u kobiet – co powinny zawierać?)

Problemy u obojga partnerów dotyczą 10% przypadków, pozostałe 25% to sytuacje, w których klarownej przyczyny nie można ustalić.

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

Do najczęstszą przyczyną problemów z płodnością u mężczyzn to niezdrowy styl życia — otyłość, nieprawidłowa dieta (węglowodany), alkohol, palenie tytoniu, stres, kłopoty ze snem. Zbyt częste korzystanie z sauny czy noszenie obcisłej bielizny, które prowadzą do przegrzania jąder, również mają niekorzystny wpływ na produkcję nasienia.  Mężczyźni obciążeni chorobami ogólnoustrojowymi (choroby, tarczycy, nerek, wątroby, układu krążenia, cukrzyca) także niekiedy cierpią z na zaburzoną płodność.

Substancje na płodność dostępne bez recepty

Antyoksydanty

Powstawanie wolnych rodników (reaktywnych form tlenu) jest w pełni naturalnym zjawiskiem fizjologicznym. Problem pojawia się wtedy, gdy organizm nie jest w stanie zapanować nad za dużym stężeniem tych szkodliwych cząsteczek. Nadmierna produkcja wolnych rodników bowiem doprowadzić do uszkodzenia materiału genetycznego plemników. Stres oksydacyjny jest odpowiedzialny również za zmniejszoną ruchliwość plemników, a także za ich obumieranie. Nasienie zdrowego mężczyzny wyposażone jest w naturalne systemy neutralizujące cząsteczki reaktywnego tlenu. Systemy te dzielą się na dwie grupy: związane z czynnikami enzymatycznymi i nieenzymatycznymi cząsteczkami. Wymienione grupy są ze sobą ściśle związane, tak że niedobór któregoś z elementów może doprowadzić do zburzenia “antyoksydacyjnej fortecy”, prowadząc do problemów z płodnością.

Antyoksydanty enzymatyczne:

  • Dysmutazy ponadtlenkowe,
  • Katalaza,
  • Peroksydaza glutationowa,
  • Reduktaza glutationowa,

Antyoksydanty nieenzymatyczne

  • Glutation,
  • Witaminy (A, E, C, B),
  • Cysteina, homocysteina,
  • Tauryna, hipotauryna,
  • Flawonoidy,
  • Koenzym Q10,
  • Laktoferyna,
  • Mikroelementy (cynk, selen, miedź).

W preparatach wpływających korzystnie na płodność u mężczyzn powinny się obowiązkowo znaleźć przeciwutleniacze takie jak: witamina E, witamina C, witamina A, witamina D, witaminy z grupy B, L-karnityna, Koenzym Q10, N-acetylocysteina, glutation, likopen, cynk, selen, żelazo, miedź, mangan. Wiele z tych substancji posiada zdolność redukowania wolnych rodników. Wiele z nich jest niezbędnych do prawidłowej pracy wymienionych wyżej enzymów. Udowodniono, że L-karnityna wykazuje właściwości ochronne wobec błon komórkowych i DNA plemników przed reaktywnymi cząsteczkami tlenu. Jej najwyższe stężenie zaobserwowano w najądrzu, gdzie dojrzewają plemniki. Z kolei selen bierze udział w syntezie testosteronu, ma wpływ rozwój plemników i jakość nasienia. Witamina C oddziałuje na ruchliwość plemników i ich stężenie.

Podsumowując, mężczyzna w czasie starań o dziecko powinien zapewnić sobie stałą podaż antyoksydantów. Minimalny czas zwiększonej suplementacji antyoksydantami powinien wynosić 3 miesiące, czyli mniej więcej tyle ile trwa proces powstawania nowych komórek plemnikowych — około 72 dni.

Surowce roślinne wpływające na płodność

  • Ekstrakt z korzenia Maca (Pieprzyca peruwiańska — Lepidium meyenii) – przeprowadzono badania u mężczyzn, w których udowodniono, że po 12 tygodniach spożywania ekstraktu z korzenia Maca, odnotowano wzrost liczby plemników w spermie zarówno u zdrowych jak i z niepłodnością. W badaniach przeprowadzonych na szczurach zauważono także zwiększoną ruchliwość plemników. Badania nad mechanizmem działania Maca, są nadal prowadzone.
  • Ekstrakt z ziela Buzdyganka (Buzdyganek naziemny — Tribulus terrestris) – w badaniach przeprowadzonych na szczurach potwierdzono pozytywny wpływ na jakość nasienia i poziom hormonów płciowych.
  • Ekstrakt z korzenia Bertramu (Bertram lekarski — Anacyclus pyrethrum) – szeroko stosowany w leczeniu zaburzeń seksualnych u mężczyzn w medycynie ajurwedyjskiej (pochodzącej z Indii). W tradycyjnej medycynie “północnego Khoranu” (rejon Iranu) w problemach z płodnością u mężczyzn, stosuje się mieszankę ziela Buzdyganka i korzenia Bertramu. Trwają badania nad właściwościami leczniczymi obu roślin.

