REKLAMA
REKLAMA

Pleśniawki – pigułka wiedzy dla farmaceuty 8

Pleśniawki zgodnie z definicją to biały nalot w postaci małych plamek przypominających zwarzone mleko, umiejscowione na błonie śluzowej jamy ustnej. Jest to rodzaj kandydozy. Określa się je mianem zakażenia oportunistycznego i zazwyczaj nie występują u zdrowych osób. Natomiast pacjenci aptek to często schorowani starsi ludzie bądź rodzice  małych dzieci. Obie grupy, tj. osoby starsze i dzieci są najbardziej narażone na wystąpienie kandydozy jamy ustnej. Jak więc profesjonalnie pomóc?

(fot. shutterstock)

Czym jest pleśniawka?

Są one wynikiem zakażenia i rozwoju drożdżaków z rodzaju Candida. Mają one postać białych nalotów, które przypominają rozlane zsiadłe mleko. W przypadku niemowląt pleśniawki wynikają zazwyczaj z niedojrzałości układu odpornościowego, natomiast u osób starszych m.in. osłabieniem tegoż układu. Jest to dolegliwość, która często nawraca spowodowana obecnością czynnika sprzyjającego powstaniu tego problemu.

REKLAMA
REKLAMA

Do tych czynników zalicza się:

  • zakażenia grzybicze matki dziecka
  • małą masę urodzenia dziecka
  • cukrzycę
  • zaburzenia odporności
  • afty
  • leukoplakię
  • raka płaskonabłonkowego
  • zmiany polekowe
  • źle dopasowane protezy
  • suchość jamy ustnej
  • immunosupresję
  • opryszczkę
  • owrzodzenia opryszczkowate

Występowanie i przyczyny wystąpienia

Jak już wcześniej wspomniano, problem dotyka najczęściej bardzo młodych pacjentów (noworodki i niemowlęta) oraz osoby w zaawansowanym wieku. Większość przypadków w innych grupach wynika z współwystąpienia stanów patologicznych.

O co pytać w przypadku pleśniawki?

Pytanie Znaczenie
Rozmiar i kształt zmian Pleśniawki występują jako plamki nalotu o nieregularnym kształcie i różnej wielkości.
Rodzaj bólu Starsi pacjenci z bezbolesnymi białymi zmianami powinni zostać skierowani do lekarza w celu wykluczenia groźniejszych stanów.
Miejsce zmiany W przypadku stosowania wziewnych steroidów najczęściej występują na gardle, w innym razie zazwyczaj na języku i policzkach.

O co zapytać w przypadku problemu z hemoroidami? Kliknij Tutaj!

Rozpoznanie i cechy kliniczne

Rozpoznanie pleśniawki nie jest nazbyt wymagającym zadaniem. Farmaceuta powinien wyeliminować inne stany patologiczne, które są związane z pleśniawkami. Po rozmowie z pacjentem powinien obejrzeć jamę ustną, żeby potwierdzić rozpoznanie. Klasyczny obraz to kremowobiałe, miękkie wykwity, które można zetrzeć, odsłaniając rumieniowatą śluzówkę.

Stany jakie należy wykluczyć:

  • Grzybica polekowa – Może być wywołana antybiotykoterapią bądź kortykosteroidami
  • Zmiany wywołane noszeniem protez – Niewłaściwe użytkowanie protez może powodować pleśniawki
  • Liszaj płaski – zmiany przypominają łuszczycę, u około 50% pacjentów zajęta jest śluzówka jamy ustnej. Na wewnętrznej stronie policzków, dziąsłach, języku, pojawiają się zmiany przypominające pajęczynę.
  • Choroby ogólnoustrojowe – należy rozważyć cukrzycę, upośledzenie odporności, suchość w jamie ustnej
  • Inne owrzodzenia – Afty duże, opryszczka i owrzodzenia opryszczkowate
  • Leukoplakia – Jest to choroba jamy ustnej manifestująca się białymi zmianami. Często związana jest z paleniem i zalicza się do stanów przednowotworowych. W odróżnieniu od pleśniawek białych wysp nie da się zetrzeć. Wszystkich pacjentów z podejrzeniem tej choroby należy skierować do lekarza
  • Rak kolczystokomórkowy – większość zmian obserwuje się z boku języka, ust i na dolnej wardze. Początkowo manifestuje się jako bezbolesne owrzodzenie lub guzek, który nie goi się ani nie znika. Z czasem zmienia kolor i może krwawić.

Zobacz jakie badania stosuje się w diagnostyce astmy!

Dowody naukowe w leczeniu preparatami OTC

W Wielkiej Brytanii jedynym preparatem dostępnym bez recepty o udowodnionej skuteczności przeciwgrzybicznej jest mikonazol w postaci żelu do jamy ustnej, który niestety w Polsce jest zarejestrowany jako preparat Rp.

Dawkowanie zależy od wieku i miejsca zmian. W przypadku zlokalizowanej pleśniawki na jej powierzchnię nanosi się niewielką ilość żelu. Jeżeli jest to uogólniony stan, dawkę podaje się za pomocą 5-mililitrowej łyżeczki. Dorośli i dzieci od lat 6 – 5 ml żelu 4 razy dziennie, dzieci do lat 6 – 5 ml żelu 2 razy dziennie. Niemowlęta i dzieci do lat 2 – 2,5 ml 2 razy dziennie.

Preparat stosowany pomocniczo

0,2% roztwór chlorheksydyny jest czasami zalecany, jako preparat pomocniczy, który dodatkowo wspiera utrzymanie higieny jamy ustnej na wysokim poziomie.

W przypadku zmian grzybiczych w obrębie jamy ustnej lekarz może zalecić następujące leki

  • 0,2% roztwór chlorheksydyny do płukania jamy ustnej
  • Preparaty zawierające nystatynę do pędzlowania jamy ustnej
  • Nystatyna – proszek do przygotowania zawiesiny – 100000 j.m. 4 razy na dobę
  • Mikonazol
    • Żel 2­­–4 razy na dobę przez 7 dni po ustąpieniu objawów
    • Tabletki podpoliczkowe – 1 tabletka na dobę przez 7–14 dni
  • Klotrimazol – krem do stosowania 2-3 razy dziennie przez 2-4 tygodnie
  • Ketokonazol – raczej w kandydozie skóry, 2-3 razy dziennie przez 2-3 tygodnie

Leczenie ogólne stosuje się u pacjentów niereagujących i źle tolerujących terapię miejscową oraz u tych z dużym ryzykiem nawrotu kandydozy. Do stosowanych leków zalicza się:

  • Flukonazol
  • Itrakonazol
  • Worykonazol
  • Amfoterycyna B (i.v.)
  • Kaspofungina (i.v.)

Wskazówki dla pacjenta

  • Kłaść nacisk na utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej. Także w przypadku stosowania sztucznej szczęki, należy ją odpowiednio czyścić i dezynfekować
  • Inhalacje zawierające glikokortykosteroidy stosować zgodnie z zaleceniami. Płukać jamę ustną po inhalacji, oraz myć zęby, aby zniwelować osad steroidu
  • Jeśli pojawia się suchość w ustach, zwracać uwagę na wystarczający napływ śliny. Stosować bezcukrowe pastylki, produkty do higieny jamy ustnej
  • W przypadku niemowląt sterylizować smoczki

 

Piśmiennictwo:

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo