Aptekarz.pl > Choroby i dolegliwości > Otyłość > Otyłość – rola farmaceuty w walce z tą chorobą

Otyłość – rola farmaceuty w walce z tą chorobą

24-10-2021 08:30:19

Otyłość to prawdziwa plaga wielu rozwiniętych gospodarczo państw na świecie. Przykładem są Stany Zjednoczone, które chyba nieszybko oderwą od siebie łatkę „kraju otyłych”. Dawniej otyłość była symbolem powodzenia i dostatku, co wiemy z zachowanych źródeł historycznych, czy literackich. Jednak obecnie otyłość traktuje się jako problem, prowadzący do rozwinięcia wielu poważnych dolegliwości.

Główną rolą farmaceuty jest edukacja pacjenta dotycząca zagrożeń wynikających z otyłości oraz wskazanie, jakie elementy biorą udział w procesie odchudzania (fot. Shutterstock).

Problem otyłości

W naszych czasach otyłość traktuje się inaczej niż w przeszłości. Przede wszystkim jako jeden z głównych problemów zdrowia publicznego. W miarę napływu publikacji kolejnych wyników badań, otyłość zaczęto określać jako chorobę o wielu przyczynach i zróżnicowanej patogenezie. Według badań 60-70% dorosłych Polaków nie uprawia żadnych ćwiczeń fizycznych lub wykonuje je sporadycznie. Biorąc pod uwagę, dodatkowo powszechny „siedzący” tryb życia, przemieszczanie się za pomocą pojazdów mechanicznych i wysokokaloryczne posiłki, otrzymujemy mieszankę predysponującą do epidemii otyłości.

Medycznie otyłość definiuje się jako stan nadmiernego, zwiększania ilości tkanki tłuszczowej. WHO (ang. World Health Organization), aby ujednolicić kryteria rozpoznania, wprowadziło wskaźnik BMI. Jest to określenie stosunku masy ciała w kilogramach do kwadratu wzrostu w metrach. Tak więc otyłość występuje, kiedy wskaźnik jest wyższy niż 30kg/m2.

Czytaj również: Leki wspomagające odchudzanie – czy takie istnieją?

Światowy problem

Eksperci WHO podają, że ponad miliard mieszkańców naszej planety ma nadwagę, a około 300 milionów jest otyłych. We wspomnianych już Stanach Zjednoczonych szacuje się, że w 2000 roku co trzeci dorosły Amerykanin był otyły. W Europie najwięcej osób otyłych jest w Wielkiej Brytanii (27,3 proc.), Irlandii (25,5 proc.) i Czechach (23,8 proc). Najmniej natomiast w Serbii (17,8 proc), Holandii (18,6 proc.) i Danii (19 proc). Szacunki dotyczące przyszłości nie są optymistyczne, w 2030 r. otyłych ma być prawie połowa Amerykanów (47 proc.)…

Sprawdź także: Tabletki na odchudzanie – farmakologia otyłości

x

Aktywność fizyczna wśród pacjentów w Polsce

Przeprowadzono badanie, w którym wzięło udział 177 osób. Główną grupą respondentów stanowili pacjenci poniżej 25 roku życia. Zgodnie z zaleceniami dietetyków, osoba dorosła powinna spożywać 5 małych posiłków. Zdecydowana większość pacjentów nie stosowała się do tego. Co ciekawe samoocena sprawności fizycznej była wysoka, bo aż 80% osób ocenia ją u siebie na wysokim poziomie. Ciekawe wydają się zatem odpowiedzi dotyczące częstotliwości wykonywanych aktywności. Tylko 8% respondentów codziennie wykonuje zajęcia sportowe, a 11% nie wykonuje wcale żadnych ćwiczeń. Średnio połowa badanych uprawia sport 3 razy w tygodniu.

W analizie przeprowadzonej w Polsce pomiędzy 2003 r. a 2007 r. wykazano, że około 20-23% dorosłych jest otyłych, natomiast pomiędzy 2008 r., a 2009 r. zanotowano poziom otyłości wśród chłopców w okolicy 7,5% a u dziewczynek 4%.

Otyłość u dzieci i młodzieży

Kolejnym problemem naszych czasów jest występowanie otyłości u dzieci i młodzieży. W przypadku braku interwencji znacząco zwiększa się szanse wystąpienia wielu chorób w późniejszych etapach życia. Dla przykładu wymienimy kilka z nich:

Porównując do osób szczupłych, pacjenci otyli mają 10-krotnie większą szansę zachorowania na cukrzycę typu 2, 3-krotnie większe ryzyko nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, zespół bezdechu sennego, a także 2-krotnie wyższe zagrożenie chorobą wieńcową, zwyrodnieniową stawów i niektórymi nowotworami.

Zobacz też: Jak wybrać suplement diety wspomagający odchudzanie – czy coś działa?

Dieta

Podstawą leczenia nadwagi i otyłości jest zastosowanie diety ilościowej i jakościowej. Celem jest uzyskanie ujemnego bilansu energetycznego. Organizm czerpie wtedy z własnego zapasu, czyli tkanki tłuszczowej. Przyrost masy występuje głównie po zbyt dużym spożyciu tłuszczów, tak więc podstawą dobrej diety jest unikanie tłustych potraw.

Dobrym wyjściem jest konsultacja z lekarzem lub dietetykiem, który pomoże ustalić jadłospis tak, aby dostarczyć dziennie optymalną ilość kilokalorii.