Leki dostępne na receptę

Leczenie farmakologiczne opiera się na leczeniu hormonalnym, regulującym pracę układu podwzgórzowo- przysadkowego, który z kolei oddziałuje na proces spermatogenezy. Podanie egzogennego testosteronu zaburza proces syntezy naturalnego testosteronu, a to z kolei wywołuje zaprzestanie produkcji nowych komórek plemnikowych. Podwzgórze wydzielając hormon gonadoliberynę (GnRH) wpływa na przysadkę, która z kolei uwalnia gonadotropinę (LH), która pobudza jądra do produkcji testosteronu.

W leczeniu farmakologicznym wykorzystuje się terapię ludzką gonadotropiną kosmówkową (hCG) lub terapię antyestrogenami (tamoksifen i cytrynian klomifenu), które zwiększają poziom endogennego testrosteronu.

Gonadotropina kosmówkowa (hCG) jest uzyskiwana z moczu ciężarnych kobiet. Istnieje również gonadotropina menopauzalana (hMG) pozyskiwana z moczu kobiet w okresie menopauzy. Obie gonadotropiny są kolejno odpowiednikami hormonu lutenizującego (LH) i folikulotropowego  (FSH). Gonadotropina podawana jest domięśniowo lub podskórnie. Substancja powinna być stosowna przez krótki okres czas, ze względu, że może doprowadzić do uszkodzenia krążenia wewnątrzjądrowego wywoływać martwicę, stany zapalne jąder lub nasilać apoptozę komórek spermatogenezy.

Tamoksifen i cytrynian klomifenu wiążą się z receptorami estrogenowymi w podwzgórzu i przysadce mózgowej. Zwiększają w ten sposób wydzielanie hormonu luteinizującego (LH), który z kolei potęguje produkcję testrosteronu przez jądra.

Możliwa jest także terapia inhibitorami aromatazy, które blokując enzym aromatazy, blokują konwersję testosteronu w estrogeny. Dostępne w postaci preparatów doustnych. Można wśród nich wyróżnić steroidowe inhibitory aromatazy — nieodwracalnie hamujące enzym (eksemestan, testolakton) oraz niesteroidowe — odwracalne (anastrozol, letrozol)

 

Bibliografia

  1. Ahmadi S. i in., Antioxidant supplements and semen parameters: An evidence based review, Int J Reprod Biomed, 2016 Dec; 14(12): 729–736.
  2. Haghmorad D. i in., Improvement of fertility parameters with Tribulus Terrestris and Anacyclus Pyrethrum treatment in male rats, Int Braz J Urol. 2019, 45(5): 1043–1054
  3. Melkikovova I. i in., Effect of Lepidium meyenii Walp. on Semen Parameters and Serum Hormone Levels in Healthy Adult Men: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Pilot Study, Evid Based Complement Alternat Med. 2015; 2015: 324369.
  4. Młodzik J. i in., Niepłodność męska jako problem społeczny. Historia. Diagnostyka. Leczenie, Holistyczny wymiar współczesnej medycyny. T.5, Białystok 2019, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, 1395 s.
  5. Nguyen Dac N. i in., Micronutrient supplements as antioxidants in improving sperm quality and reducing DNA fragmentation, Basic and Clinical Andrology (2023) 33:23
  6. Słowikowska-Hilczer J., Walczak-Jędrzejowska R., Rola antyoksydantów w leczeniu niepłodności u mężczyzn, Broszura 2013
  7. https://zosiawinczewska.pl/nieplodnosc-meska-a-antyoksydanty-czy-moga-wspierac-leczenie/

Autorka: mgr farm. Aleksandra Siemionek

Przed nami zmiana czasu – jak skutecznie wesprzeć organizm?

Okazuje się bowiem, że zmiana czasu dwa razy w roku wpływa na nasz stan zdrowia. Aby zaadaptować się do nowego czasu, nie wystarczy tylko położyć się godzinę wcześniej do łóżka albo – w przypadku zmiany czasu na jesienno-zimowy – godzinę później. Badacze wskazują, że nasz organizm potrzebuje około tygodnia, aby przyzwyczaił się do tych zmian, […]

Przed nami zmiana czasu - jak skutecznie wesprzeć organizm? (fot. shutterstock.com)
Chcesz przeczytać cały artykuł?
Pozostało jeszcze 5396 znaków do końca artykułu. Jeśli chcesz zapoznać się z całym za darmo - zaloguj się jako farmaceuta
za pomocą swojego konta w farmacja.net.
Artykuł sponsorowany

Czy wiesz, że stres egzaminacyjny jest udowodniony naukowo?

W literaturze fachowej nie trudno znaleźć publikacje potwierdzające istnienie pojęcia stresu egzaminacyjnego [2]. Tzw. lęk testowy to poczucie strachu i niepewności, które towarzyszy osobom mającym przed sobą w najbliższym czasie jakikolwiek egzamin lub sprawdzian [2]. To właśnie egzaminy należą do najbardziej stresujących wydarzeń, związanych z edukacją czy też późniejszym doszkalaniem się w życiu dorosłym [3,4]. […]

Lęk egzaminacyjny wpływa na koncentrację i znacząco utrudnia przygotowanie się do egzaminu (fot. Shutterstock)
Chcesz przeczytać cały artykuł?
Pozostało jeszcze 7017 znaków do końca artykułu. Jeśli chcesz zapoznać się z całym za darmo - zaloguj się jako farmaceuta
za pomocą swojego konta w farmacja.net.