Pacjent z ostrym zapaleniem zatok – przegląd lekowy 41

Do apteki trafia pan Jan, który leczy się przewlekle na depresję oraz nadciśnienie. Niestety jego terapia komplikuje się ze względu na pojawienie się ostrego zapalenia zatok…

(fot. shutterstock)

 Informacje na temat pacjenta

Płeć Mężczyzna
Wiek 58 lat
Wzrost 185 cm
Waga 89 kg
Choroby przewlekłe Depresja
Nadciśnienie tętnicze
Choroby ostre Ostre zapalenie zatok

 

Leki

 

Lek Dawkowanie
Escitalopram 10 mg 1-0-0
Perindopril 5 mg + indapamid 1,25 mg 1-0-0
Sinupret 1-0-1
Prometazyna 1-0-1
Prednizolon 1-0-1
Pantoprazol 1-0-0

 

Wywiad

 

Pan Jan od dłuższego czasu kupuje w Twojej aptece leki na nadciśnienie dla siebie i swojej żony. Do tej pory nie był zbyt rozmowny; był po prostu pacjentem leczącym się przewlekle. Jednak w ostatnich 2 tygodniach zaczął pojawiać się częściej w związku z ostrym zapaleniem zatok. Pomimo stosowania różnych leków nie jest zadowolony z ich efektów. Ze względu na duże zaufanie do Twojej wiedzy, postanowił się umówić z Tobą na przegląd lekowy.

Pan Jan od 5 lat leczy się na nadciśnienie tętnicze. Od dwóch lat stosuje ten sam, dwuskładnikowy lek. Do niedawna wyniki pomiarów ciśnienia tętniczego mieściły się w normie. Jednak od kilku dni pan Jan obserwuje ciśnienie na poziomie 60-75/100-110.

Rok temu zdiagnozowano u pacjenta chorobę wrzodową żołądka i infekcję H.pylori. Przeprowadzono skuteczną eradykację bakterii, a po jej zakończeniu zalecono omeprazol raz dziennie.

Pół roku temu pacjent przechodził trudny okres w życiu. Stwierdzono u niego depresję. Psychiatra i psychoterapeuta pomogli mu przejść najgorszy etap i teraz czuje się o wiele lepiej. Obecnie stosuje escitalopram raz dziennie jako leczenie podtrzymujące. Lekarz na razie nie planuje zmieniać leczenia, gdyż jest zadowolony z efektów.

Główną przyczyną, dla której pan Jan przyszedł do Ciebie, są problemy z zatokami. 2 tygodnie temu zaczął odczuwać ból oraz charakterystyczne uczucie rozpierania w okolicy nosa i policzków. Dodatkowo pojawiła się gęsta zielono-brunatna wydzielina z nosa. Pacjent próbował najpierw leków OTC. (Zobacz także dawki substancji OTC w lekach na zapalenie zatok) Jednak z powodu braku efektu wybrał się do laryngologa, który zalecił mu proszki robione z prednizolonem i prometazyną. Pan Jan ma wrażenie, że leki te nie działają właściwie. Ma zawroty głowy — szczególnie w momencie, kiedy szybko wstaje. Dodatkowo czuje się senny przez większość dnia, mimo że śpi więcej niż normalnie. Często prowadzi samochód i ma problemy z koncentracją w trakcie jazdy.

Poza tym odczuwa pieczenie w żołądku. Podobne objawy miał przed leczeniem wrzodów.

 

Ocena problemów

 

 

Problem Przyczyna Interwencja Rzeczywisty/ Potencjalny
Działanie niepożądane leku – nadmierna senność – prometazyna. Niewłaściwie dobrany lek Sugestia wizyty u lekarza w celu zmiany terapii. Zaprzestanie prowadzenia samochodu Rzeczywisty
Zbyt mocne działanie leków – zbyt niskie ciśnienie, hipotonia ortostatyczna. Niewłaściwe połączenie leków – prometazyna + perindopril + indapamid Sugestia wizyty u lekarza w celu zmiany terapii. Rzeczywisty
Brak efektu terapii – leczenie ostrego zapalenia zatok lekiem Sinupret Zbyt rzadkie dawkowanie Poinstruowanie o właściwym dawkowaniu tj 3 x 2 tabl Rzeczywisty
Niewystarczający efekt terapii wrzodów żołądka Przeciwwskazany lek – prednizolon Sugestia wizyty u lekarza w celu zmiany terapii. Rzeczywisty
Ryzyko rozwinięcia się groźnej arytmii Niewłaściwe połączenie leków – prometazyna + escitalopram Sugestia wizyty u lekarza w celu zmiany terapii Potencjalny
Niewystarczający efekt terapii nadciśnienia tętniczego Niewłaściwe połączenie leków – prednizolon + perindopril i indapamid Sugestia wizyty u lekarza w celu zmiany terapii Potencjalny
Działanie niepożądane leku escitalopram Niewłaściwe połączenie leków – omeprazol + escitalopram Zalecenie ostrożności. Ewentualnie należy rozważyć zmianę na pantoprazol Potencjalny
Działanie niepożądane leku omeprazol – ryzyko hipomagnezemii Niewłaściwe połączenie leków – omeprazol + indapamid Obserwacja niepokojących objawów. Potencjalny

 

Problemy lekowe

 

Problemy pana Jana wiążą się przede wszystkim z leczeniem ostrego zapalenia zatok.