Ćwiczenia fizyczne

Ćwiczenia fizyczne muszą iść w parze z dietą. Spalanie tłuszczu jest największe w ciągu pierwszych 30 minut ćwiczeń. Ważne, aby uświadamiać pacjenta, że aktywność fizyczna może przybierać bardzo różne formy. Dla przykładu dobrym pomysłem jest godzinny spacer 3 razy w tygodniu lub ćwiczenia o różnym natężeniu i czasie trwania.

Farmakologia

W przypadku, kiedy sama dieta i wysiłek fizyczny nie przynoszą spodziewanego efektu, należy posiłkować się środkami farmakologicznymi. Jednym z przykładów jest orlistat, który działa poprzez inhibicję lipazy. Zwiększa tym samym wydalanie tłuszczów przez zahamowanie aktywności lipazy trzustkowej. Stosowany może być u pacjentów z BMI powyżej 30 kg/m2, u których poza otyłością stwierdzono inne czynniki ryzyka. Niestety leczenie obarczone jest licznymi nieprzyjemnymi działaniami niepożądanymi, do których należy między innymi:

  • Ból głowy
  • Zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych
  • Ból brzucha
  • Parcie na stolec
  • Wzdęcia i gazy
  • Płynne stolce
  • Ból odbytu
  • Nietrzymanie stolca

Wspomaganie odchudzania

Spośród środków wspomagających odchudzanie często wymienia się kofeinę, L-karnitynę oraz triglicerydy o średnich łańcuchach. Jednakże tylko kofeina wykazała w badaniach działanie lipolityczne. Ma ona również korzystny wpływ na przemianę tłuszczową i poprawia wyniki krótkotrwałych wysiłków.

Rola farmaceuty

Farmaceuta w świetle definicji usługi farmaceutycznej powinien brać aktywny udział w promocji zdrowia. Ważne, aby pamiętać jakie etapy prowadzą do skutecznego leczenia otyłości:

  • Dieta mająca na celu ograniczenie dostarczanej energii do organizmu
  • Aktywność fizyczna, zwiększająca wydatkowanie energii
  • Farmakoterapia prowadząca do zmniejszenia łaknienia i przyspieszenia przemiany materii
  • Edukacja pacjenta dotycząca znaczenia dążenia do właściwej masy ciała oraz nauka postępowania dietetycznego i aktywności fizycznej

O efektywnej terapii mówimy, kiedy masa ciała pacjent w ciągu roku zmniejsza się o 10%. Trzeba natomiast pamiętać o często towarzyszącym efekcie „jo-jo”, który może zniszczyć efekty wcześniejszej pracy.

Podsumowanie

Główną rolą farmaceuty jest edukacja pacjenta dotycząca zagrożeń wynikających z otyłości oraz wskazanie, jakie elementy biorą udział w procesie odchudzania. Farmaceuta powinien przeprowadzić wywiad z pacjentem, ustalić, na jakie choroby cierpi i jakie przyjmuje leki. może także wskazać naturalne środki zmniejszające uczucie głodu jak np. błonnik. Ważne jest także wsparcie psychiczne, gdyż proces odchudzania jest długi i pacjent musi uparcie dążyć do celu, choć będzie to wymagać wielu wyrzeczeń.

Bibliografia:

Pozostało 54% tekstu
Zainteresował Cię ten artykuł? Zostaw swój adres e-mail, a następnie potwierdź go klikając w link wysłany na Twoją skrzynkę.

Przed nami zmiana czasu – jak skutecznie wesprzeć organizm?

Okazuje się bowiem, że zmiana czasu dwa razy w roku wpływa na nasz stan zdrowia. Aby zaadaptować się do nowego czasu, nie wystarczy tylko położyć się godzinę wcześniej do łóżka albo – w przypadku zmiany czasu na jesienno-zimowy – godzinę później. Badacze wskazują, że nasz organizm potrzebuje około tygodnia, aby przyzwyczaił się do tych zmian, […]

Przed nami zmiana czasu - jak skutecznie wesprzeć organizm? (fot. shutterstock.com)
Chcesz przeczytać cały artykuł?
Pozostało jeszcze 5396 znaków do końca artykułu. Jeśli chcesz zapoznać się z całym za darmo - zaloguj się jako farmaceuta
za pomocą swojego konta w farmacja.net.
Artykuł sponsorowany

Czy wiesz, że stres egzaminacyjny jest udowodniony naukowo?

W literaturze fachowej nie trudno znaleźć publikacje potwierdzające istnienie pojęcia stresu egzaminacyjnego [2]. Tzw. lęk testowy to poczucie strachu i niepewności, które towarzyszy osobom mającym przed sobą w najbliższym czasie jakikolwiek egzamin lub sprawdzian [2]. To właśnie egzaminy należą do najbardziej stresujących wydarzeń, związanych z edukacją czy też późniejszym doszkalaniem się w życiu dorosłym [3,4]. […]

Lęk egzaminacyjny wpływa na koncentrację i znacząco utrudnia przygotowanie się do egzaminu (fot. Shutterstock)
Chcesz przeczytać cały artykuł?
Pozostało jeszcze 7017 znaków do końca artykułu. Jeśli chcesz zapoznać się z całym za darmo - zaloguj się jako farmaceuta
za pomocą swojego konta w farmacja.net.