REKLAMA

Pospolite choroby skóry głowy i ich terapia środkami OTC

Choroby skóry głowy to dolegliwości często nie tylko uciążliwe, ale również nieestetyczne. Towarzyszy im świąd, nadmierne wytwarzanie wydzielin, a czasem utrata włosów. Niektórzy pacjenci wstydzą się ich i niechętnie wybierają się na wizyty lekarskie.

(fot. shutterstock)

W niektórych przypadkach pomocne mogą okazać się preparaty dostępne bez recepty, o które można poprosić farmaceutę. Powinien on potrafić doradzić pacjentowi, ale również zwrócić uwagę, gdy sytuacja będzie wymagała konsultacji ze specjalistą.

REKLAMA
REKLAMA

Łupież skóry głowy (łojotokowy)

Łupież jest częstym, nawracającym i przewlekłym schorzeniem skóry głowy. (przeczytaj artykuł poświęcony zagadnieniu związanemu tylko z łupieżem) Może dotyczyć każdego, niezależnie od wieku i płci. Według definicji jest to drobnopłatowe złuszczanie owłosionej skóry głowy z towarzyszącym łojotokiem. Stopień nasilenia łojotoku rozróżnia 2 typy łupieżu – zwykły (z mniej nasilonym łojotokiem) i tłusty (z bardziej nasilonym).

Za powstawanie łupieżu odpowiada zwiększone tempo obrotu komórkowego, a także istotną rolę może odgrywać grzyb Pityrosporum ovale. Ten gatunek grzyba jest obecny na skórze głowy u ponad połowy osób cierpiących na łupież. Inne czynniki mogące powodować wystąpienie łupieżu to zaburzenia hormonalne i immunologiczne, stres lub niewłaściwa pielęgnacja.

Kliniczne cechy łupieżu to skóra sucha, swędząca i złuszczająca się płatkami, które można zaobserwować na ubraniach. Łupież i łojotok zmniejszają się w miarę postępującego łysienia.

Leczenie

W przypadku łupieżu stosuje się szampony zawierające sól cynkową pirytionu, siarczek selenu, ketokonazol. Pomocne może okazać się także zastosowanie oliwki salicylowej.

Sól cynkowa pirytionu (pirytionian cynku) – wykazuje właściwości przeciwgrzybicze i zmniejsza tempo proliferacji komórek naskórka. Zaletą jest możliwość stosowania w każdym wieku.

Siarczek selenu – charakteryzuje się działaniem przeciwdrożdżakowym, a także powoduje zwolnienie tempa regeneracji komórek naskórka. Nie należy stosować, gdy skóra jest popękana i występuje stan zapalny.

Ketokonazol – lek hamujący enzym odpowiedzialny za biosyntezę ergosterolu, czyli składnika budującego błonę komórkową grzyba, na skutek czego zwiększa się jej przepuszczalność, co powoduje działanie grzybostatyczne lub grzybobójcze.

5% oliwka salicylowa – należy ją wcierać w zmienioną chorobowo powierzchnię skóry głowy, a następnie zmyć po 1-2 godzinach. Wykazuje działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i działa łagodnie keratolitycznie.

 

Wszawica skóry głowy (głowowa)

Jest to choroba pasożytnicza spowodowana przez wszy głowowe. Najczęściej umiejscawiają się one w okolicy potylicznej i skroniowej, dlatego akurat w tych miejscach występują najbardziej nasilone objawy. Po ukłuciu przez wszy odczuwa się silny świąd, co wywołuje drapanie i doprowadza do wytworzenia się strupów, a nawet może dojść do wtórnych zakażeń i zliszajcowacenia. W cięższych przypadkach obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych. Do widocznych objawów należy również obecność jaj u nasady włosów.

Wszawicą można się zarazić przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Bardzo często występuje w przedszkolach lub szkołach. Trzeba pamiętać o tym, że obecnie nie jest to choroba, która dotyczy tylko brudu i ubóstwa, a związana jest ze skupiskami ludności.

Leczenie

Leki skuteczne na wszawicę i dostępne bez recepty zawierają permetrynę lub nalewkę z ziela ostróżeczki. Na rynku obecne są także wyroby mające w swym składzie dimetikon.

Permetryna – jest to lek najbardziej skuteczny i najmniej toksyczny. W szamponach i kremach występuje w stężeniu 1%. Działa na osobniki dorosłe i gnidy.

Nalewka z ziela ostróżeczki – wykazuje silne działanie toksyczne na pasożyty zewnętrzne. Jest to produkt leczniczy roślinny stosowany tradycyjnie. Przeciwwskazaniem są otwarte rany i ostre stany zapalne skóry głowy.

Dimetikon – powleka pasożyta, wnika w jego przetchlinki oddechowe i uniemożliwia mu oddychanie. Kurację tym preparatem należy powtórzyć po około 7 dniach.

 

Łysienie androgenowe

Jest to najczęstszy typ łysienia i może dotyczyć zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Testosteron pod wpływem 5-alfa-reduktazy ulega przekształceniu w dihydrotestosteron, który doprowadza do zaniku mieszków włosowych, a włosy stają się coraz cieńsze i krótsze. Dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne.

Łysienie androgenowe występuje u około 80% mężczyzn. Pojawia się po okresie dojrzewania i z biegiem czasu prowadzi do stopniowej utraty włosów. Wypadanie włosów rozpoczyna się w okolicy czołowo-skroniowej (powstają tzw. zakola), a następnie ciemieniowej.

Leczenie

Skutecznym lekiem OTC stosowanym w łysieniu androgenowym jest minoksydyl.

Minoksydyl – występuje w dwóch stężeniach: 2% i 5%. Jest to substancja o działaniu hipotensyjnym, ale stosowana miejscowo pobudza porost włosów, dzięki zwiększeniu przepływu krwi przez naczynia krwionośne w skórze głowy oraz stymuluje mitozę, przez co ma wpływ na wytwarzanie dłuższych włosów. Na efekt trzeba jednak poczekać około 2 miesiące. Po zaprzestaniu leczenia, łysienie wraca do stanu początkowego.

 

Bibliografia:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=443
  2. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73316,lupiez-lojotokowy
  3. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/171074,wszawice
  4. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO D E L A C E T, płyn na skórę
  5. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=570
  6. Opieka farmaceutyczna: objawy, rozpoznawanie i leczenie – Paul Rutter. Red. wyd. pol. Janusz Pluta, Edra Urban & Partner, Wrocław 2018, wyd.4
  7. Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową – Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski. PZWL, Warszawa 2010, wyd.1
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]