Główną przyczyną nieprawidłowej terapii było zastosowanie leku robionego zawierającego prometazynę i prednizolon. Pierwsza z substancji jest lekiem przeciwhistaminowym I-generacji. Największym ryzykiem związanym ze stosowaniem jej u pacjenta jest to, że wydłuża odstęp QT w EKG serca tak jak escitalopram. Łączenie leków wydłużających odstęp QT niesie za sobą ryzyko niebezpiecznych dla życia arytmii. Choć prawdopodobieństwo wystąpienia takiego zdarzenia jest niskie, to lepiej unikać takich połączeń.

Za zbytnią sedację także odpowiada prometazyna. Jest to jeden z efektów ubocznych leków przeciwhistaminowych I – generacji. W czasie stosowania tej substancji (ale też i innych leków tej grupy) nie powinno się prowadzić samochodu, szczególnie że lek ten działa dość długo (tj. 0,5 to 7-15 h). Poza tym oddziałują one na szereg różnych receptorów m.in., blokują obwodowe receptory alfa-1. Jeżeli nałoży się na to efekt działania leków hipotensyjnych, może dojść do zbytniego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Najprawdopodobniej właśnie to połączenie jest odpowiedzialne za hipotonię ortostatyczną, która pojawiła się u pana Jana.

Prednizolon jest przeciwwskazany u osób cierpiących na chorobę wrzodową. Zapewne zastosowanie tego leku, jest przyczyną pieczenia odczuwanego przez pacjenta. Innym Potencjalnym problemem przy terapii lekami sterydowymi może być mniejsza skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego. Nie dotyczy to jednak Twojego pacjenta.

Poza tym omeprazol jest lekiem wpływającym na enzymy wątrobowe, co potencjalnie może być przyczyną interakcji np. z escitalopramem.

 

Rozwiązanie problemów

 

Chory nie powinien stosować proszków robionych z prometazyną i prednizolonem. Jednak decyzja o zmianie leczenia powinna być podjęta przez lekarza. Najlepiej byłoby skontaktować się bezpośrednio z laryngologiem. Pacjent może mieć problemy z właściwym przekazaniem informacji. Alternatywnym rozwiązaniem jest przygotowanie lekarzowi pisemnej informacji dlaczego, uważasz, że pacjent nie powinien stosować tych proszków robionych.

W celu lepszej skuteczności leczenia pan Jan powinien zacząć stosować Sinupret zgodnie z zaleceniami producenta tj. 3 razy dziennie po 2 tabletki.

Można rozważyć sugestię zmiany omeprazolu na inny inhibitor pompy protonowej, jednak nie jest to jednoznacznie konieczne. Decyzja o zmianie leku powinna być podjęta przez lekarza gastrologa.

Należy też zwrócić w przyszłości uwagę na to, czy pan Jan zgłasza problemy ze skurczami. Przewlekłe (ponad roczne) stosowanie inhibitorów pompy protonowej może doprowadzić do hipomagnezemii.

 

 

Bibliografia:

  1. Indeks leków mp.pl – prometazyna https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=677
  2. Indeks leków mp.pl – prednizolon https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=668
  3. Indeks leków mp.pl – esitalopram https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=1792
  4. Health Canada „Antidepressant Cipralex (escitalopram): Updated information regarding dose-related heart risk. Available from: URL: http://www.hc-sc.gc.ca/ahc-asc/media/advisories-avis/_2012/2012_63-eng.php.” ([2012 May 7])
  5. https://www.drugs.com/interactions-check.php?drug_list=1013-0,1933-0,1750-0,604-0,1830-0,1327-0,1949-0&types[]=major&types[]=minor&types[]=moderate&types[]=food&types[]=therapeutic_duplication&professional=1
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
8 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!
Sebastian Bort 2018-10-19 04:04:20
Test jako zalogowany
Sebastian Bort 2018-10-19 04:26:38
test2
Agnieszka Skrzetuszewska 2018-10-19 06:41:22
Poprosimy jeszcze opcję \"popieram\" do komentarzy.
Sebastian Bort 2018-10-19 06:50:09
Pracujemy nad tym.
Agnieszka Skrzetuszewska 2018-10-19 07:07:44
I możliwość edytowania postu by się przydała.