Pacjentka z nadciśnieniem i jaskrą — Przegląd lekowy 42

Przedpołudniem do Twojej apteki przychodzi pani Krystyna, zrealizować recepty na stale przyjmowane leki. W pewnym momencie stwierdza, że musi usiąść, bo się dziś gorzej czuje. Odpoczywa kilka minut, w czasie kiedy przygotowywałaś dla niej leki. W momencie, kiedy wstawała z krzesła, wyraźnie się zachwiała. Po krótkiej rozmowie namawiasz ją na krótką konsultację i przegląd lekowy.

(fot. shutterstock)

Informacje o pacjentce

Płeć Kobieta
Wiek 71 lat
Wzrost 155 cm
Waga 55 kg
Choroby przewlekłe Migotanie przedsionków
Nadciśnienie tętnicze
Jaskra
Hipercholesterolemia

 

Leki

Lek Dawkowanie
dabigatran 150 mg 1-0-1
valsartan 80 mg + hydrochlorotiazyd 12,5 1-0-0
rosuvastatyna 10 mg 0-0-1
timolol 0,5% krople oczne 1-1-1

 

Wywiad

Pani Krystyna od 15 lat leczy się na nadciśnienie tętnicze. Rok temu lekarz zalecił jej dwuskładnikowy lek, który skutecznie wyrównuje ciśnienie krwi. Pacjentka twierdzi, że zwykle jej ciśnienie wynosi ok. 140/90 mmHg. W czasie pomiaru w aptece okazuje się, że ciśnienie wynosi 115/75 mmHg.

 

Pani Krystyna od 2 miesięcy stosuje timolol w dawce 0,5%. Lek przepisał okulista po zdiagnozowaniu jaskry. Była u tego lekarza 2 tygodnie temu, zalecił kontynuację leku i zmianę schematu dawkowania. Przez przypadek pani Krystyna ma ze sobą zalecenia. Niestety są napisane niewyraźnym pismem i pacjentka nie była w stanie ich odczytać. Okazuje się, że okulista zalecił pacjentce stosowanie kropli raz dziennie, a nie trzy, jak zrozumiała chora.

Pytasz też o technikę podania kropli. Okazuje się, że pani Krystyna zakrapia oczy bez uciskania kącika oka.

 

Problemy lekowe

Problem Przyczyna Interwencja Rzeczywisty/ Potencjalny
Reakcja niepożądana – ogólne działanie timololu Niewłaściwa technika podania leku Edukacja pacjentki Rzeczywisty
Reakcja niepożądana – ogólne działanie timololu Zbyt częste dawkowanie leku Poinformowanie o właściwym dawkowaniu Rzeczywisty

 

Hipotonia ortostatyczna i problemy z niedociśnieniem Twojej pacjentki wynikają z niewłaściwego stosowania timololu w leczeniu jaskry. Choć nieselektywne beta-blokery są bezpieczne i często stosowane w okulistyce, to w pewnych przypadkach mogą wywołać działanie ogólne. Tak się stało w przypadku pani Krystyny. Przyczyny tego stanu były dwie. Pierwsza to błędna komunikacja z lekarzem. Okulista zalecił pacjentce zmniejszenie  częstotliwości dawkowania leku. Chora zrozumiała inaczej i zaczęła lek podawać częściej. Dodatkowo nie stosowała technik zmniejszających ryzyko przeniknięcia składnika aktywnego do krążenia ogólnego. W efekcie lek wywołał obniżenie ciśnienia tętniczego i hipotonię ortostatyczną. Konsekwencją tego mógł być groźny upadek lub utrata przytomności.

 

W celu poprawy leczenia należy poinstruować pacjentkę o właściwym stosowaniu kropli. Powinna je podawać do worka spojówkowego raz dziennie. Poza tym trzeba jej pokazać właściwą technikę podawania kropli zawierających beta-bloker. W celu zmniejszenia ryzyka działania ogólnoustrojowego należy ucisnąć kanał nosowo-łzowy, po podaniu kropli. Alternatywnym sposobem jest zamknięcie oczu na 3-5 minut.

 

O co warto jeszcze zapytać?

 Warto też zadać kilka dodatkowych pytań o to czy pacjentka nie zauważyła u siebie:

  • krwawienia z dziąseł w czasie mycia zębów.
  • krwi w stolcu (świeżej)
  • ciemnych, smolistych stolców
  • trudnych do opanowania krwawień

 

Pani Krystyna stosuje leki antykoagulacyjne. Terapia taka powinna być szczególnie monitorowana. Dlatego też personel medyczny nadzorujący farmakoterapię (lekarze i farmaceuci) powinni uczulić pacjentkę o alarmujących objawach, takich jak te wymienione powyżej. Mogą one świadczyć o tym, że lek działa zbyt mocno (trudne do opanowania i nietypowe krwawienia) lub, że doszło do krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego (krew w stolcu, smoliste stolce). W takim wypadku pacjentka powinna jak najszybciej zgłosić się do lekarza, w celu dalszej diagnostyki i ewentualnej modyfikacji leczenia. Przy czym nawet w momencie pojawienia się niepokojących objawów nie powinna odstawiać leku, bez konsultacji z lekarzem prowadzącym.

 

Bibliografia

 

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1444852/
  2. ChPL – Oftensin 0,5%
  3. Chpl – Pradaxa 150
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
1 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!
Piotr Miszczuk 2018-10-29 10:04:37
Czy aby na pewno to co jest opisane, to hipotonia ortostatyczna?